Una farmacéutica que ayudaba a heridos, una psicoterapeuta que cuidaba a niños con autismo, un adolescente que trabajaba en una peluquería... Más de 3.000 personas han muerto en los ataques de EE UU e Isral contra Irán

Amnesty International stelt als eerste grote mensenrechtenorganisatie dat er voldoende bewijs is om te zeggen dat Isral genocide pleegt in Gaza. Volgens het 300 paginas tellende onderzoeksrapport handelt Isral met het doel om de Palestijnse bevolking geheel of gedeeltelijk te vernietigen.ppJuridisch gezien ligt de lat erg hoog om volkerenmoord vast te stellen. Zon proces neemt vaak vele jaren in beslag. Isral wordt door meerdere landen en een groeiend aantal experts van genocide beschuldigd, en er loopt een zaak over bij het Internationaal Gerechtshof ICJ in Den Haag, maar het is nog niet in een rechtszaak aangetoond.ppIsral heeft deze beschuldigingen altijd verworpen, maar heeft nog niet op het rapport van Amnesty gereageerd. Het land beroept zich op zelfverdediging en stelt dat het zich houdt aan het oorlogsrecht. De Isralische regering beschuldigt mensrechtenorganisaties, de VN en het ICJ van vooringenomenheid.ppOp basis van eigen onderzoek stelt Amnesty nu dat er sprake is van genocide tegen de Palestijnen in Gaza. Het is niet alleen aan rechters om zoiets te concluderen, zegt de directeur van Amnesty Nederland Dagmar Oudshoorn in een interview met de NOS. Als mensenrechtenorganisatie heb je die taak ook. Het rapport moet volgens haar dienen als wakeupcall om het lijden van de Palestijnen te stoppen.ppHet dossier bestaat uit een analyse van vijftien luchtaanvallen op burgerdoelen, ruim 200 interviews met nabestaanden, en satellietbeelden. Ook zijn meer dan honderd uitspraken van hoge Isralische regeringsfunctionarissen en militairen geanalyseerd.ppHet is duidelijk dat Isral zich schuldig maakt aan drie van de vijf misdaden die onder genocide vallen. Het doden, toebrengen van ernstig lichamelijk of geestelijk letsel aan de leden van de groep, en het opzettelijk creren van omstandigheden die leiden tot hun vernietiging, zegt Agns Callamard, secretarisgeneraal van Amnesty International. Ze koppelt deze daden aan de bestaande context van onteigening, apartheid en onwettige bezetting.ph2Tussenvonnis ICJh2pIn een tussenvonnis oordeelde het Internationaal Gerechtshof ICJ in januari dat Isral mogelijk genocide heeft gepleegd in Gaza. De vaststelling of dat inderdaad zo is, is een proces dat nog jaren kan duren. Het hof eiste dat Isral er alles aan moet doen om genocide te voorkomen.ppHet Internationaal Strafhof ICC heeft onlangs een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen premier Netanyahu en oudminister van Defensie Gallant. Volgens het ICC zijn er voldoende aanwijzingen dat de twee Isralische leiders zich schuldig hebben gemaakt aan oorlogsmisdaden, zoals opzettelijk tegen Palestijnse burgers gerichte aanvallen en uithongering van de bevolking zonder militaire noodzaak.ppOok tegen Hamasleider Masri, ook wel bekend als Deif, is een arrestatiebevel uitgevaardigd door het ICC. Hij wordt verantwoordelijk gehouden voor moorden, martelingen, verkrachtingen en ontvoeringen op 7 oktober 2023. Overigens zegt Isral dat het Masri al heeft gedood bij luchtaanvallen in Gaza.ppIn het onderzoek stelt Amnesty dat de aanslagen van Hamas op 7 oktober op geen enkele manier de acties van Isral kunnen rechtvaardigen.ph2Burgers worden niet ontzienh2pVolgens Amnesty heeft Isral bij het optreden van het leger er keer op keer niet alles aan gedaan om burgers in Gaza te ontzien. Zo wordt Palestijnen geen vrije en veilige doorgang geboden. En de evacuatiebevelen creren volgens de mensenrechtenorganisatie onmenselijke levensomstandigheden.pp90 procent van de bevolking van Gaza kreeg het bevel om zich naar steeds kleiner wordende, onveilige stukken land te verplaatsen. Sommigen van hen moesten wel tien keer vluchten, staat in het rapport.ph2Humanitaire crisish2pTienduizenden Palestijnen zijn gedood in de oorlog en vele duizenden worden vermist. In deze statistieken wordt geen onderscheid gemaakt tussen militanten of burgers, maar het merendeel van de slachtoffers zijn vrouwen en kinderen. Ook woedt er een humanitaire crisis in het gebied, waar Isral bepaalt hoeveel noodhulp binnen kan komen.ppEr komt nog maar weinig informatie uit Gaza naar buiten. Zo kunnen mensen geen gebruik meer maken van telefoons en internet. Ook zijn er maar een paar lokale journalisten die nog verslag kunnen doen.ph2Internationale oproeph2pHoewel het nog lang kan duren voordat juridisch vastgesteld wordt of er sprake is van genocide in Gaza, is het volgens Amnesty van belang dat dit internationaal wordt erkend. Landen moeten hun verantwoordelijkheid nemen om te voorkomen dat genocide plaatsvindt. En ervoor zorgen dat internationaal een staakthetvuren wordt afgedwongen.ppAmnesty International zegt meerdere keren de uitkomsten van het onderzoek met Isral te hebben gedeeld, maar nog geen inhoudelijke reactie te hebben ontvangen.p

Meerdere oppositiepartijen hebben de VVD en NSC onder vuur genomen vanwege hun standpunt in de Gazaoorlog. Ze vinden dat de coalitie meer moet doen om de druk op Isral op te voeren.ppHet kabinet nam vorige week het standpunt in dat Isral een verdrag tussen de Europese Unie en Isral schendt, omdat het de mensenrechten en democratische principes niet meer respecteert. Het kantelpunt is dat Isral humanitaire hulp naar Gaza blijft blokkeren en de oorlog in Gaza wil uitbreiden.ppNederland wil dat de EU een onderzoek begint naar naleving van het verdrag en zo een duidelijk politiek signaal afgeven aan Isral. Maar voor oppositiepartijen als GroenLinksPvdA, D66, Volt, SP en Partij voor de Dieren gaat dat niet ver genoeg.ph2Duurt te langh2pDe partijen willen dat Nederland bijvoorbeeld een wapenembargo of sancties instelt tegen Isral. Een onderzoek instellen via de Europese Unie duurt te lang voor mensen die worden uitgehongerd, zegt SPKamerlid Dobbe.ppVooral VVDKamerlid Van der Burg lag lang onder vuur. Oppositiepartijen vroegen hem herhaaldelijk om concrete voorstellen te doen om de druk op Isral verder op te voeren, maar daar wilde hij niet aan.ppEr is niet iets wat we nu kunnen doen zodat nu de vrachtwagens Gaza kunnen binnenrijden, zegt Van der Burg. Als het kabinet met effectieve maatregelen komt, zal ik die steunen.ph2Zeer gerriteerdh2pVan der Burg was op zijn beurt zeer gerriteerd dat andere partijen de rol van Hamas niet benadrukten. We verschillen van mening over hoe het moet stoppen. Het stoort me dat iedereen zich richt op Isral. Hamas is de hoofdschuldige van dit conflict, zegt hij.ppAls Hamas nu de gijzelaars vrijlaat, kan de noodhulp zo naar binnen, vindt ook Stoffer van de SGP. De PVV en SGP zijn de enige twee partijen in de Tweede Kamer die de regeringNetanyahu onvoorwaardelijk blijven steunen.ph2Nucleaire optieh2pOok NSCKamerlid Kahraman is geen voorstander van sancties. Hij vindt dat een nucleaire optie waarmee je geen gesprekspartner meer bent voor Isral.ppD66Kamerlid Paternotte vindt dat niet terecht. We zien dat wat de minister tot nu toe heeft gedaan nul effect heeft. Wat wel echt effect heeft, dat hoeft van NSC niet.ppHet debat over het MiddenOosten ging vrijwel geheel over de situatie in Gaza. Enkele Kamerleden brachten nog wel de situatie in Syri aan de orde, waar de spanningen tussen bevolkingsgroepen oplopen.p

Itali schort een meer dan twintig jaar oude defensiedeal met Isral op. Dat maakte premier Giorgia Meloni bekend tijdens een bezoek aan Verona. Gezien de huidige situatie heeft de regering besloten de automatische verlenging van het defensieakkoord met Isral op te schorten, zei de premier, zonder verder in detail te treden.

Nadat het een arrestatiebevel heeft uitgevaardigd tegen Benjamin Netanyahu, heeft het Internationaal Strafhof in Den Haag twee vliegtuigen naar Isral gestuurd om de Isralische premier op te halen.

Nederland ziet officieel af van deelname aan het Eurovisie Songfestival als Isral mee mag doen. Organiserende omroep AVROTROS maakt dat vrijdag bekend. De omroep stelt dat de deelname van Isral in de huidige situatie niet langer te verantwoorden is.

Het werkelijke dodental in Gaza als gevolg van de oorlog tussen Isral en Hamas ligt veel hoger dan gerapporteerd. Dat zeggen onderzoekers in een publicatie in het onafhankelijke medischwetenschappelijke tijdschrift The Lancet. Isral en andere critici beschuldigen Hamas juist van propaganda rond het slachtofferaantal.

Spanje doet definitief niet mee aan het Eurovisie Songfestival als Isral dat wel doet. Dat heeft directeur Jos Pablo Lpez van de Spaanse publieke omroep RTVE verklaard tegenover een parlementaire commissie. Lpez meent dat Isral het liedjesfestijn gebruikt voor politieke doeleinden.

Vanuit Isral zijn verontwaardigde reacties gekomen op de arrestatiebevelen die het Internationaal Strafhof ICC heeft uitgevaardigd tegen premier Netanyahu en oudminister Gallant van Defensie. Het kantoor van Netanyahu zegt dat Isral de absurde en valse beschuldigingen van het ICC met afschuw verwerpt. ppEr is niets rechtvaardiger dan de oorlog die Isral voert in de Gazastrook, staat in een verklaring. Het kantoor van de premier noemt het besluit antisemitisch en zegt dat Isral niet zal buigen voor de druk om zijn burgers te beschermen. Oudminister Gallant heeft nog niet gereageerd.ppOok de VS, belangrijke bondgenoot van Isral, keurt de arrestatiebevelen tegen de Isralische politici af. Een woordvoerder van het Witte Huis spreekt van verontrustende procesfouten die hebben geleid tot het besluit. Overigens erkent de VS het ICC niet. Wel juichte de VS eerdere arrestatiebevelen toe, zoals die tegen de Russische president Poetin.ph2Arrestatiebevelen uitbreidenh2pHamas verwelkomt het besluit van het ICC en is van mening dat er bevelen zouden moeten volgen voor alle Isralische leiders. Overigens reageert de militante organisatie niet op het arrestatiebevel dat is uitgevaardigd voor een van zijn leiders, Mohammed Deif.ppEen hooggeplaatste functionaris van Hamas, Bassem Naim, zegt dat het besluit van het ICC een belangrijke stap richting rechtvaardigheid is, al is het volgens hem wel een beperkte stap als deze niet daadwerkelijk wordt uitgevoerd.ppDe Isralische president Herzog spreekt van een belachelijke beslissing en van een zwarte dag voor het recht en de mensheid. Ook oppositieleider Lapid uit zijn ongenoegen. Hij noemt dit een beloning voor terrorisme. Minister Saar van Buitenlandse Zaken vindt dat het Strafhof met dit besluit alle legitimiteit heeft verloren.ph2Niet verrassendh2pDe uiterst rechtse minister BenGvir noemt de arrestatiebevelen helemaal niet verrassend. Volgens hem moet het Isralische antwoord op het ICCbesluit het annexeren van de bezette Westelijke Jordaanoever zijn. BenGvir is zelf overtuigd kolonist en zegt vaker dat de Westelijke Jordaanoever volledig geannexeerd moet worden. Ook in Gaza wil hij nederzettingen bouwen.ppDe minister van Buitenlandse Zaken van Jordani, Ayman Safadi, vindt dat het besluit van het ICC moet worden gerespecteerd en nageleefd. De Palestijnen verdienen gerechtigheid na de oorlogsmisdaden van Isral in de Gazastrook. Ook EUbuitenlandchef Borrell zegt dat de arrestatiebevelen moeten worden nageleefd. Hij benadrukt dat het besluit van het ICC niet politiek gemotiveerd is.ppDe Nederlandse minister Veldkamp van Buitenlandse Zaken zegt dat Netanyahu gearresteerd zal worden als hij zich op Nederlands grondgebied bevindt. Nederland voert het statuut van Rome voor 100 procent uit, zei de minister. Dat statuut regelt de oprichting van het in Den Haag gevestigde ICC en hoe er met uitspraken daarvan wordt omgegaan.p

Ja, dit is een genocide, schreef de prominente Isralische historicus Amos Goldberg dit voorjaar in een essay. Inmiddels is het volgens meer deskundigen en organisaties duidelijk dat Isral genocide pleegt op de Palestijnse bevolking in Gaza. Amnesty International was vorige week de eerste grote mensenrechtenorganisatie die tot deze conclusie kwam.ppVolgens Amnesty is het de bedoeling van Isral om de Palestijnen in Gaza gedeeltelijk of volledig te vernietigen. Het leger doodt en verwondt Palestijnen, en creert onmenselijke leefomstandigheden door het vernietigen van infrastructuur, massale evacuatiebevelen en het belemmeren van humanitaire hulp, is te lezen in het 300 paginas tellende onderzoeksrapport.ppHet woord genocide valt steeds vaker. Vorige maand stelde een speciale commissie van de VN vast dat de oorlogsvoering van Isral kenmerken vertoont van genocide. Paus Franciscus roept in zijn net verschenen boek op om te onderzoeken of Isral zich schuldig maakt aan genocide. De VNrapporteur voor de bezette Palestijnse gebieden, Francesca Albanese, spreekt er al maanden van.ph2Dehumaniserende taalh2pOok Isralische onderzoekers spreken zich uit. Na een maand oorlog in Gaza waarschuwde de Isralische Holocausthistoricus Omer Bartov dat het geweld van Isral in Gaza gestopt moest worden. Er is nog tijd om Isral ervan te weerhouden dat zijn acties uitmonden in een genocide. We kunnen geen moment langer wachten. Inmiddels spreekt ook hij van genocide.ppBegin dit jaar ondertekenden vijftig Isralische onderzoekers een brief waarin ze de voorzitter van Yad Vashem, het Holocaustmonument in Isral, oproepen om zich uit te spreken tegen politici die aanzetten tot uitroeien. Het dehumaniseren van Palestijnen kan leiden tot het plegen van genocide, stellen zij. Dit is een belangrijke les die de mensheid heeft geleerd van de Holocaust.ppZe wijzen op taalgebruik van Isralische politici, dat ook wordt genoemd in het rapport van Amnesty en dat mogelijk als bewijs gebruikt kan worden. De Isralische president Herzog zei kort na de terreuraanslag van Hamas dat er geen onschuldige burgers zijn in Gaza. Politici, legerleiders en militairen spraken over een totale verwoesting van Gaza. Ministers hebben opgeroepen tot een etnische zuivering van Palestijnen.ppElke genocide ziet er anders uit en niet bij elke genocide worden miljoenen of de hele groep gedood, aldus Amos Goldberg, hoogleraar aan de Hebrew University in Jeruzalem. Hij wijst op moordpartijen, verdrijving, massagraven, executies en de vrijwel totale vernietiging van infrastructuur, opzettelijke hongersnood en het blokkeren van humanitaire hulp.ppGrote delen van Gaza zijn volledig verwoest door het leger, inclusief de huizen, moskeen, begraafplaatsen, archieven, rechtbanken, bakkers, markten en scholen. Alle universiteiten zijn verwoest, net als bijna alle ziekenhuizen. Goldberg spreekt van een genocide, want Gaza bestaat niet meer. Een uitkomst die volgens hem bedoeld is door Israls leiders.ph2Moeilijk te bewijzenh2pRechters moeten vaststellen of er volgens juridische standaarden genocide gepleegd wordt. Een jaar geleden begon ZuidAfrika een genocidezaak tegen Isral bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. Kort daarna kwam het hof met een tussenvonnis waarin het Isral oproept alles te doen om genocide te voorkomen. Ook oordeelde het hof dat er een risico is dat het recht van de Palestijnen om beschermd te worden tegen genocide onherstelbaar geschonden wordt.ppHet kan nog vele jaren duren voor het gerechtshof tot een definitieve uitspraak komt. De recentste genocidevonnissen gingen over de genocides in Rwanda en Srebrenica, die in de jaren negentig werden gepleegd. Dat laat wel zien dat genocide juridisch bijna nooit aan te tonen is, zegt Iva Vukusic, historicus en genocideonderzoeker aan de Universiteit Utrecht.ppHet leidt onder onderzoekers tot discussie over de definitie. Als het juridisch bijna nooit kan worden aangetoond, is de vraag hoe bruikbaar de term is, zegt Vukusic. Staten hebben de verplichting om genocide te voorkomen en te bestraffen, maar die bereidheid is er vaak niet. Na de Holocaust spraken we van nooit meer, maar het gebeurt steeds weer.ppOm tot een veroordeling voor genocide te komen moet aangetoond worden dat de daders een groep op basis van ras, etniciteit, nationaliteit of religie geheel of gedeeltelijk willen vernietigen. Dat is heel lastig, want voor rechters moet die intentie onomstotelijk bewezen zijn. Rapporten kunnen daarbij een rol spelen.ppNet als organisaties spreken politici ook zonder vonnis van genocide. In 2021 bestempelde de Tweede Kamer bijvoorbeeld de misdaden van IS tegen de jezidis in Irak als genocide, uit erkenning voor de slachtoffers en om politieke druk uit te oefenen. De Verenigde Staten erkennen de onderdrukking van de Rohingya in Myanmar als genocide. In beide gevallen was er geen juridische uitspraak gedaan.ppIn Isral is veel kritiek op de beschuldiging van genocide. Het buitenlandministerie noemde het rapport van Amnesty vals en gebaseerd op leugens. Isral zegt steevast dat het vecht tegen Hamas en dat het veel doet om burgerslachtoffers te voorkomen. Over de omstreden retoriek wordt gezegd dat die uit de context is gehaald, of door commandanten niet is opgevolgd met bevelen.ppDe Isralische tak van Amnesty werkte niet mee met het rapport en noemde de conclusie voorbarig. Dit in tegenstelling tot Palestijnen in Gaza: zij zeggen al een jaar dat er genocide op hun volk wordt gepleegd.p