✍🏼 Onintza Enbeita: 'Baserritarrak'. Irakurri osorik, hemen 👇🏼

✍🏼 Onintza Enbeita: 'Baserritarrak'. Irakurri osorik, hemen 👇🏼

Baserritarrak arrantzale Ternuan. 1920 eta 1970 bitartean Ternuan bakailao arrantzan aritu ziren goierritarren zerrenda osatzen ari dira Lazkaon. Itsasoari buruz «ideiarik ere izan gabe» itsasoratu ziren gazte baserritar haien istorioa kontatu nahi dute.

Urrutiko uretara nabigatu zuten. Murgildu ziren paisaia arrotzetan, borrokatu ziren enbatetan, zutitu ziren ekaitzetan, kulunkatu ziren haize ufadetan, eta izoztu ziren izotzetan. Lurrak zaildutako...

Donostiako Intxaurrondo auzoaren alde berrian etxebizitza eraikin ugari daude. Horietatik pasatu osteko biribilgunea ondo ezagutzen dute Garbera merkatalgunera joaten direnek. Biribilgunean beste b...

Eusko Jaurlaritzaren jarrerak lehen sektorea haserretu du. Lehortearen ondorioak pairatzen ari dira baserritarrak, eta salatu dute erakundeen laguntza «eskasa» izan dela.

Gipuzkoako baserritarrak «haserre» daude, mendiko uren kontagailuen aferagatik. Uraren Euskal Agentziak ur kontsumoaren neurgailuak jartzera eta kanonak ordaintzera behartu dituzte ohar bidez, EHNEren arabera. Azaldu dutenez, ura haiek egindako lanei esker dute.

Baserritarrak behikia atzerrian saltzen hasi dira, han prezio hobeak lortzen dituztelako. EHNEk 250 euroko diru laguntza eskatu du gizendutako txahal bakoitzeko.

«Txahala eta haragia, dena doa kanpora». Baserritarrak behikia atzerrira saltzen hasi dira, han prezio hobeak lortzen dituztelako. EHNEk 250 euroko dirulaguntzak eskatu ditu gizendutako txahal bakoitzeko.

Ez dira garai onenak haragi ekoizleentzat, eta hortaz, kontsumitzaileentzat ere ez. Txahalak gizendu eta haragia merkaturatzen duten baserritarrak «esplotatuak» izaten ari direla salatu du Gipuzkoako EHNEk. Haien arabera, ekoizpenen kostuak asko igo dira azkenaldian eta ekoizleei haragiarengatik ordaintzen zaizkien prezioak ez dira iristen gastuak estaltzera. Hortaz, ez da errentagarria txahalak gizentzea eta haien haragia saltzea.  «Pertsona batzuen, langile batzuen, familia batzuen nominetatik ordaintzen dira galera horiek, eta hori ez dago onartzerik», salatu du Garikoitz Nazabal EHNEko presidenteak, gaur, Donostian.  EHNEren arabera, errentagarriagoa egiten zaie ekoizleei txahalak atzerrira esportatzea, izan gizendutakoak ala oraindik gizentzeko daudenak. Eta, beraz, txahal mordo bat Euskal Herritik kanpora eramaten ari dira tratulariak, prezio hobea lortzen dutelako hemen gizenduta baino. «Geroz eta haragi gehiago eta geroz eta animalia gehiago galtzen ari gara», ohartarazi du Nazabalek.  «Geroz eta haragi gehiago eta geroz eta animalia gehiago galtzen ari gara» GARIKOITZ NAZABAL EHNEko presidentea Arazoa ez da Euskal Herrikoa soilik, Europa mailakoa baizik, asko ari baita behi azienda gutxitzen. Txahalak ez ezik, behi kopurua ere jaisten ari da, eta horiek dira zikloaren hasiera, etorkizuneko txahalak sortuko dituztenak.  Arazoaren sorburu gisa, martxan diren politikak seinalatu ditu EHNEk: «Baserritarrak gogaitu eta aktibitatea uztea besterik ez dute bultzatzen». Gogorarazi dute behiak direla larreak eta mendiak garbi mantentzen laguntzen dutenak eta suhiltzaile lanak egiten dutenak. Bat-batean garestitzea Nekazarien sindikatuaren arabera, ekoizleek ia lau hamarkadaz izan dituzte animalietarako prezioak izozturik. «Hori hondamendi bat izan da», diote. Orain, aurretik aipaturiko eskasiak eta horiek eragiten duten tentsioa dela eta, gizentzeko txahalen prezioa izugarri igo da ia bat-batean. «Erabat beharrezkoa zen igoera, txahal horiek egin behar dutelako bideragarri haragitarako behiekin lan egiten duen baserri bat», azaldu du EHNEk. «Haragia nahi duenak ordaindu egin beharko du, bestela, garbi eduki gabe geldituko garela», aldarrikatu du Nazabalek. Hala eta guztiz ere, presidenteak salatu du baserritarrak ez beste guztiak direla txahal haragiaren prezioak markatzen dutenak. «Kalitate ezin hobea du gure produktuak eta estatu guztiko lonjetako prezioak ikusita, euskal haragiaren prezioa ez dago konpentsatuta» dio Nazabalek.  Euskal okela bermatzearen alde, baserritarraren lanari dagokion balioa ordaitzea estazen du EHNEk: kostu guztiak eta baserritarraren lana ordaintzea. Deia luzatu diote produktua erosten duten salmenta kateei, bitartekariei, kooperatibei eta harakinei, eta ekaera egin dute: «Gaur gizendutako txahal baten salneurria gutxienez 8 eurokoa izan behar da kanal kiloko. 400 kiloko txahalik merkeenak hori behar dute, eta hortik gora txahal txikiagoak».

Donostiako Intxaurrondo auzoaren alde berrian etxebizitza eraikin ugari daude. Horietatik pasatu osteko biribilgunea ondo ezagutzen dute Garbera merkatalgunera joaten direnek. Biribilgunean beste b...

Elgoibarko landa inguruan elikagaiak ekoizten dituzten pertsonak eta egiten duten lana bistaratu, eta gainerako herritarrei gerturatzeko helburuarekin sortu dute Tokiko Ekoizleen Gida.

Maiatzaren 1etik indarrean dagoen Mercosurrekiko akordioak euskal baserritarrak kezkatzen ditu, beren ustiategien errentagarritasuna eta etorkizuna ez baitau...

Enrike Sosola eta Haizpea Izagirre Balda baserritarrak eta okinak dira. Nekazaritza ekologikoaren eredua jarraitzen dute, eta, gainera, gari-mota ezberdinak berreskuratzeko ahalegina egiten dute, horrek suposatzen duen guztiarekin. Haiekin hitz egin dugu ohikoak ez diren barietateak haztearen zailtasunei buruz aritu gara.