Duitsland koerst af op minste olympische medailles sinds Duitse eenwording
Duitsland hoorde decennialang bij de beste landen op de Olympische Spelen, maar de laatste edities presteert het belangrijkste land van Europa steeds slechter in de olympische topsporten. Met nog twee dagen te gaan is het duidelijk dat de Spelen in Parijs een van de slechtste edities in de Duitse sportgeschiedenis zijn.ppOp dit moment staat Duitsland met 29 medailles, waarvan 12 goud, op de negende plaats op de medaillespiegel, achter Nederland en ZuidKorea. Ter vergelijking: in 1992 behaalde het pas verenigde Duitsland nog 82 medailles, waarvan 33 goud. In de olympische medaillespiegel aller tijden staat Duitsland in de top 3.ppDe afgelopen 30 jaar is een neerwaartse trend te zien in de Duitse olympische resultaten. Tot verdriet van KlausPeter Nowack, die dit jaar na 25 jaar afzwaaide als directeur van het Duitse olympische opleidingscentrum. Bij de nieuwe generatie zie ik niet meer de mentaliteit en overwinningsdrang als vroeger, zei hij tegen de Frankfurter Allgemeine Zeitung.ph2Geld, scouten en focush2pDe hoogtijdagen van de Duitse topsport lagen in de jaren 70 en 80, toen West en OostDuitsland als twee aparte teams deelnamen. Sport was een heet strijdtoneel tijdens de Koude Oorlog, vertelt sporthistorica Jutta Braun, verbonden aan het Zentrum fr Zeithistorische Forschung Potsdam.ppDe Sovjets wilden aanvankelijk eigenlijk niets met de Spelen en het kapitalistische IOC te maken hebben, maar Stalin zag later wel het belang van competitiesporten in, vertelt ze. De communistische Oostbloklanden deden vervolgens vol enthousiasme mee aan de Spelen.ppAanvankelijk namen de beide Duitslanden samen deel, maar vanaf 1968 apart. Toen bleek dat de DDR beter presteerde dan de westerse tegenhanger. Dat was opvallend, want WestDuitsland was altijd in alles beter. De DDR zette daarom alles op alles om meer olympische medailles te halen dan de grote concurrent, vertelt Braun.ppOm dat te bereiken, werd buitenproportioneel veel geld genvesteerd, met name in kansrijke sportdisciplines. Op jonge leeftijd werden alle schoolkinderen gewogen en opgemeten om zo de beste kanshebbers te scouten. Dat leidde ertoe dat er nauwelijks lange spelers waren in voetbalteams, omdat die opgeleid werden tot roeier, aldus Braun.ppHet plan slaagde: de kleinere DDR wist voortdurend meer medailles dan WestDuitsland te halen. Met in 1976 zelfs 40 keer goud, vier keer meer dan de westelijke buren.ph2Dopingh2pDe prijs die voor het DDRsportsucces werd betaald was hoog. Op grote schaal kregen DDRatleten, onder dwang of juist onbewust, doping toegediend. Ook kinderen werden onderworpen aan vaak experimentele dopingmedicatie. Sporthistorica Braun spreekt daarom van een sportdictatuur.ppNa de Duitse eenwording wilden de WestDuitse sportbonden de DDRsportcultuur afzweren, vanwege het repressieve en totalitaire karakter. Van DDRtrainers werd afscheid genomen, DDRopgeleide atleten vloeiden langzaam weg. Later zag men wel dat het DDRsysteem ook voordelen had, zegt Braun. De meer onschuldige elementen, zoals het gerichter aanpassen van schoolroosters voor jonge sporters, werden wel overgenomen.ppHet DDReffect was in de jaren 90 nog zichtbaar in goede olympische resultaten, maar is inmiddels uitgewerkt. In sporten waarin Duitsland van oudsher floreert stellen atleten nu teleur, zoals atletiek twee keer zilver en turnen geen medaille. Duitse media wijzen erop dat de sporters relatief vaak vierde worden. Zoals zwemster Angelina Khler, die deze Spelen drie keer op die plek eindigde. De vierde plaats is de eerste verliezer, zei ze daarover, en dus geen medaille waard.ppDuitse sportjournalisten wijzen erop dat anno nu te weinig wordt genvesteerd in de topsport. Het budget is te laag, faciliteiten verouderd en de beste atleten trekken naar het buitenland, sombert sportjournalist Matthias Fiedler. Sportbonden beklagen zich daarnaast over de bureaucratische verdeling van gelden.ph2Thuisvoordeelh2pIn 2040 hoopt Berlijn de Olympische Spelen te organiseren, 50 jaar na de eenwording van het sportief succesvolle Oost en WestDuitsland. Dat kan een reden zijn om de talentontwikkeling te stimuleren, denkt Braun. Ook zorgt thuis spelen doorgaans voor meer succes, zegt ze.ppTegelijkertijd is het goed om niet te veel te focussen op succes, zegt Braun relativerend. In WestDuitsland zijn tegenwoordig twee keer zoveel mensen lid van een sportclub als in het Oosten. Dat komt omdat in de DDR alles draaide om competitie en winnen en in het Westen meer ook om gezelligheid en samenzijn. Dat plezier is misschien wel belangrijker dan het resultaat.p