Last reply by Admin on Mon, 29 Sep 2025 05:31:07 +0000

1799. Oliver Friggieri jfakkarma fir-Rewwixta tal-Maltin kontra l-Francizi fid-dramm klassiku tiegħu bl-istess isem. "Ir-romol ma jinsewx, langas I-ilatiema, ilkoll nibku 1-qrabat li rajna jaqgħu jitqabdu taht ghajnejna, Ikoll niftakru fil-qraba li serqulia minn go djama biex demmhom ixerrduh fi glied imdieghed lilhinn minn xtutna." F'dan l-epilogu li wieħed mill-bdiewa jindirizza lill-Maltin, ifakkarhom li għax Malta zghira qatt ma setgħet tirbah lil min hu akbar minnha u għalhekk kellha iddur lejn il-fidi tagħha, titlob '1 Alla biex jipproteġiha u tafda biss fiH. Hawn naraw l-għaqda tal- patrijottiżmu u t-twemmin. Kellhom ikunu I-Maltin li sakkru I-Franċiżi fil-Belt u bl-għajnuna ta' Inglizi mexxielhom jixhtuhom il barra. Malta dahlet tagħmel parti mill-Imperu Britanniku u hawn ukoll l-istorja tkompli sakemm wasalna fit-Tieni Gwerra Dinjija meta -Maltin kellhom jgħaddu minn prova oħra ta' qlubija u twemmin. "II-11 ta' Ġunju, 1940. Is-sebh kien qed jitnikker fuq l-ibliet u l-irhula siekta. Imma f dak is-skiet hemm xejra ta' mistennija kbira, xejra ta xi haga mdendla fl-arja, li ser tinqala' ma ddumx. Ġuże Chetcutif Taht In-Nar mill-ġdid ifakkarna fl-imħabba kbira li kellhom in-nies lejn art twelidhom. II-Maltin kienu għaddew minn l-agharr holma ta' ħajjithom għaliex Malta dak il-jum kienet ga laqqtitha bis-shih. Iżda il-Maltin ma qatgħux qaibhom u baqgħu jitolbu lill-Madonna ghall helsien mill-ajruplani u l-bombi li kienu nezlin fuqhom. Chetcuti mill-ġdid jorbot it-twemmin mal-kuraġġ tal-Maltin u jtenni għal darba tnejn kif kienu jgħidu r-rużarju fil-kennijiet taht l-art u kif it-talb sinċier izda semplici wera I-Fidi qawwija li kellhom. Wara li helsu b'wićć il-ġid minn dan it-tiġrib li dam sejjer snin twal, kellhom għal darb' ohra jiddefendu l-prestigju tagħhom fi żmien il-paċi. Rużar briffa jfakkarna fis-sentimenti Maltin meta darba Malta kellha tilghab logħba futbol kontra l-Jugoslavja. Qabel il-logħba daqqew l-innijet ta' l-Ingilterra u tal-Jugoslavia izda hallew l-innu Malti barra. II-Maltin hassewhom imweġġghin u għalhekk bi protesta qamu u kantaw l-Innu Nazzjonali Malti. Briffa mill-ġdid jiftakar fi ħsieb Vassalli u donnu jipprofettizza il-ħsieb politiku taż-żmien ta' l-Indipendenza "U I-ombra ta Vassalli, qamet minn qiegh il-qabar u ghajtet, Issa fl-ahhar, jien se nsib is-sabar." Permezz ta' dawn il-poeżiji u proża wieħed jista' jinduna li għalkemm Malta hija żgħira geografikalment, għandha karattru qawwi u sod hafna u din hija r-raġuni principali għaliex Malta hija pajjiż indipendenti illum. Hemm kittieba oħra li qgħadhom ifakkruna fil- qlubija tal- Maltin matul iz- zminijiet u li mhumiex ma dawk li għandna fl-ewwel taqsima iżda li xorta hallewina bil- miktub il-ġrajjiet li għaddew minn fuq il-gżejjer Maltin.