Marx’ın Kapital’de meta biçimini çözümlemek için başvurduğu ceket, kendi hayatında ısınmanın, toplum içine çıkabilmenin, British Museum’da çalışabilmenin, gerektiğinde ise birkaç şiline çevrilebilecek son güvencelerden birinin adıydı. Marx’ın sürekli rehine bırakıp geri aldığı paltosunun hikâyesi, aynı zamanda on dokuzuncu yüzyıl işçi sınıfının eşyalarla kurduğu kırılgan ilişkinin de hikâyesiydi. Giysilerden yatak takımlarına, aile yadigârlarından çocuk oyuncaklarına, insan emeğinin, dokunuşunun ve hatıralarının sindiği nesneler gündelik hayatı ve toplumsal varoluşu mümkün kılıyor, ihtiyaç anında ise yeniden paraya çevrilmek üzere rehin dükkânının yolunu tutuyordu. Marx’ın ceketinden hareketle Peter Stallybrass, şeylerin metaya dönüşürken kendi tarihlerinden nasıl koparıldığının ve kapitalizmin soyut dünyasının bedenler ile nesneler üzerindeki maddi sonuçlarının izini sürüyor…

Chicago’da düzenlenen Socialism 2026 konferansında “beden faşizmi” ve “sağlık faşizmi” etrafında yürütülen bir tartışma, sağlıklı ve güçlü bedene yönelik arzunun kendisini siyasal bir şüphe nesnesine dönüştürdü. Fit bedenin kapitalist verimlilik, disiplin ve makbul yurttaşlık idealleriyle kurduğu bağ ortada. Peki, bu bağ sağlığın ve bedensel gücün de başlı başına gerici olduğu anlamına mı geliyor? Üstelik mesele Chicago’daki bir kürsüde söylenenlerden ibaret değil. Bedenin ölçülmesi, iyileştirilmesi ve güçlendirilmesinden hastalık, engellilik ve bakımın nasıl kavrandığına uzanan tartışma, sağlığın hangi toplumsal ilişkiler içinde ve kimin yararına örgütlendiğine dair daha temel bir soruya açılıyor. Bedeni sermayenin verimlilik ölçülerine teslim etmek ile kırılganlığı başlı başına siyasal bir erdeme dönüştürmek arasında başka bir hattın imkânı üzerine Atamer Aykaç yazdı…

Yapay zekâ ve otomasyon tartışmaları bugün iki uç arasında salınıyor: Teknolojinin kendiliğinden refah getireceğine inanan kör bir iyimserlik ile emeğin kaçınılmaz biçimde değersizleşeceğini söyleyen kaderci bir karamsarlık. Oysa asıl mesele teknolojinin kendisi değil; onun kimin elinde, kimlerle birlikte ve nasıl bir gelecek uğruna geliştirildiği. Makinelerin insanı değersizleştirmek yerine zorunlu emeğin yükünden kurtarabileceği başka bir teknik yolun izini süren, 1960’lar ve 70’lerin unutulmuş "sosyalist bilgisayar hareketi" üzerine…

Mao Zedong, 1950’lerin ikinci yarısından itibaren, sosyalizm koşullarında sınıfların ve sınıf mücadelesinin varlığını sürdürdüğü düşüncesini geliştirmeye başladı. “Proletarya diktatörlüğü altında sını...

Çin Kültür Devrimi’ne yön veren çetin iktidar mücadelelerinin ardında, sosyalizmin geleceğine ilişkin köklü bir kuramsal arayış yatıyordu. Mao Zedong ve Şanghay Okulu, devrimden sonra sınıfların hangi...

Çin’in küresel etkisi çoğunlukla ekonomi, ticaret ve üretim gücüyle anılır. Ancak 1960’larda Çin, yükselen bir ekonomiden fazlasıydı. Maoist Çin, bu dönemde dünya çapındaki radikal hareketler için siy...

Çin kırsalının dönüşümü, kolektif üretimden aile çiftçiliğine uzanan uzun ve çatışmalı bir sürecin ürünüydü. Sosyalist, halkçı ve kapitalist yönelimler arasındaki mücadele, bu dönüşümün her aşamasına ...

Çin’in dünya sistemindeki konumu ve Çin devletinin sınıf karakteri, günümüzün eleştirel akademik ve siyasal tartışmalarında en ihtilaflı başlıklardan biri hâline geldi. Çin’in emperyalist bir güce dön...

“Kızıl bezli bebek”, Kızıl Muhafız, işçi, akademisyen, eylemci… Fred Engst (Çince adı: 阳和平 Yang Heping) olağanüstü bir yaşam öyküsüne sahip. Çin Devrimi’ne katılmak üzere ABD’den bu ülkeye gelen bir a...

Maoist Çin’in ilk otuz yılı, yaygın anlatıda çoğu zaman iktisadi irrasyonalizm, kıtlık ve siyasal felaketlerle özdeşleştirilir. Oysa aynı dönemde sanayileşme ve tarımsal modernleşme hız kazanmış, kamu...

Çin’de reform dönemi, emeği köyden kente taşıdı ama kente gelen herkesi aynı ölçüde kentli yapmadı. Hukou sistemi, hareket etme imkânı ile yerleşme hakkı, çalışma ile sosyal güvence, piyasaya dahil ol...

ABD ile Çin arasındaki rekabet, ticaret savaşlarından askerî ittifaklara, yarı iletkenlerden yapay zekâya uzanan çok katmanlı bir güç mücadelesine dönüşüyor. Küreselleşmenin eski vaatleri çözülürken, ...

Kapitalist ve emperyalist bir güç mü, ABD hegemonyasına karşı duran anti-emperyalist bir ülke mi, yoksa sosyalizm ile kapitalizm arasında bir geçiş toplumu mu? Çin üzerine süren tartışmalar çoğu zaman...

Dünya devrimi beklentisinin sönümlendiği, sosyalizmin ulusal devletlerin sınırları içinde savunulmak zorunda kaldığı bir yüzyılın ardından Çin’in yükselişi ne anlama geliyor? Komintern’den Maoist prak...

Çin’in özgün deneyimlere sahne olan sosyalist geçmişini ve kapitalist dünya ekonomisi içinde sahip olduğu ayrıksı konumu anlamlandırmaya yönelik çabaların, mevcut küresel devrimci potansiyele ve gelec...

Gabriel Rockhill’in Who Paid the Pipers of Western Marxism? [Batı Marksizminin Bedelini Kim Ödedi?] kitabı, İngilizce konuşulan dünyadaki Marksistler arasında hatırı sayılır bir yankı uyandırdı. Kitap...

Doların küresel hâkimiyeti, çevre ülkeler için dışsal bir parasal baskı olmaktan çok daha fazlası. Bu aynı zamanda sınıf ilişkilerini, devlet politikalarını ve kalkınma imkânlarını yeniden biçimlendir...

ABD’nin üretim ve ticaretteki ağırlığı gerilerken doların küresel hâkimiyeti yerli yerinde duruyor. Bugünün emperyalizmini anlamak için bu gerilime daha yakından bakmak şart. Çünkü mesele artık yalnız...

Çin’i bir ‘tehdit’ ya da salt bir ‘başarı öyküsü’ olarak konumlandıran yaklaşımların ötesinde, dünya kapitalizminin tarihsel-çelişkili gelişimi içerisinde, ulusal ve uluslararası ölçekte sınıf ilişkil...

Yapay zekâ “devrimi”, şimdilik bir üretkenlik mucizesinden çok şişen değerlemeleri ayakta tutan devasa bir altyapı seferberliği gibi görünüyor: veri merkezleri, GPU’lar, şebeke bağlantıları, enerji, s...