ผลพวงจากสงคราม ต่อเศรษฐกิจ 'อิหร่าน' กระทบ 'จีดีพี-เชื้อเพลิง-ค่าเงิน' Pazzle Wed, 2026-09-30 - 14:39 หลังจากที่สหรัฐฯ ทำการปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซและกดดันด้วยวิธีอื่นๆ ต่อเศรษฐกิจของอิหร่าน ส่งผลให้อิหร่านเผชิญวิกฤตหลายด้าน ทั้งด้านพลังงาน ค่าครองชีพของประชาชน และความขาดแคลนต่างๆ ในชีวิตประจำวัน แต่ปัจจัยเหล่านี้จะสามารถชี้วัดได้จริงหรือว่าสหรัฐฯ ประสบความสำเร็จในการทำ 'สงครามเศรษฐกิจ' ต่ออิหร่าน   30 ก.ย. 2569 สงครามสหรัฐฯ-อิหร่าน สร้างผลกระทบต่อเศรษฐกิจของอิหร่าน ทำให้ภาคส่วนน้ำมันและเชื้อเพลิงซึ่งมีความสำคัญมากต่อประเทศเผชิญกับผลกระทบหนักที่สุด หลังจากที่สหรัฐฯ ทำการกดดันอย่างหนักในด้านเศรษฐกิจและการทหารต่ออิหร่าน ข้อมูลจากศูนย์สถิติของอิหร่านระบุว่าในช่วงระหว่างเดือน 21 มีนาคม-20 มิถุนายน 2569 ตัวเลขผลผลิตมวลรวมในประเทศหรือ จีดีพี ลดลง 10.1% เทียบกับปีที่แล้ว ซึ่งช่วงเวลาที่ใช้วัดผลนี้เป็นการใช้ปฏิทินของเปอร์เซียแทนปฏิทินสากล ซึ่งนับเป็นช่วงไตรมาสแรกของปฏิทินของเปอร์เซีย  อีกทั้งยังเป็นช่วงเวลาหลังจากที่สหรัฐฯ กับอิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่านไปแล้ว เริ่มตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ เป็นต้นมา แต่ปัญหาจีดีพีนี้ยังเป็นแค่ยอดภูเขาน้ำแข็งเท่านั้น สิ่งที่เป็นปัญหาทับถมอยู่มากกว่านั้นคือปัญหาเรื่องการส่งออกน้ำมันและเชื้อเพลิงที่เป็นแหล่งรายได้ส่งออกที่สำคัญของอิหร่าน แต่ภาคส่วนนี้ก็หดตัวลงอย่างมากคือ 26.4% เมื่อเทียบกับปีที่แล้ว นอกจากนี้ยังมีภาคส่วนอื่นๆ ที่หดตัวลงเช่นภาคส่วนบริการลดลง 4.8% ภาคการผลิตลดลง 2.5% มีเพียงเกษตรกรรมที่ขยายตัว 2.3% ปัญหาที่ประชาชนชาวอิหร่านต้องเผชิญจากภาวะเศรษฐกิจเช่นนี้คือการที่เงินเฟ้อเฉลี่ยในรอบ 12 เดือน เพิ่มสูงขึ้น 69.9% ราคาอาหาร, เครื่องดื่ม และยาสูบ เพิ่มสูงขึ้นเกือบสองเท่า มีอัตราการว่างงานเพิ่มขึ้น 9.1% อีกทั้งค่าเงินเรียลของอิหร่านก็อ่อนค่าลงจากประมาณ 1 ล้านเรียลต่อ 1 ดอลลาร์สหรัฐฯ กลายเป็น 2.2 ล้านเรียลต่อ 1 ดอลลาร์สหรัฐฯ ในช่วงต้นเดือนกันยายน ที่ผ่านมา สาเหตุที่การส่งออกพลังงานของอิหร่านลดลงอย่างมาก เนื่องจากสหรัฐฯ ได้ทำการปิดกั้นทางเดือนเรือของอิหร่านแทบจะตลอดช่วงที่มีสงคราม ทำให้อิหร่านส่งออกน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลวได้ลดลงจากเดิมราว 2 ล้านบาร์เรลต่อวัน เหลือแค่ราว 740,000 บาร์เรลต่อวันในเดือน กรกฎาคม และเหลือ 220,000-255,000 บาร์เรลต่อวันในเดือนสิงหาคม จากข้อมูลของเว็บไซต์ TankerTrackers.com ระบุว่า มีเรือบรรทุกน้ำมัน 29 ลำที่ขนน้ำมันดิบ 36.11 ล้านบาร์เรลติดอยู่ที่ช่องแคบฮอร์มุซ   ผลกระทบต่อประชาชน สภาวะเศรษฐกิจเช่นนี้ ส่งผลกระทบต่อประชาชนชาวอิหร่านทั้งเรื่องไฟฟ้า น้ำประปา สุขาภิบาล และการรักษาพยาบาล มีการกำหนดให้ตัดไฟภายในประเทศสองชั่วโมง และบางครั้งก็มีการตัดน้ำไปจนถึงตอนเย็น ภาครัฐอิหร่านแนะนำให้ประชาชนปรับตัวกับสถานการณ์ฉุกเฉินชั่วคราว แต่ชีวิตของประชาชนก็ยังต้องดำเนินต่อไป เด็กทารกยังต้องการน้ำสะอาด คนสูงอายุที่เดินขึ้นบันไดไม่ได้ยังต้องใช้ลิฟท์ คนไข้ก็ยังต้องอาศัยระบบการแช่เย็นเพื่อเก็บยาหรืออุปกรณ์การแพทย์โดยที่จะเลื่อนการรักษาออกไปไม่ได้ คนไข้บางส่วนต้องการเครื่องปรับอากาศเพื่อให้สามารถอยู่ได้ในที่อุณหภูมิสูง 40 องศาช่วงฤดูร้อน มีคนไข้อีกบางส่วนต้องใช้ไฟฟ้ากับเครื่องให้อ็อกซิเจน ครอบครัวในอิหร่านก็ยังคงต้องใช้น้ำในการหุงหาอาหารและซักล้าง สำหรับอิหร่านแล้วภาวะฉุกเฉินเรื่องน้ำกับไฟฟ้าไม่ได้แยกออกจากกัน เพราะเทศบาลก็ต้องใช้ไฟฟ้ากับระบบปั๊มน้ำประปาเพื่อส่งไปตามท่อให้ประชาชน ผู้อาศัยในอาคารสูงก็ต้องอาศัยปั๊มน้ำในการช่วยส่งแรงดันน้ำให้กับห้องชั้นบนเช่นเดียวกัน การขาดแคลนไฟฟ้าจึงส่งผลให้เกิดการขาดแคลนน้ำไปด้วย ในบางพื้นที่ของอิหร่านก็ถูกตัดน้ำขั้นรุนแรงมาก เช่น ในเมืองบูมาเฮน ทางตะวันออกของกรุงเตหะราน จะมีการจ่ายน้ำให้ประชาชนแค่ 2 วันต่อสัปดาห์เท่านั้น และในสองวันนั้นก็มีน้ำไหลแค่ไม่กี่ชั่วโมง ทำให้คนที่ดูแลผู้ป่วยในบ้านไม่รู้ว่าจะไปพึ่งพาใครได้ ในเมืองปาร์ดิส ทางตะวันออกของเตหะราน ก็มีการตัดไฟวันละ 4 ชั่วโมง ทำให้ผู้อาศัยบนอาคารสูง 14 ชั้นต้องใช้บันไดแทนลิฟท์ ในเมืองอีลอม มีการตัดไฟ 4 ชั่วโมงเช่นกัน ทำให้ผู้คนต้องอาศัยอยู่ท่ามกลางอากาศร้อนจัด 46 องศาเซลเซียส แม้กระทั่งจังหวัดคูเซสถาน ที่เป็นแหล่งผลิตน้ำมันกับไฟฟ้าแหล่งใหญ่ของอิหร่านก็ยังเผชิญกับการดับไฟ ในขณะที่อุณหภูมิพุ่งสูงเกิน 50 องศาเซลเซียส เรื่องนี้เป็นหนึ่งในความย้อนแย้งในตัวเองของอิหร่านยุดใหม่ ในขณะที่อิหร่านเป็นหนึ่งในประเทศที่มีแหล่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติแหล่งใหญ่ที่สุดในโลก แต่ก็ไม่สามารถการันตีการจ่ายไฟให้ประชาชนของตัวเองได้มากพอ จังหวัดที่ผลิตไฟฟ้าก็ไม่สามารถพึ่งพาพลังงานในพื้นที่ของตัวเองได้ ผลพวงที่ตามมาอีกคือ ผลกระทบต่อภาคธุรกิจทุกขนาด โรงงานอุตสาหกรรมไม่สามารถผลิตได้ในทุกช่วงเวลา ธุรกิจขนาดเล็กสูญเสียรายได้ อาหารและยาเน่าเสีย ประชาชนต้องปรับตารางกิจกรรมในชีวิตประจำวันของตัวเองใหม่ให้เป็นไปตามช่วงเวลาที่ไฟดับ นอกจากนี้ยังต้องเตรียมการรับมือฤดูหนาวที่อาจจะมีการขาดแคลนแก๊สที่ใช้เป็นพลังงานให้ความอบอุ่นด้วย การขาดแคลนรายได้ของรัฐบาลยังส่งผลให้เมื่อช่วงต้นเดือน กันยายน ที่ผ่านมามีการประกาศขึ้นราคาน้ำมัน ทำให้ประชาชนต้องจ่ายค่าน้ำมันเพิ่มขึ้นสองเท่าถ้าหากใช้เกิน 110 ลิตรต่อเดือน ส่วนรถนำเข้าและยานยนต์บางจำพวกก็ถูกจำกัดให้สามารถเติมน้ำมันได้แค่ประเภทที่แพงที่สุดเท่านั้น หนึ่งในสถิติที่สะท้อนความขาดแคลนคือ เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม ที่ผ่านมา มีการประเมินว่าในช่วงตลอด 5 เดือนก่อนหน้านั้น การผลิตเชื้อเพลิงโดยเฉลี่ยต่อวันในอิหร่านอยู่ที่ 122 ล้านลิตร เทียบกับปริมาณการใช้โดยเฉลี่ยต่อวันอยู่ที่ 132 ล้านลิตร ทำให้เห็นได้ว่าไม่มากพอ   หรือจะเป็นปัญหาความไร้ประสิทธิภาพที่หมักหมมมาก่อนหน้านี้แล้ว ถึงแม้ว่าการที่สหรัฐฯ ปิดล้อมท่าเรือทางตอนใต้ของอิหร่านจะเป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้เกิดความขาดแคลน แต่ประชาชนบางส่วนก็มองว่า อิหร่านมีปัญหาหมักหมมอยู่ก่อนหน้านี้แล้วหลายสิบปี ทั้งการบริหารที่ผิดพลาด การคอร์รัปชัน และความไร้ประสิทธิภาพ สื่อ Iran International รายงานว่าปัญหาเรื่องโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของอิหร่าน มีช่องโหว่มานานแล้ว ทั้งการผลิตไฟไม่มากพอตอบรับความต้องการ สายส่งไฟเสื่อมโทรมลง พลังงานหมุนเวียนก็ยังมีการนำมาใช้น้อยมาก ระบบประปาก็ยังคงมีการรั่วซึมและทรุดโทรมเป็นจำนวนมาก รายงานจากศูนย์วิจัยรัฐสภาอิหร่านระบุว่าในช่วงร้อนที่สุดของฤดูร้อนกำลังไฟฟ้าของอิหร่านขาดไป 13,600 เมกะวัตต์ทำให้ไม่พอใช้ นอกจากเรื่องสงครามแล้วอิหร่านก็กำลังเผชิญอุปสรรคทางธรรมชาติด้วย ไม่ว่าจะเป็นภัยแล้ง ภาวะอากาศร้อนจัด ฝนตกน้อยผิดปกติ ส่งผลให้เกิดการขาดน้ำทั่วประเทศ ภาวะโลกร้อนทำให้พื้นที่แห้งอย่างอิหร่านร้อนขึ้นกว่าเดิมและมีสภาพเปราะบางยิ่งขึ้น ขณะเดียวกันวิถีการเกษตรแบบไม่ยั่งยืนของอิหร่านก็ทำให้มีการสูบน้ำในดินมาใช้มากเกินกว่าที่ธรรมชาติจะฟื้นตัวทัน เมื่อเกิดปัญหาเหล่านี้ รัฐบาลอิหร่านก็หันมาขอให้ประชาชนลดการใช้ไฟฟ้า แทนที่จะมีการปรับปรุงสถานีจ่ายไฟให้เป็นสมัยใหม่ และในช่วงวิกฤตสงครามเช่นนี้ ประชาชนหลายคนก็เผชิญกับปัญหาเมื่อรัฐบาลขยายเวลาการตัดไฟตัดอินเทอร์เน็ต เช่น ผู้ที่ต้องใช้อินเทอร์เน็ตในการทำมาหากินก็เผชิญกับความยากลำบาก อีกทั้งช่วงที่ถูกตัดไฟ ชาวอิหร่านก็ตกอยู่ในภาวะเสี่ยงภัยภายใต้สงครามมากขึ้นด้วย นอกจากนี้รัฐบาลอิหร่านก็มีมาตรการประหยัดพลังงากจากหน่วยงานภาครัฐ โดยการประกาศให้ข้าราชการและพนักงานภาครัฐของอิหร่านเข้าทำงานในสำนักงานภาครัฐแค่ช่วง 8.00-13.00 น. เท่านั้นและหลังจากนั้นให้ทำงานจากทางไกล โดยมีการระบุให้ใช้กำหนดการใหม่นี้ตั้งแต่วันที่ 23 กันยายน ไปจนถึงปลายเดือน มีนาคม 2027 ซึ่งเป็นปลายปีของปฏิทินอิหร่าน นอกจากนี้ยังกำหนดให้ข้าราชการรวมถึงผู้บริหารต้องมีหนึ่งวันต่อสัปดาห์ที่เดินทางโดยใช้ระบบขนส่งสาธารณะแทนรถส่วนบุคคล นอกจากนี้รัฐบาลอิหร่านยังประกาศลดเวลาทำงานในสำนักงานของข้าราชการและพนักงานภาครัฐ ท่ามกลางวิกฤตขาดแคลนเชื้อเพลิงและแรงกดดันทางเศรษฐกิจที่รุนแรงขึ้น โดยตั้งแต่วันที่ 23 ก.ย. 2026 จนถึงปลายปีปฏิทินอิหร่านในช่วงปลายเดือน มี.ค. 2027 เจ้าหน้าที่จะเข้าทำงานที่สำนักงานระหว่าง 08.00–13.00 น. ส่วนชั่วโมงทำงานที่เหลือให้ทำจากระยะไกล   ทรัมป์ กำลังได้รับชัยชนะในสงครามเศรษฐกิจต่ออิหร่านหรือไม่ ในช่วงที่ผ่านมาสหรัฐฯ ได้ใช้มาตรการกดดันทางเศรษฐกิจอิหร่านในหลายด้าน ทั้งการปิดล้อมและการมุ่งเป้าสกัดกั้นแหล่งรายได้ของอิหร่านจากที่ต่างๆ ทั่วโลก และหนึ่งในนั้นคือน้ำมัน โดยมีการห้ามไม่ให้ประเทศกับบริษัทต่างๆ ทำธุรกิจกับอิหร่าน ผลที่ตามมาคือการสร้างความเสียหายให้กับเศรษฐกิจอิหร่าน ประธานาธิบดี มาซูด เปเซชเคียน ของอิหร่านเปิดเผยเมื่อต้นเดือน กันยายน ที่ผ่านมาว่าการค้าโดยรวมของอิหร่านลดลง 25-35% ซึ่งส่วนใหญ่แล้วกระทบกับภาคการนำเข้ามากกว่าการส่งออก การที่สหรัฐฯ ปิดกั้นช่องแคบฮอร์มุซทำให้เรือขนสินค้านำเข้าเดินทางเข้าสู่อิหร่านได้ยากขึ้น นอกจากนี้ยังมีข้อสังเกตว่าอิหร่านหวังจะให้การผ่อนปรนทางเศรษฐกิจเป็นหนึ่งในเงื่อนไขการยุติสงครามด้วย โมห์เซน เรซาอี เลขาธิการสภาความมั่นคงของอิหร่าน กล่าวให้สัมภาษณ์ต่อสื่อว่าหนึ่งในเงื่อนไขที่จะยุติวงครามตือการ "ปลดอายัดเงินทุน" ของพวกเขาและ "ยุติการปิดกั้นทางเดินเรือ" อย่างไรก็ตามนักวิเคราะห์มองว่า สิ่งที่จะชี้ขาดจริงๆ ว่าสหรัฐฯ ชนะสงครามเศรษฐกิจอิหร่านหรือไม่นั้น ขึ้นอยู่กับความอึดทนหรือปรับตัวรับมือของอิหร่านเองด้วย คริส โบชอง นักวิเคราะห์ด้านตลาดจาก IG Group กล่าวว่า "สงครามส่วนใหญ่แล้วจะเป็นการวัดกันด้วยความอึดทนมากกว่าอย่างอื่น" โบชอง บอกว่า การที่จีดีพีอิหร่านลดลง 10% ถือเป็นสัญญาณว่า "สหรัฐฯ กำลังประสบความสำเร็จในการกดดันศัตรูของตัวเอง" แต่ก็ยังคงมีคำถามต่อไปว่า ในเมื่อสหรัฐฯ กดดันอิหร่านมาตั้งแต่เดือน มีนาคม แล้ว สิ่งที่จะเป็นตัวชี้วัดจริงๆ คือเรื่องที่ว่าอิหร่านจะสามารถรับมือกับปัญหาการหดตัวลงของเศรษฐกิจตัวเองได้มากน้อยแค่ไหนเทียบกับการที่ฝ่ายสหรัฐฯ เองก็ต้องแบกรับราคาพลังงานที่สูงขึ้นเช่นกัน โบชอง มองว่า "สำหรับระบอบ(อิหร่าน)ที่เตรียมการทุกอย่างเพื่อให้ตัวเองได้คงอำนาจอยู่ต่อไปแล้ว ข่าวเรื่องนี้ส่งผลอะไรไม่มากนัก ตราบใดที่หน่วยความมั่นคงยังคงจงรักภักดีอยู่" ขณะที่ มาร์ก ไฟเฟิล นักยุทธศาสตร์พรรครีพับลิกันและอดีตเจ้าหน้าที่ความมั่นคงแห่งชาติประจำทำเนียบขาวกล่าวว่า อิหร่านกับสหรัฐฯ พร้อมจะทำข้อตกลงกัน ตามที่อิหร่านยื่นข้อเสนอเอาไว้เกี่ยวกับการปลดล็อกทางเศรษฐกิจและการยกเลิกโจมตีอิหร่าน ในขณะที่ฝ่ายอิหร่านยังไม่ได้พูดถึงเรื่องเงินชดเชยและฟื้นฟูจากสงคราม ปัจจัยเหล่านี้ทำให้ไฟเฟิลมองว่า "แผนการกดดันที่สหรัฐฯ ใช้กับอิหร่านนั้นส่งผลอยู่บ้าง" และ "ต่างฝ่ายต่างก็ยังคงมีช่องให้เจรจาต่อรองเพิ่มเติม" ในช่วงหลังจากนี้     เรียบเรียงจาก How oil, gas losses have shrunk Iran’s GDP by 10 percent during war, Aljazeera, https://www.aljazeera.com/news/2026/9/21/how-oil-gas-losses-have-shrunk-irans-gdp-by-10-percent-during-war Iran's energy crisis is political, not seasonal, Iran International, 06-08-2026 https://www.iranintl.com/en/202608052326 Iran cuts office hours, expands remote work amid fuel shortages, Aljazeera, 21-09-2026 https://www.aljazeera.com/economy/2026/9/21/how-an-economic-squeeze-is-changing-everyday-life-and-work-for-iranians * รายงานพิเศษ * การเมือง * เศรษฐกิจ * ต่างประเทศ * ความมั่นคง * สงครามอิหร่าน * วิกฤตพลังงาน * น้ำมัน * เงินเฟ้อ * จีดีพี * การขาดแคลนเชื้อเพลิง * อิหร่าน * สหรัฐอเมริกา

ผลพวงจากสงคราม ต่อเศรษฐกิจ 'อิหร่าน' กระทบ 'จีดีพี-เชื้อเพลิง-ค่าเงิน' Pazzle Wed, 2026-09-30 - 14:39 หลังจากที่สหรัฐฯ ทำการปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซและกดดันด้วยวิธีอื่นๆ ต่อเศรษฐกิจของอิหร่าน ส่งผลให้อิหร่านเผชิญวิกฤตหลายด้าน ทั้งด้านพลังงาน ค่าครองชีพของประชาชน และความขาดแคลนต่างๆ ในชีวิตประจำวัน แต่ปัจจัยเหล่านี้จะสามารถชี้วัดได้จริงหรือว่าสหรัฐฯ ประสบความสำเร็จในการทำ 'สงครามเศรษฐกิจ' ต่ออิหร่าน   30 ก.ย. 2569 สงครามสหรัฐฯ-อิหร่าน สร้างผลกระทบต่อเศรษฐกิจของอิหร่าน ทำให้ภาคส่วนน้ำมันและเชื้อเพลิงซึ่งมีความสำคัญมากต่อประเทศเผชิญกับผลกระทบหนักที่สุด หลังจากที่สหรัฐฯ ทำการกดดันอย่างหนักในด้านเศรษฐกิจและการทหารต่ออิหร่าน ข้อมูลจากศูนย์สถิติของอิหร่านระบุว่าในช่วงระหว่างเดือน 21 มีนาคม-20 มิถุนายน 2569 ตัวเลขผลผลิตมวลรวมในประเทศหรือ จีดีพี ลดลง 10.1% เทียบกับปีที่แล้ว ซึ่งช่วงเวลาที่ใช้วัดผลนี้เป็นการใช้ปฏิทินของเปอร์เซียแทนปฏิทินสากล ซึ่งนับเป็นช่วงไตรมาสแรกของปฏิทินของเปอร์เซีย  อีกทั้งยังเป็นช่วงเวลาหลังจากที่สหรัฐฯ กับอิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่านไปแล้ว เริ่มตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ เป็นต้นมา แต่ปัญหาจีดีพีนี้ยังเป็นแค่ยอดภูเขาน้ำแข็งเท่านั้น สิ่งที่เป็นปัญหาทับถมอยู่มากกว่านั้นคือปัญหาเรื่องการส่งออกน้ำมันและเชื้อเพลิงที่เป็นแหล่งรายได้ส่งออกที่สำคัญของอิหร่าน แต่ภาคส่วนนี้ก็หดตัวลงอย่างมากคือ 26.4% เมื่อเทียบกับปีที่แล้ว นอกจากนี้ยังมีภาคส่วนอื่นๆ ที่หดตัวลงเช่นภาคส่วนบริการลดลง 4.8% ภาคการผลิตลดลง 2.5% มีเพียงเกษตรกรรมที่ขยายตัว 2.3% ปัญหาที่ประชาชนชาวอิหร่านต้องเผชิญจากภาวะเศรษฐกิจเช่นนี้คือการที่เงินเฟ้อเฉลี่ยในรอบ 12 เดือน เพิ่มสูงขึ้น 69.9% ราคาอาหาร, เครื่องดื่ม และยาสูบ เพิ่มสูงขึ้นเกือบสองเท่า มีอัตราการว่างงานเพิ่มขึ้น 9.1% อีกทั้งค่าเงินเรียลของอิหร่านก็อ่อนค่าลงจากประมาณ 1 ล้านเรียลต่อ 1 ดอลลาร์สหรัฐฯ กลายเป็น 2.2 ล้านเรียลต่อ 1 ดอลลาร์สหรัฐฯ ในช่วงต้นเดือนกันยายน ที่ผ่านมา สาเหตุที่การส่งออกพลังงานของอิหร่านลดลงอย่างมาก เนื่องจากสหรัฐฯ ได้ทำการปิดกั้นทางเดือนเรือของอิหร่านแทบจะตลอดช่วงที่มีสงคราม ทำให้อิหร่านส่งออกน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลวได้ลดลงจากเดิมราว 2 ล้านบาร์เรลต่อวัน เหลือแค่ราว 740,000 บาร์เรลต่อวันในเดือน กรกฎาคม และเหลือ 220,000-255,000 บาร์เรลต่อวันในเดือนสิงหาคม จากข้อมูลของเว็บไซต์ TankerTrackers.com ระบุว่า มีเรือบรรทุกน้ำมัน 29 ลำที่ขนน้ำมันดิบ 36.11 ล้านบาร์เรลติดอยู่ที่ช่องแคบฮอร์มุซ   ผลกระทบต่อประชาชน สภาวะเศรษฐกิจเช่นนี้ ส่งผลกระทบต่อประชาชนชาวอิหร่านทั้งเรื่องไฟฟ้า น้ำประปา สุขาภิบาล และการรักษาพยาบาล มีการกำหนดให้ตัดไฟภายในประเทศสองชั่วโมง และบางครั้งก็มีการตัดน้ำไปจนถึงตอนเย็น ภาครัฐอิหร่านแนะนำให้ประชาชนปรับตัวกับสถานการณ์ฉุกเฉินชั่วคราว แต่ชีวิตของประชาชนก็ยังต้องดำเนินต่อไป เด็กทารกยังต้องการน้ำสะอาด คนสูงอายุที่เดินขึ้นบันไดไม่ได้ยังต้องใช้ลิฟท์ คนไข้ก็ยังต้องอาศัยระบบการแช่เย็นเพื่อเก็บยาหรืออุปกรณ์การแพทย์โดยที่จะเลื่อนการรักษาออกไปไม่ได้ คนไข้บางส่วนต้องการเครื่องปรับอากาศเพื่อให้สามารถอยู่ได้ในที่อุณหภูมิสูง 40 องศาช่วงฤดูร้อน มีคนไข้อีกบางส่วนต้องใช้ไฟฟ้ากับเครื่องให้อ็อกซิเจน ครอบครัวในอิหร่านก็ยังคงต้องใช้น้ำในการหุงหาอาหารและซักล้าง สำหรับอิหร่านแล้วภาวะฉุกเฉินเรื่องน้ำกับไฟฟ้าไม่ได้แยกออกจากกัน เพราะเทศบาลก็ต้องใช้ไฟฟ้ากับระบบปั๊มน้ำประปาเพื่อส่งไปตามท่อให้ประชาชน ผู้อาศัยในอาคารสูงก็ต้องอาศัยปั๊มน้ำในการช่วยส่งแรงดันน้ำให้กับห้องชั้นบนเช่นเดียวกัน การขาดแคลนไฟฟ้าจึงส่งผลให้เกิดการขาดแคลนน้ำไปด้วย ในบางพื้นที่ของอิหร่านก็ถูกตัดน้ำขั้นรุนแรงมาก เช่น ในเมืองบูมาเฮน ทางตะวันออกของกรุงเตหะราน จะมีการจ่ายน้ำให้ประชาชนแค่ 2 วันต่อสัปดาห์เท่านั้น และในสองวันนั้นก็มีน้ำไหลแค่ไม่กี่ชั่วโมง ทำให้คนที่ดูแลผู้ป่วยในบ้านไม่รู้ว่าจะไปพึ่งพาใครได้ ในเมืองปาร์ดิส ทางตะวันออกของเตหะราน ก็มีการตัดไฟวันละ 4 ชั่วโมง ทำให้ผู้อาศัยบนอาคารสูง 14 ชั้นต้องใช้บันไดแทนลิฟท์ ในเมืองอีลอม มีการตัดไฟ 4 ชั่วโมงเช่นกัน ทำให้ผู้คนต้องอาศัยอยู่ท่ามกลางอากาศร้อนจัด 46 องศาเซลเซียส แม้กระทั่งจังหวัดคูเซสถาน ที่เป็นแหล่งผลิตน้ำมันกับไฟฟ้าแหล่งใหญ่ของอิหร่านก็ยังเผชิญกับการดับไฟ ในขณะที่อุณหภูมิพุ่งสูงเกิน 50 องศาเซลเซียส เรื่องนี้เป็นหนึ่งในความย้อนแย้งในตัวเองของอิหร่านยุดใหม่ ในขณะที่อิหร่านเป็นหนึ่งในประเทศที่มีแหล่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติแหล่งใหญ่ที่สุดในโลก แต่ก็ไม่สามารถการันตีการจ่ายไฟให้ประชาชนของตัวเองได้มากพอ จังหวัดที่ผลิตไฟฟ้าก็ไม่สามารถพึ่งพาพลังงานในพื้นที่ของตัวเองได้ ผลพวงที่ตามมาอีกคือ ผลกระทบต่อภาคธุรกิจทุกขนาด โรงงานอุตสาหกรรมไม่สามารถผลิตได้ในทุกช่วงเวลา ธุรกิจขนาดเล็กสูญเสียรายได้ อาหารและยาเน่าเสีย ประชาชนต้องปรับตารางกิจกรรมในชีวิตประจำวันของตัวเองใหม่ให้เป็นไปตามช่วงเวลาที่ไฟดับ นอกจากนี้ยังต้องเตรียมการรับมือฤดูหนาวที่อาจจะมีการขาดแคลนแก๊สที่ใช้เป็นพลังงานให้ความอบอุ่นด้วย การขาดแคลนรายได้ของรัฐบาลยังส่งผลให้เมื่อช่วงต้นเดือน กันยายน ที่ผ่านมามีการประกาศขึ้นราคาน้ำมัน ทำให้ประชาชนต้องจ่ายค่าน้ำมันเพิ่มขึ้นสองเท่าถ้าหากใช้เกิน 110 ลิตรต่อเดือน ส่วนรถนำเข้าและยานยนต์บางจำพวกก็ถูกจำกัดให้สามารถเติมน้ำมันได้แค่ประเภทที่แพงที่สุดเท่านั้น หนึ่งในสถิติที่สะท้อนความขาดแคลนคือ เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม ที่ผ่านมา มีการประเมินว่าในช่วงตลอด 5 เดือนก่อนหน้านั้น การผลิตเชื้อเพลิงโดยเฉลี่ยต่อวันในอิหร่านอยู่ที่ 122 ล้านลิตร เทียบกับปริมาณการใช้โดยเฉลี่ยต่อวันอยู่ที่ 132 ล้านลิตร ทำให้เห็นได้ว่าไม่มากพอ   หรือจะเป็นปัญหาความไร้ประสิทธิภาพที่หมักหมมมาก่อนหน้านี้แล้ว ถึงแม้ว่าการที่สหรัฐฯ ปิดล้อมท่าเรือทางตอนใต้ของอิหร่านจะเป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้เกิดความขาดแคลน แต่ประชาชนบางส่วนก็มองว่า อิหร่านมีปัญหาหมักหมมอยู่ก่อนหน้านี้แล้วหลายสิบปี ทั้งการบริหารที่ผิดพลาด การคอร์รัปชัน และความไร้ประสิทธิภาพ สื่อ Iran International รายงานว่าปัญหาเรื่องโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของอิหร่าน มีช่องโหว่มานานแล้ว ทั้งการผลิตไฟไม่มากพอตอบรับความต้องการ สายส่งไฟเสื่อมโทรมลง พลังงานหมุนเวียนก็ยังมีการนำมาใช้น้อยมาก ระบบประปาก็ยังคงมีการรั่วซึมและทรุดโทรมเป็นจำนวนมาก รายงานจากศูนย์วิจัยรัฐสภาอิหร่านระบุว่าในช่วงร้อนที่สุดของฤดูร้อนกำลังไฟฟ้าของอิหร่านขาดไป 13,600 เมกะวัตต์ทำให้ไม่พอใช้ นอกจากเรื่องสงครามแล้วอิหร่านก็กำลังเผชิญอุปสรรคทางธรรมชาติด้วย ไม่ว่าจะเป็นภัยแล้ง ภาวะอากาศร้อนจัด ฝนตกน้อยผิดปกติ ส่งผลให้เกิดการขาดน้ำทั่วประเทศ ภาวะโลกร้อนทำให้พื้นที่แห้งอย่างอิหร่านร้อนขึ้นกว่าเดิมและมีสภาพเปราะบางยิ่งขึ้น ขณะเดียวกันวิถีการเกษตรแบบไม่ยั่งยืนของอิหร่านก็ทำให้มีการสูบน้ำในดินมาใช้มากเกินกว่าที่ธรรมชาติจะฟื้นตัวทัน เมื่อเกิดปัญหาเหล่านี้ รัฐบาลอิหร่านก็หันมาขอให้ประชาชนลดการใช้ไฟฟ้า แทนที่จะมีการปรับปรุงสถานีจ่ายไฟให้เป็นสมัยใหม่ และในช่วงวิกฤตสงครามเช่นนี้ ประชาชนหลายคนก็เผชิญกับปัญหาเมื่อรัฐบาลขยายเวลาการตัดไฟตัดอินเทอร์เน็ต เช่น ผู้ที่ต้องใช้อินเทอร์เน็ตในการทำมาหากินก็เผชิญกับความยากลำบาก อีกทั้งช่วงที่ถูกตัดไฟ ชาวอิหร่านก็ตกอยู่ในภาวะเสี่ยงภัยภายใต้สงครามมากขึ้นด้วย นอกจากนี้รัฐบาลอิหร่านก็มีมาตรการประหยัดพลังงากจากหน่วยงานภาครัฐ โดยการประกาศให้ข้าราชการและพนักงานภาครัฐของอิหร่านเข้าทำงานในสำนักงานภาครัฐแค่ช่วง 8.00-13.00 น. เท่านั้นและหลังจากนั้นให้ทำงานจากทางไกล โดยมีการระบุให้ใช้กำหนดการใหม่นี้ตั้งแต่วันที่ 23 กันยายน ไปจนถึงปลายเดือน มีนาคม 2027 ซึ่งเป็นปลายปีของปฏิทินอิหร่าน นอกจากนี้ยังกำหนดให้ข้าราชการรวมถึงผู้บริหารต้องมีหนึ่งวันต่อสัปดาห์ที่เดินทางโดยใช้ระบบขนส่งสาธารณะแทนรถส่วนบุคคล นอกจากนี้รัฐบาลอิหร่านยังประกาศลดเวลาทำงานในสำนักงานของข้าราชการและพนักงานภาครัฐ ท่ามกลางวิกฤตขาดแคลนเชื้อเพลิงและแรงกดดันทางเศรษฐกิจที่รุนแรงขึ้น โดยตั้งแต่วันที่ 23 ก.ย. 2026 จนถึงปลายปีปฏิทินอิหร่านในช่วงปลายเดือน มี.ค. 2027 เจ้าหน้าที่จะเข้าทำงานที่สำนักงานระหว่าง 08.00–13.00 น. ส่วนชั่วโมงทำงานที่เหลือให้ทำจากระยะไกล   ทรัมป์ กำลังได้รับชัยชนะในสงครามเศรษฐกิจต่ออิหร่านหรือไม่ ในช่วงที่ผ่านมาสหรัฐฯ ได้ใช้มาตรการกดดันทางเศรษฐกิจอิหร่านในหลายด้าน ทั้งการปิดล้อมและการมุ่งเป้าสกัดกั้นแหล่งรายได้ของอิหร่านจากที่ต่างๆ ทั่วโลก และหนึ่งในนั้นคือน้ำมัน โดยมีการห้ามไม่ให้ประเทศกับบริษัทต่างๆ ทำธุรกิจกับอิหร่าน ผลที่ตามมาคือการสร้างความเสียหายให้กับเศรษฐกิจอิหร่าน ประธานาธิบดี มาซูด เปเซชเคียน ของอิหร่านเปิดเผยเมื่อต้นเดือน กันยายน ที่ผ่านมาว่าการค้าโดยรวมของอิหร่านลดลง 25-35% ซึ่งส่วนใหญ่แล้วกระทบกับภาคการนำเข้ามากกว่าการส่งออก การที่สหรัฐฯ ปิดกั้นช่องแคบฮอร์มุซทำให้เรือขนสินค้านำเข้าเดินทางเข้าสู่อิหร่านได้ยากขึ้น นอกจากนี้ยังมีข้อสังเกตว่าอิหร่านหวังจะให้การผ่อนปรนทางเศรษฐกิจเป็นหนึ่งในเงื่อนไขการยุติสงครามด้วย โมห์เซน เรซาอี เลขาธิการสภาความมั่นคงของอิหร่าน กล่าวให้สัมภาษณ์ต่อสื่อว่าหนึ่งในเงื่อนไขที่จะยุติวงครามตือการ "ปลดอายัดเงินทุน" ของพวกเขาและ "ยุติการปิดกั้นทางเดินเรือ" อย่างไรก็ตามนักวิเคราะห์มองว่า สิ่งที่จะชี้ขาดจริงๆ ว่าสหรัฐฯ ชนะสงครามเศรษฐกิจอิหร่านหรือไม่นั้น ขึ้นอยู่กับความอึดทนหรือปรับตัวรับมือของอิหร่านเองด้วย คริส โบชอง นักวิเคราะห์ด้านตลาดจาก IG Group กล่าวว่า "สงครามส่วนใหญ่แล้วจะเป็นการวัดกันด้วยความอึดทนมากกว่าอย่างอื่น" โบชอง บอกว่า การที่จีดีพีอิหร่านลดลง 10% ถือเป็นสัญญาณว่า "สหรัฐฯ กำลังประสบความสำเร็จในการกดดันศัตรูของตัวเอง" แต่ก็ยังคงมีคำถามต่อไปว่า ในเมื่อสหรัฐฯ กดดันอิหร่านมาตั้งแต่เดือน มีนาคม แล้ว สิ่งที่จะเป็นตัวชี้วัดจริงๆ คือเรื่องที่ว่าอิหร่านจะสามารถรับมือกับปัญหาการหดตัวลงของเศรษฐกิจตัวเองได้มากน้อยแค่ไหนเทียบกับการที่ฝ่ายสหรัฐฯ เองก็ต้องแบกรับราคาพลังงานที่สูงขึ้นเช่นกัน โบชอง มองว่า "สำหรับระบอบ(อิหร่าน)ที่เตรียมการทุกอย่างเพื่อให้ตัวเองได้คงอำนาจอยู่ต่อไปแล้ว ข่าวเรื่องนี้ส่งผลอะไรไม่มากนัก ตราบใดที่หน่วยความมั่นคงยังคงจงรักภักดีอยู่" ขณะที่ มาร์ก ไฟเฟิล นักยุทธศาสตร์พรรครีพับลิกันและอดีตเจ้าหน้าที่ความมั่นคงแห่งชาติประจำทำเนียบขาวกล่าวว่า อิหร่านกับสหรัฐฯ พร้อมจะทำข้อตกลงกัน ตามที่อิหร่านยื่นข้อเสนอเอาไว้เกี่ยวกับการปลดล็อกทางเศรษฐกิจและการยกเลิกโจมตีอิหร่าน ในขณะที่ฝ่ายอิหร่านยังไม่ได้พูดถึงเรื่องเงินชดเชยและฟื้นฟูจากสงคราม ปัจจัยเหล่านี้ทำให้ไฟเฟิลมองว่า "แผนการกดดันที่สหรัฐฯ ใช้กับอิหร่านนั้นส่งผลอยู่บ้าง" และ "ต่างฝ่ายต่างก็ยังคงมีช่องให้เจรจาต่อรองเพิ่มเติม" ในช่วงหลังจากนี้     เรียบเรียงจาก How oil, gas losses have shrunk Iran’s GDP by 10 percent during war, Aljazeera, https://www.aljazeera.com/news/2026/9/21/how-oil-gas-losses-have-shrunk-irans-gdp-by-10-percent-during-war Iran's energy crisis is political, not seasonal, Iran International, 06-08-2026 https://www.iranintl.com/en/202608052326 Iran cuts office hours, expands remote work amid fuel shortages, Aljazeera, 21-09-2026 https://www.aljazeera.com/economy/2026/9/21/how-an-economic-squeeze-is-changing-everyday-life-and-work-for-iranians * รายงานพิเศษ * การเมือง * เศรษฐกิจ * ต่างประเทศ * ความมั่นคง * สงครามอิหร่าน * วิกฤตพลังงาน * น้ำมัน * เงินเฟ้อ * จีดีพี * การขาดแคลนเชื้อเพลิง * อิหร่าน * สหรัฐอเมริกา