Analiżi tal-Kummentatur għall-Istandards: Il-Ħidma Doppja tal-Membri Parlamentari u l-Kollokament ta' Interessi
Analiżi tal-Kummentatur għall-Istandards: Il-Ħidma Doppja tal-Membri Parlamentari u l-Kollokament ta' Interessi
L-allegazzjoni li l-Membru Parlamentari tal-Partit Nazzjonalista, Justin Schembri, ma kienx qed jattendi għal xogħlu bħala għalliem fl-iskejjel tal-istat ġiet miċħuda formalment f’rapport mill-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika. Ir-rapport ikkonkluda li l-evidenza sottomessa kienet dokument żbaljat u kkonferma li l-Onor. Schembri jattendi għax-xogħol tiegħu. Madankollu, l-investigazzjoni żvelat ksur tal-etika parlamentari min-naħa tal-istess MP u tefgħet dawl fuq kwistjonijiet sistemiċi usa' dwar il-konflitt ta' interess potenzjali li jeżisti meta membri tal-parlament li jaħdmu fis-settur pubbliku jkollhom portafolli dell (shadow portfolios) relatati mal-qasam tax-xogħol tagħhom. Dan ir-rapport, ippubblikat mill-Kummissarju Joseph Azzopardi, ikkonferma l-konklużjonijiet preliminari rrappurtati minn sorsi ewlenin bħal Times of Malta u Newsbook, u ħareġ rakkomandazzjonijiet ċari li jmissu mal-qalba tal-governanza f'pajjiżna.
---
Il-Mument ta' Konfrontazzjoni u l-Kjarifika tal-Fatti
Il-każ oriġina f'Novembru wara li Neville Gafà, eks konsulent fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru, ressaq ilment fejn allega li l-Onor. Justin Schembri kien qed jirċievi s-salarju tiegħu mingħajr ma jattendi għax-xogħol. Gafà kien ippreżenta skeda tal-ħinijiet (timesheet) li allegatament kienet vojta, iżda l-Kummissarju, wara investigazzjoni, sab li dan ma kienx id-dokument uffiċjali u li l-MP fil-fatt kien qed jattendi għal dmirijietu ta' għalliem.
Filwaqt li l-allegazzjoni prinċipali ġiet miċħuda, il-Kummissarju sab li Justin Schembri kiser ir-regoli etiċi billi uża s-sinjatura elettronika “MP, Shadow Minister for Education” fl-imejl uffiċjali tax-xogħol tiegħu. Ir-rapport saħaq li din il-prattika setgħet toħloq pożizzjoni problematika, fejn l-MP, anki jekk involontarjament, seta’ jeżerċita pressjoni indebita fuq kollegi jew superjuri, pereżempju meta jitlob il-leave. Din l-allegazzjoni ġiet ikkonfermata mir-rapport tal-Kummissarju stess, u bħala rimedju, l-Onor. Schembri apoloġizza u bidel is-sinjatura tiegħu.
Żona Griża u Rakkomandazzjonijiet Quddiem Gvern u Oppożizzjoni
L-investigazzjoni marret lil hinn minn dan il-każ speċifiku biex tindirizza kwistjonijiet sistemiċi li għandhom impatt fuq il-ħajja politika u professjonali. Il-Kummissarju rrefera għal żona griża fejn ma kienx hemm regoli ċari dwar meta MP impjegat fis-servizz pubbliku jista’ jkun assenti minn xogħlu biex jattendi għal dmirijiet parlamentari li mhumiex direttament laqgħat tas-seduta jew tal-kumitati. Dan jinkludi l-laqgħat tal-grupp parlamentari jew laqgħat ma' NGOs. F’dan ir-rigward, hu ħeġġeġ lill-gvern biex jipprovdi regoli aktar ċari.
Barra minn hekk, ir-rapport irrakkomanda li ministri dell li huma impjegati fis-settur pubbliku m’għandhomx ikollhom portafoll li huwa relatat mal-qasam tax-xogħol tagħhom. Il-Kummissarju saħaq li dan joħloq il-possibbiltà ta’ kollokament ta' interess (conflict of interest), fejn l-MP jista’ jispiċċa jikkritika lill-istess min iħaddmu jew juża informazzjoni li jakkwista mill-post tax-xogħol għal gwadann politiku, anke jekk dik l-informazzjoni ma tkunx pubblika.
Kummenti Internazzjonali u l-Argumenti Opposti
Din il-kwistjoni mhix unika għal Malta. Rapport mill-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa (OSCE) tal-2022, li sar bl-għajnuna tal-OECD u l-Kummissarju Malti stess, irrakkomanda li l-MPs m’għandhomx ikollhom impjieg sekondarju mal-gvern. Dan il-parir jissuġġerixxi li l-prattika attwali tipperikola s-separazzjoni tal-poteri u l-indipendenza tal-parlamentari. L-eks Kummissarju għall-Istandards, George Hyzler, kien saħansitra kkonkluda f’rapport tal-2019 li l-impjieg ta’ backbenchers mal-gvern huwa antikostituzzjonali.
Fl-istess ħin, hemm kontrargumenti validi li jipprovaw li l-ħidma ta' MP u dik ta' impjegat pubbliku jistgħu jeżistu flimkien. Xi wħud iqisu l-esperjenza diretta ta' dawn il-parlamentari fil-qasam tal-politika tagħhom bħala vantaġġ, għaliex tippermettilhom jifhmu aħjar il-kumplessitajiet u l-isfidi tal-oqsma li jridu jispezzjonaw. Argument ieħor hu li l-ħidma part-time fil-parlament hija parti mid-demokrazija, u l-għażla li MP ikompli jaħdem hija essenzjali biex jiġi evitat li l-parlamentari jkunu dipendenti biss fuq is-salarju tal-politika, u b'hekk tkun żgurata d-diversità.
Konklużjoni
Ir-rapport tal-Kummissarju għall-Istandards fil-każ ta' Justin Schembri ma kkonkludiex b'sentenza finali fuq il-kwistjoni usa' tal-impjieg doppju. Minflok, serva bħala katalist għal diskussjoni aktar fil-fond dwar it-trasparenza u l-governanza. Filwaqt li l-MP inkwistjoni ġie lliberat mill-akkuża prinċipali, il-każ enfasizza l-ħtieġa urġenti li jiġu ċċarati r-regoli li jirregolaw il-ħidma tal-parlamentari u l-impjieg tagħhom fis-settur pubbliku. Il-proposta li l-ministri dell ma jkollhomx portafolli relatati mal-qasam tax-xogħol tagħhom tista’ tkun pass 'il quddiem biex jiġu evitati l-kollokamenti ta' interess (conflicts of interest) u titqajjem il-kwistjoni usa’ jekk hux il-ħin li l-pajjiż jikkunsidra jintroduċi mudell ta’ parlamentari full-time.
---
Notiċi: L-artikli tagħna huma b’xejn għal kulħadd, iżda tista’ tappoġġjana billi tixtri minn Amazon permezz tal-link affiljat tagħna: https://amzn.to/3Avoaxz. Dan il-link jipprovdi kumpens finanzjarju lill-pubblikazzjoni tagħna mingħajr ebda spiża żejda għalik.