ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ପର୍ବପର୍ବାଣୀର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ରହିଛି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ''ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି'' ହେଉଛି ଏକ ଅନନ୍ୟ ପର୍ବ। ସୌର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁଯାୟୀ, ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧନୁ ରାଶିରୁ ମକର ରାଶିକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ସେହି ଦିନଟିକୁ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହା କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ପର୍ବ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ପ୍ରକୃତି ଏବଂ କୃଷି ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ଗଣପର୍ବ। ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତିର ମହତ୍ତ୍ୱ ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଉତ୍ତରାୟଣ ଗତି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏହି ଦିନଠାରୁ ଦିନ ବଡ଼ ହୁଏ ଏବଂ ରାତି ଛୋଟ ହେବାକୁ ଲାଗେ। ଶୀତ ଋତୁର ଅନ୍ତ ଏବଂ ବସନ୍ତର ଆଗମନର ଏହା ଏକ ସଙ୍କେତ। ଏହି ସମୟରେ ନୂଆ ଫସଲ ଅମଳ ହେଉଥିବାରୁ ଚାଷୀକୂଳ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ବହୁତ ଉତ୍ସାହର ସହ ପାଳନ କରନ୍ତି।

ବର୍ତ୍ତମାନର ଅନିୟମିତ ଜୀବନଶୈଳୀ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟପେୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ଲୋକ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପେଟ ଜନିତ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଅର୍ଶ ବା ପାଇଲ୍ସ (Piles) ଏକ ଅତି ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ରୋଗ। ଅନେକ ସମୟରେ ଲୋକମାନେ ଲଜ୍ଜାବଶତଃ ଏହି ରୋଗ ବିଷୟରେ କାହାକୁ କହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯାହା ଫଳରେ ସମସ୍ୟା ଅଧିକ ଜଟିଳ ହୋଇଥାଏ। ତେବେ ସଠିକ୍ ସମୟରେ ସଚେତନତା ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ଦ୍ଵାରା ଏହି ରୋଗରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତି ମିଳିପାରିବ। ଅର୍ଶ ବା ପାଇଲ୍ସ କ’ଣ? ଅର୍ଶ ହେଉଛି ମଳଦ୍ଵାର ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖରେ ଥିବା ରକ୍ତବାହୀ ଶିରାଗୁଡ଼ିକ ଫୁଲିଯିବା। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଶିରାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଅଧିକ ଚାପ ପଡ଼େ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଫୁଲି ଯାଇ ଏକ ମାଂସପିଣ୍ଡୁଳା ଭଳି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ଏହା ମଳଦ୍ଵାରର ଭିତର ପଟେ କିମ୍ବା ବାହାର ପଟେ ହୋଇପାରେ।

ପ୍ରକୃତିର ଅପୂର୍ବ ସୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଅନ୍ୟତମ। ଯଦି ଆମେ ସବୁଠାରୁ ରଙ୍ଗୀନ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ପକ୍ଷୀ ବିଷୟରେ କଥା ହେବା, ତେବେ ମାକାଉ (Macaw) ର ନାମ ସର୍ବାଗ୍ରେ ଆସିବ। ଏହି ପକ୍ଷୀମାନେ କେବଳ ସେମାନଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଙ୍ଗ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସେମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ଏବଂ ମଣିଷ ପରି କଥା କହିବାର ଶୈଳୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା। ମାକାଉ ପକ୍ଷୀ କ’ଣ? ମାକାଉ ହେଉଛି ଶୁଆ ଜାତୀୟ (Psittacidae) ପରିବାରର ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଜାତି। ଏମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା, ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ଏବଂ ମେକ୍ସିକୋର କ୍ରାନ୍ତୀୟ ବର୍ଷା ଜଙ୍ଗଲରେ (Rainforests) ଦେଖାଯାନ୍ତି। ଏମାନଙ୍କର ଲମ୍ବା ଲାଞ୍ଜ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଙ୍କା ଥଣ୍ଟ ଏମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା କରିଥାଏ।

ଆଜିକାଲିର ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ଜୀବନଶୈଳୀ ଏବଂ ଅନିୟମିତ ଖାଦ୍ୟପେୟ ଯୋଗୁଁ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା (Joint Pain) ଏକ ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟା ପାଲଟିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଏହା କେବଳ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଯୁବପିଢ଼ି ମଧ୍ୟ ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ଆଣ୍ଠୁ, କାନ୍ଧ, କଚଟି କିମ୍ବା କୁହୁଣି ପରି ଗଣ୍ଠିଗୁଡ଼ିକରେ ହେଉଥିବା ଯନ୍ତ୍ରଣା ଆମର ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ। ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଆମେ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣାର ମୂଳ କାରଣ ଏବଂ ଏଥିରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବାର ଉପାୟ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା। ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା କ’ଣ?

ପର୍ସିଲେନ୍ ବା ଚିନାମାଟିର ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଆମ ଘରର ଶୋଭା ବଢ଼ାଇନଥାଏ, ବରଂ ଏହା ସହିତ ଅନେକ ସ୍ମୃତି ଏବଂ ପରମ୍ପରା ଜଡ଼ିତ ଥାଏ। କୌଣସି କାରଣବଶତଃ ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରିୟ ପର୍ସିଲେନ୍ ପାତ୍ରଟିଏ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ତେବେ ତାହା କେବଳ ଏକ ବସ୍ତୁର କ୍ଷତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଭାବଗତ କ୍ଷତି। କିନ୍ତୁ ପର୍ସିଲେନ୍ ପୁନରୁଦ୍ଧାର (Porcelain Restoration) କଳା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଭଙ୍ଗା ଟୁକୁଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ପୁଣି ଥରେ ଯୋଡ଼ି ଏକ ନୂତନ ରୂପ ଦିଆଯାଇପାରୁଛି। ପର୍ସିଲେନ୍ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କ’ଣ? ପର୍ସିଲେନ୍ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ହେଉଛି ଏକ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ କଳାତ୍ମକ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଯେଉଁଠାରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିବା କିମ୍ବା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଚିନାମାଟିର ସାମଗ୍ରୀକୁ ପୂର୍ବପରି ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରାଇ ଅଣାଯାଏ। ଏଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ, ରଙ୍ଗ ଏବଂ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ, ଯାହାଫଳରେ ଭଙ୍ଗା ଦାଗ ବାରି ହୁଏ ନାହିଁ।

ସେଦିନ ଆକାଶରୁ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା, ମାନେ ହୁଏତ ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ଆଖିର ଲୁହ ସହ ନିଜକୁ ସାମିଲ କରୁଥିଲା। ମାତ୍ର ୨୨ ବର୍ଷର ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ହାତ ଧରି ସେଦିନ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଅବିନାଶ ଘରୁ ବାହାର କରିଦେଇଥିଲେ। କାରଣ? ଅବିନାଶଙ୍କ ଜୀବନରେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ନାରୀର ଆଗମନ ହୋଇଥିଲା। ଧନ, ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ମୋହର ଅନ୍ଧକାରରେ ସେ ଭୁଲିଯାଇଥିଲେ ନିଜର ସାତ ଜନ୍ମର ସାଥୀ ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର କୁନି ଝିଅ ଆରତୀକୁ। ଅନ୍ଧକାରରୁ ଆଲୋକ ଆଡ଼କୁ: ପ୍ରଥମ ପାଦ ବାପାଙ୍କ ସେହି ନିଷ୍ଠୁର ଚେହେରା ଆରତୀର କୋମଳ ମନରେ ଏକ ଗଭୀର କ୍ଷତ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ପାଖରେ ନା ଥିଲା ଟଙ୍କା, ନା ଥିଲା ମୁଣ୍ଡ ଗୁଞ୍ଜିବାକୁ ଆଶ୍ରୟ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲା ନିଜ ଝିଅକୁ ଏକ ଭଲ ମଣିଷ କରିବାର ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ।

ଆଜିକାଲିର ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ଜୀବନଶୈଳୀ, ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ କେମିକାଲ୍ ଯୁକ୍ତ ପ୍ରସାଧନ ସାମଗ୍ରୀର ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁଁ କେଶ ଝଡ଼ିବା ଏବଂ ରୂପି ଭଳି ସମସ୍ୟା ସାଧାରଣ ହୋଇଗଲାଣି। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଲୋକମାନେ ପୁଣି ଥରେ ପ୍ରକୃତି ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁଉଛନ୍ତି। ଆପଣ ଜାଣିଲେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ ଯେ, ପ୍ରକୃତିରେ ଏମିତି ଏକ ଗଛ ଅଛି ଯାହାକୁ 'ସାମ୍ପୁ ପ୍ଲାଣ୍ଟ' (Shampoo Plant) କୁହାଯାଏ। ଏହାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ ହେଉଛି Zingiber zerumbet। ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହାକୁ ସାଧାରଣତଃ ବଣୁଆ ଅଦା ବା କାଠ ଅଦା ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ। ଏହି ଆର୍ଟିକିଲରେ ଆମେ ଜାଣିବା ଏହି ଚମତ୍କାରୀ ଗଛ ବିଷୟରେ ଏବଂ ଏହା କିଭଳି ଆପଣଙ୍କ କେଶର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବଢ଼ାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ।

ଆଜିକାଲିର ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ଜୀବନଶୈଳୀ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟପେୟରେ ଅନିୟମିତତା ଯୋଗୁଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଉଛି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଆପେଣ୍ଡିସାଇଟିସ୍ (Appendicitis) ହେଉଛି ଏକ ଅତି ସାଧାରଣ କିନ୍ତୁ ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟା। ଯଦି ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କରା ନଯାଏ, ତେବେ ଏହା ପ୍ରାଣଘାତୀ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ। ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଆମେ ଆପେଣ୍ଡିସାଇଟିସ୍‌ର କାରଣ, ଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରତିକାର ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଆଲୋଚନା କରିବା। ଆପେଣ୍ଡିକ୍ସ କ’ଣ? ଆପେଣ୍ଡିକ୍ସ ହେଉଛି ଆମ ଶରୀରର ପେଟର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱର ତଳ ଭାଗରେ ଥିବା ଏକ ଛୋଟ, ଆଙ୍ଗୁଠି ପରି ନଳୀ। ଏହା ବୃହଦନ୍ତ୍ର ସହିତ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ରହିଥାଏ। ସାଧାରଣତଃ ଶରୀରରେ ଏହାର କୌଣସି ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ନଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଏଥିରେ ସଂକ୍ରମଣ ବା ପ୍ରଦାହ (Inflammation) ହୁଏ, ସେହି ଅବସ୍ଥାକୁ ଆପେଣ୍ଡିସାଇଟିସ୍ କୁହାଯାଏ।

ତିବ୍ଦତୀୟ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମରେ କଳା କେବଳ ଏକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରତୀକ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ଗଭୀର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାଧନା। ଏହି ପରମ୍ପରାରେ 'ବାଲୁକା ମଣ୍ଡଳ' (Sand Mandala) ନିର୍ମାଣ ସବୁଠାରୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ଜଟିଳ ପ୍ରକ୍ରିୟା। ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ବାଲୁକା କଳା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପକରଣ ହେଉଛି 'ଚକପୁର' (Chak-pur)। ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଆମେ ଜାଣିବା କିପରି ତିବ୍ଦତୀୟ ଭିକ୍ଷୁମାନେ ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର ଧାତବ ନଳୀ ସାହାଯ୍ୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ କଳାକୃତି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ଚକପୁର କ’ଣ? ଚକପୁର ହେଉଛି ଏକ ଶଙ୍କୁ ଆକୃତିର ଧାତବ ନଳୀ (Metal Funnel), ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏହାର ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱ ସାମାନ୍ୟ ଅମସୃଣ ବା ଖଦଖଦିଆ ହୋଇଥାଏ। ଭିକ୍ଷୁମାନେ ଏହା ମଧ୍ୟରେ ରଙ୍ଗୀନ ବାଲି ଭରନ୍ତି ଏବଂ ଏକ ଧାତବ ଦଣ୍ଡ ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହାକୁ ଘଷି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଯାହାଫଳରେ ବାଲିଗୁଡ଼ିକ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବରେ ତଳକୁ ଖସିଥାଏ।

ପ୍ରକୃତି ଆମକୁ ଅନେକ ଅମୂଲ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇଛି, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଆଲୋଭେରା (Aloe Vera) ବା 'ଘିକୁଆଁରୀ' ଅନ୍ୟତମ। ପ୍ରାୟତଃ ଆମେ ଆଲୋଭେରାକୁ କେବଳ ଚର୍ମ ଏବଂ କେଶର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଉ। କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି, ଆଲୋଭେରା ଜୁସ୍ ବା ଏହାର ଜେଲ୍‌କୁ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରକୁ ଅନେକ ମାରାତ୍ମକ ରୋଗରୁ ରକ୍ଷା କରାଯାଇପାରିବ? ଆୟୁର୍ବେଦରେ ଆଲୋଭେରାକୁ ଏକ 'ସର୍ବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ' ଔଷଧ ଭାବେ ଗଣନା କରାଯାଏ। ଏଥିରେ ଭିଟାମିନ୍, ମିନେରାଲ୍ସ, ଏନଜାଇମ୍ ଏବଂ ଆମିନୋ ଏସିଡ୍ ଭରପୂର ମାତ୍ରାରେ ରହିଥାଏ। ଚାଲନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଆଲୋଭେରା ଖାଇବାର ବିଭିନ୍ନ ଫାଇଦା ଏବଂ ଏହାର ସଠିକ୍ ବ୍ୟବହାର ବିଷୟରେ।

ଜୀବନର ଅନ୍ଧକାରମୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଅନନ୍ୟାଙ୍କ ଜୀବନର ସବୁ ରଙ୍ଗ ଯେମିତି ହଠାତ୍ ଫିକା ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା। ମାତ୍ର ୨୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଅନନ୍ୟା ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଏକ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ହରାଇଥିଲେ। ବିବାହର ମାତ୍ର ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଅକାଳ ବିୟୋଗ ତାଙ୍କୁ କେବଳ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ସାମାଜିକ ସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ଏକାକୀ କରିଦେଇଥିଲା। ସମାଜର ରୀତିନୀତି ଅନୁଯାୟୀ, ତାଙ୍କୁ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଗଲା, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଦୂରେଇ ରଖାଗଲା ଏବଂ ତାଙ୍କର ସ୍ୱଳ୍ପ ହସକୁ ମଧ୍ୟ ସମାଜ ସନ୍ଦେହ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିଲା। ପ୍ରତିଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁଭବ କରାଗଲା ଯେ ଜଣେ ବିଧବା ପାଇଁ ଜୀବନ କେବଳ ଏକ ବୋଝ। ସେହି ଏକ ବର୍ଷ ସେ କେବଳ କାନ୍ଥର ଚାରି କୋଣ ଭିତରେ ନିଜର ଆଶା ଓ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଗୁମୁରି ଗୁମୁରି କାନ୍ଦୁଥିଲେ।

ଆମେ ଆମ ଜୀବନର ପ୍ରାୟ ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ ସମୟ ଶୋଇବାରେ ବିତାଇଥାଉ। କିନ୍ତୁ ଆପଣ କେବେ ଭାବିଛନ୍ତି କି, ଆପଣ କେଉଁ ଦିଗକୁ ମୁଣ୍ଡ କରି ଶୋଉଛନ୍ତି, ତାହା ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ମାନସିକ ଶାନ୍ତି ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ? ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ବାସ୍ତୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଆଧୁନିକ ନିଦ୍ରା ବିଜ୍ଞାନ (Sleep Science) ଉଭୟ ଏକମତ ଯେ, ଶୋଇବା ଦିଗର ସମ୍ପର୍କ ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ରହିଛି। ଏହି ଆର୍ଟିକିଲ୍‌ରେ ଆମେ ଜାଣିବା କେଉଁ ଦିଗରେ ମୁଣ୍ଡ କରି ଶୋଇବା ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଏବଂ ଏହା ପଛର ବୈଜ୍ଞାନିକ କାରଣ କ’ଣ?

କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା ବା Artificial Intelligence (AI) ଆଜିର ଯୁଗରେ ଏକ ବିପ୍ଳବ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି। ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତପୂର୍ବ ବିକାଶ ମଣିଷର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଶୈଳୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବଦଳାଇ ଦେଇଛି। ତେବେ ଏହା ସହିତ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି - "ଏଆଇ କଣ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଣିଷର ସ୍ଥାନ ନେବ?" ଏହି ଲେଖାରେ ଆମେ AI ର ପ୍ରଭାବ, ଏହାର ଲାଭ ଓ କ୍ଷତି, ଏବଂ ମାନବ ସମାଜ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା।

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ସହିତ ଶିମିଳିପାଳର ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ ଏକ ଅଜ୍ଞାତ ଆତଙ୍କର କାୟା ବିସ୍ତାର କଲା। ଏକ ଭୟଙ୍କର ଅଭିଶପ୍ତ ରାତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇସାରିଥିଲା। ଆମେ ଜାଣିନଥିଲୁ ଯେ ସେହି ମରୁଆ ଶାଳ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁ କାଳରୁ ଏକ ଅଶରୀରୀ ଶକ୍ତି ଆମକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛି। ମୁଁ ଓ ମୋର ବନ୍ଧୁ ଅରବିନ୍ଦ, ଦୁହେଁ ଫଟୋଗ୍ରାଫି ନିଶାରେ ଜଙ୍ଗଲର ବହୁତ ଭିତରକୁ ଚାଲି ଆସିଥିଲୁ। ହଠାତ୍, ଆମ ଜିପ୍‌ର ଇଞ୍ଜିନରୁ ଏକ ବିକୃତ ଶବ୍ଦ ବାହାରିଲା ଏବଂ ଗାଡ଼ିଟି ଅଧା ବାଟରେ ଥମିଗଲା।

ମହିଳାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ଓଭାରିଆନ୍ ସିଷ୍ଟ (Ovarian Cyst) ଏକ ସାଧାରଣ ଶବ୍ଦ ପାଲଟିଛି। ଅନେକ ସମୟରେ ମହିଳାମାନେ ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବା ଅନିୟମିତ ଋତୁସ୍ରାବ ପାଇଁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ଅଲଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡ ପରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଆନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର ସିଷ୍ଟ ଅଛି। ଏହା ଶୁଣିବା ପରେ ଅନେକ ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସବୁ ସିଷ୍ଟ ବିପଜ୍ଜନକ ନୁହେଁ। ଏହି ଲେଖାରେ ଆମେ ଓଭାରିଆନ୍ ସିଷ୍ଟ ବିଷୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ପାଇବା। ଓଭାରିଆନ୍ ସିଷ୍ଟ କ’ଣ? ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରଜନନ ଅଙ୍ଗରେ ଦୁଇଟି ଡିମ୍ବାଶୟ (Ovaries) ଥାଏ। ଏହି ଡିମ୍ବାଶୟ ଭିତରେ ବା ଏହାର ଉପରି ଭାଗରେ ଯଦି କୌଣସି ତରଳ ପଦାର୍ଥ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଛୋଟ ମୁଣି ଭଳି ଅଂଶ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ତେବେ ତାହାକୁ ଓଭାରିଆନ୍ ସିଷ୍ଟ କୁହାଯାଏ।

ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟଶୈଳୀରେ ମାଟି ଆଳୁ (Yam)ର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ରହିଛି। ବିଶେଷ କରି ଡାଲମା ହେଉ କିମ୍ବା ଶାଗ ମିଶା ତରକାରୀ, ମାଟି ଆଳୁ ବିନା ଏହାର ସ୍ୱାଦ ଅଧୁରା ମନେହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି, ଏହି ସାଧାରଣ ଦେଖାଯାଉଥିବା ପରିବାଟି ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱର ଏକ ଭଣ୍ଡାର? ଆୟୁର୍ବେଦଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଆଧୁନିକ ବିଜ୍ଞାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସବୁଠି ମାଟି ଆଳୁର ଉପକାରିତା ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଏହି ଲେଖାରେ ଆମେ ଜାଣିବା ମାଟି ଆଳୁ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ଆମ ଶରୀରକୁ କି କି ଲାଭ ମିଳିଥାଏ।

ଶୀତଋତୁ ଆସିବା ମାତ୍ରେ ବାତାବରଣରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଦିଏ। ଏହି ସମୟରେ ଥଣ୍ଡା, କାଶ, ଜ୍ୱର ଏବଂ ଗଳା ବ୍ୟଥା ଭଳି ସମସ୍ୟା ଘରେ ଘରେ ଦେଖାଯାଇଥାଏ। ଆମ ଶରୀରର ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି (Immunity) କମିଗଲେ ଏହି ସବୁ ସଂକ୍ରମଣ ଶୀଘ୍ର ଆକ୍ରମଣ କରିଥାଏ। ଏହି ସମସ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଆମର ପାରମ୍ପରିକ ଆୟୁର୍ବେଦିକ ପାନୀୟ 'କାଢ଼ା' (Kadha) ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଘରୋଇ ଉପଚାର। ଏହି ଲେଖାରେ ଆମେ ଶୀତଦିନେ କାଢ଼ା ପିଇବାର ଉପକାରିତା ଏବଂ ଏହାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାର ସଠିକ୍ ପଦ୍ଧତି ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା।

ଭୁବନେଶ୍ୱରର ସବୁଠାରୁ ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ହସ୍ପିଟାଲ୍ 'ଲାଇଫ୍ କେୟାର'। ସେଠାରେ ଦୁଇଜଣ ଚରିତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ। ଜଣେ ହେଉଛନ୍ତି ଡାକ୍ତର ଆଦିତ୍ୟ, ସହରର ଜଣେ ନାମୀ କାର୍ଡିଓଲୋଜିଷ୍ଟ। ସେ ଯେତିକି ଗମ୍ଭୀର, ସେତିକି ଅନୁଶାସିତ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ କାମ ହିଁ ସବୁକିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଅଛନ୍ତି ଡାକ୍ତର ଅନନ୍ୟା, ଯିଏ ଜଣେ ଶିଶୁ ରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ (Pediatrician)। ଅନନ୍ୟା ଚଞ୍ଚଳ, ହସକୁରୀ ଏବଂ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଔଷଧ ଅପେକ୍ଷା ଭଲପାଇବାରେ ସୁସ୍ଥ କରିବାରେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି। ପ୍ରଥମ ସାକ୍ଷାତ ଓ ସଂଘର୍ଷ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ମତରେ ହସ୍ପିଟାଲ୍ ଏକ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର, ଯେଉଁଠି କେବଳ ନିୟମ ଓ ସମୟାନୁବର୍ତ୍ତିତା ଚାଲେ। କିନ୍ତୁ ଅନନ୍ୟାଙ୍କ ପାଇଁ ହସ୍ପିଟାଲ୍ ଏକ ପରିବାର। ଦିନେ ଏକ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ସମୟରେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ଓଟି (OT) ବାହାରେ ଅନନ୍ୟା ନିଜର ଜଣେ କୁନି ରୋଗୀ ସହ ଖେଳୁଥିଲେ ଏବଂ ହସାହସି କରୁଥିଲେ।

ହିମାଳୟର ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳ କେବଳ ତୁଷାରପାତ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହାର ଅଦ୍ଭୁତ ବନସ୍ପତି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଉଦ୍ଭିଦଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ହେଉଛି Rheum Nobile। ଏହାକୁ ସାଧାରଣତଃ Sikkim Rhubarb ବା Noble Rhubarb ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଓଡ଼ିଆରେ ଏହାକୁ କେହି କେହି 'ହିମାଳୟର ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଳସ' ଭାବେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଆଜିର ଏହି ଲେଖାରେ ଆମେ Rheum Nobile ର ବିଶେଷତା, ଏହାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ରହସ୍ୟ ଏବଂ ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଗୁଣ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଆଲୋଚନା କରିବା।

ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରୋଷ୍ଟେଟ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି (Prostate Gland) ଅନ୍ୟତମ। ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହିତ ଅଧିକାଂଶ ପୁରୁଷଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରୋଷ୍ଟେଟ୍ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇଥାଏ। ତେବେ ସଚେତନତା ଅଭାବରୁ ଅନେକ ଲୋକ ଏହାକୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଆଜିର ଏହି ଲେଖାରେ ଆମେ ପ୍ରୋଷ୍ଟେଟ୍ ଗ୍ରନ୍ଥିର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଏଥିରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା। ପ୍ରୋଷ୍ଟେଟ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି କ’ଣ? ପ୍ରୋଷ୍ଟେଟ୍ ହେଉଛି ଏକ ଛୋଟ, ଅଖରୋଟ (Walnut) ଆକାରର ଗ୍ରନ୍ଥି, ଯାହା କେବଳ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ଥାଏ। ଏହା ମୂତ୍ରାଶୟ (Bladder) ର ଠିକ୍ ତଳେ ଏବଂ ମୂତ୍ରନଳୀ (Urethra) ର ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଥାଏ।

ଆଧୁନିକ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ନିଜକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ପାଇଁ ସଠିକ୍ ଖାଦ୍ୟର ଚୟନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ପ୍ରକୃତି ଆମକୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରିଛି, ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ ''ବ୍ଲୁବେରି (Blueberry)'' ଅନ୍ୟତମ। ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର, ନୀଳ ରଙ୍ଗର ଫଳଟି କେବଳ ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱର ଏକ ଭଣ୍ଡାର। ଆଜିକାଲି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଚେତନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ଲୁବେରି ବେଶ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଆମେ ବ୍ଲୁବେରିର ବିଭିନ୍ନ ଉପକାରିତା, ଏହାର ପୋଷକ ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ଏହାକୁ ଖାଦ୍ୟରେ କିପରି ସାମିଲ କରିବେ, ସେ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଆଲୋଚନା କରିବା।

ଆମ ଶରୀରର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ ହେଉଛି ମସ୍ତିଷ୍କ। ଯଦି ମସ୍ତିଷ୍କରେ କୌଣସି ଛୋଟ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦିଏ, ତେବେ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରୀରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟରେ ଅନେକ ଲୋକ 'ମସ୍ତିଷ୍କ ସିଷ୍ଟ' (Brain Cyst) ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ଅନେକ ସମୟରେ ଲୋକମାନେ ବ୍ରେନ୍ ସିଷ୍ଟକୁ ବ୍ରେନ୍ ଟ୍ୟୁମର ବୋଲି ଭାବି ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି। ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଆମେ ଜାଣିବା ମସ୍ତିଷ୍କ ସିଷ୍ଟ କ’ଣ, ଏହା କେତେ କ୍ଷତିକାରକ ଏବଂ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କିପରି କରାଯାଏ।

ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଛୋଟ ଗାଁ 'ନୀଳଗିରି'। ସେଠାରେ ରହୁଥିବା ମୀରା ଥିଲା ଜଣେ ବହୁତ ସରଳ ଏବଂ ମେଧାବୀ ଝିଅ। ସେ କଲେଜରେ ପାଦ ଦେଇଥାଏ, ଆଖିରେ ଅନେକ ସ୍ୱପ୍ନ। କିନ୍ତୁ କିଶୋରୀ ବୟସର ଅନ୍ୟ ପିଲାଙ୍କ ପରି ତା’ର ମଧ୍ୟ ଏକ ଦୁର୍ବଳତା ଥିଲା ତା’ର ପ୍ରିୟ ଅଭିନେତା 'କରନ'। କରନଙ୍କ ପ୍ରତି ଥିବା ତା’ର ପାଗଳାମି କେବଳ ପୋଷ୍ଟର କିମ୍ବା ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ସୀମିତ ନଥିଲା, ବରଂ ସେ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ଆଦର୍ଶ ମାନୁଥିଲା। ମୀରା ପ୍ରାୟତଃ ତା’ର ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ କରନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଗପେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସରଳତା ହିଁ ଦିନେ ତା’ ପାଇଁ ଉପହାସର କାରଣ ପାଲଟିଗଲା।

ଆଜିକାଲିର ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ଜୀବନଶୈଳୀ ଏବଂ ଅନିୟମିତ ଖାଦ୍ୟପେୟ ଯୋଗୁଁ ଶରୀରରେ ଅନେକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଉଛି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ ବଢ଼ିବା ଏକ ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟା। ଯଦିଓ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ ଆମ ଶରୀର ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ମାତ୍ରା ଅଧିକ ହେଲେ ଏହା ହୃଦଘାତ (Heart Attack) ଭଳି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ। ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଆମେ ଜାଣିବା ଖରାପ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ କ’ଣ ଏବଂ ଏହାକୁ କିପରି ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାୟରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିହେବ। କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ କ’ଣ? କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ ହେଉଛି ରକ୍ତରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରକାର ମହମ ଭଳି ଚିକ୍କଣ ପଦାର୍ଥ। ଏହା କୋଷ ଗଠନ ଏବଂ ହରମୋନ୍ ତିଆରି ପାଇଁ ଶରୀରକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ:

ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ଲୋକମାନେ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ବହୁତ ସଚେତନ ହେଲେଣି। ଏହି କାରଣରୁ ବଜାରରେ ମିଳୁଥିବା ବିଦେଶୀ ଫଳ ବା 'Exotic Fruits' ର ଚାହିଦା ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ସେହିଭଳି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ପୁଷ୍ଟିକର ଫଳ ହେଉଛି ''ପିଟାଙ୍ଗା (Pitanga)'', ଯାହାକୁ ସାଧାରଣତଃ ''ସୁରିନାମ ଚେରି (Surinam Cherry)'' ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହି ଲେଖାରେ ଆମେ ପିଟାଙ୍ଗା ଫଳର ପରିଚୟ, ଏହାର ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପକାରିତା ଏବଂ ଏହାକୁ କିପରି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ସେ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଆଲୋଚନା କରିବା।