Eerste decreten voor schaffen beleid af, perken vrijheden in.

Het is tien jaar geleden dat bijna alle landen het klimaatverdrag van Parijs sloten. De doelen zijn nog altijd niet in zicht, maar er is wel veel veranderd.

Het was groot nieuws vorig jaar, toen landen op de klimaattop in Dubai afspraken weg te bewegen van fossiele brandstoffen. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Sommige landen pleiten voor een verdrag dat bepaalt wie als eerste moet stoppen met de winning.

Klimaatinterventie: De Amerikaanse regering stapt nu zelfs uit het Klimaatverdrag van 1992, als enige land ter wereld. Maar wat als de gevolgen van klimaatverandering voelbaar worden? Sommigen vrezen ...

De Amerikaanse president Trump trekt de Verenigde Staten zoals verwacht opnieuw terug uit het klimaatverdrag van Parijs. Op het podium in de Capital One Arena ondertekende hij daar decreten over. Trump had dat ook beloofd en dit vertrek wordt gezien als een belangrijke symbolische stap in het ongedaan maken of afzwakken van Bidens klimaatbeleid.ppHoewel de president internationaal opzien baart met de stap, is het Amerikaanse vertrek bepaald geen verrassing. In Trumps eerste termijn, in 2017, stapte hij ook al uit het verdrag en ook in zijn afgelopen verkiezingscampagne liet hij weinig twijfel: het verdrag dat in 2015 in Parijs werd gesloten, het meest oneerlijke document dat je ooit hebt gezien, kan wat Trump betreft linea recta door de papierversnipperaar.ppFanatieke medestanders vindt Trump in ieder geval in zijn eigen kabinet: zijn beoogde minister van Energie, Chris Wright, zei twee jaar terug nog dat er geen sprake was van een klimaatcrisis. Ook zijn beoogde minister van Binnenlandse Zaken, Doug Burgum, die uitvoering moet gaan geven aan het onofficile drill baby drillmotto van Trumps campagne, riep vorige week op om de recordhoge olieproductie van de VS verder op te voeren.ph2Shell en Exxon: stap er niet uith2pToch stuitte Trump ook vanuit de olieindustrie op weerstand tegen zijn voornemen om Parijs te verlaten. Oliebedrijf Shell zei bijvoorbeeld in november tegen Nieuwsuur gebaat te zijn bij stabiel overheidsbeleid, en riep Trump daarom op om deel uit te blijven maken van het Parijsakkoord. Ook Shells Amerikaanse concurrent Exxon Mobil deed om vergelijkbare redenen een oproep aan Trump om het verdrag niet te verlaten.ppDeskundigen legden in aanloop naar Trumps inauguratie al uit dat het verwachte vertrek uit het Parijsakkoord slecht nieuws is voor de internationale strijd tegen klimaatverandering. Het Parijsakkoord leunt op solidariteit. En als een van de grootste uitstoters en rijkste landen ter wereld eruit stapt, heeft dat invloed op de bereidheid van andere landen om bij te dragen, zei hoogleraar klimaatverandering Heleen de Coninck van de TU Eindhoven en Radboud Universiteit afgelopen weekend tegen de NOS.ppDesondanks is het niet de verwachting dat het verdrag, waarin landen afspraken om de opwarming van de aarde ruim onder de 2 graden te houden, liefst onder de 1,5 graad, hiermee een dode letter is. Toen Trump in 2017 de VS uit het verdrag haalde, was men bang dat het prille Parijsakkoord zou sneuvelen, maar andere landen volgden de VS toen niet. Trumps opvolger Biden draaide bovendien in 2021 een deel van Trumps stappen terug.ph2Ambitieuzer klimaatbeleidh2pAnders dan in 2017 kan Trump dit keer echter wel sneller te werk gaan. Waar hij destijds drie jaar moest wachten om de VS uit het net gesloten Parijsakkoord terug te trekken, kan hij dat nu binnen een jaar geregeld hebben. Het valt te verwachten dat zijn regering het VNverdrag in de tussentijd vrijwel geheel links zal laten liggen en in ieder geval Bidens lijn niet zal voortzetten.ppOudpresident Biden kwam eind vorig jaar nog op de valreep met een ambitieus nieuw klimaatdoel, iets wat alle deelnemende landen aan het Parijsakkoord uiterlijk begin volgende maand moeten doen. Bidens doel, per 2035 tussen de 61 en 66 procent minder broeikasgassen uitstoten dan in 2005, zal de regeringTrump naar alle waarschijnlijkheid zonder enige wroeging verwijzen naar de mestvaalt van de geschiedenis.ppHet wordt de vraag wat andere landen doen als de grootste economie van de wereld geen ambitieuzer klimaatdoel stelt voor de komende jaren. Het zal voor veel landen, misschien toch al gedesillusioneerd door de uitkomst van de klimaattop in Azerbeidzjan, in ieder geval geen aansporing zijn om uitzonderlijk hard te gaan lopen op klimaatgebied.p

Door de luchtkwaliteit op het woonadres weer te geven, kunnen artsen patiënten beter informeren en adviseren over te nemen maatregelen.

Na het Amerikaanse vertrek uit het klimaatverdrag van Parijs en de beperkende bewegingen in de Amerikaanse klimaatwetenschap lijkt de regeringTrump opnieuw een dreun uit te delen aan de internationale samenwerking tegen klimaatverandering.ppDitmaal werpt de VS een blokkade op voor het VNklimaatpanel IPCC. Betrokkenen schrijven de VS nog niet af, maar zien het schrikbeeld van een IPCC zonder Amerika wel opdoemen.ppTot en met vrijdag is er in China een overleg van dit VNklimaatpanel, dat vooral bekend is van zijn lijvige rapporten, samengesteld door honderden wetenschappers die de kennis uit duizenden studies samenbrengen voor een goed overzicht van de meest actuele inzichten op klimaatgebied. Hun werk vormt een toonaangevende bouwsteen voor klimaatbeleid wereldwijd.ppBij de vergadering in Hangzhou zijn delegaties uit meer dan 190 landen aanwezig om knopen door te hakken over de hoofdlijnen voor de zevende rapportencyclus van het IPCC. Maar de VS ontbreekt: Amerikaanse media melden dat het ministerie van Buitenlandse Zaken Amerikaanse klimaatwetenschappers niet toestaat om af te reizen naar China.ph2Amerikaanse covoorzitter tegengehoudenh2pDaarmee is het onmogelijk geworden voor NASAklimaatwetenschapper Katherine Calvin om deel te nemen aan de vergadering, terwijl zij een van de twee covoorzitters is van de werkgroep die de kennis moet bundelen over het beperken van de uitstoot van broeikasgassen.ppDe Nederlandse klimaatwetenschapper Bert Metz, tot 2007 een van de covoorzitters van een IPCCwerkgroep, denkt dat er niet meteen chaos heerst binnen het IPCC omdat de VS een keer afwezig is. Dat kun je nu wel opvangen, denkt hij. Erger is het wanneer het vertrek permanent is.ppIn dat geval zou er een vervanging gevonden moeten worden. Ook zou het de vraag opwerpen hoe het verder moet met de technische ondersteuningseenheid, het secretariaat van de werkgroep. Dat is onder meer verantwoordelijk voor het voorbereidende, technische en administratieve werk. Zonder die ondersteuning komt de werkgroep in de problemen.ph2Europah2pKlimaatonderzoeker Detlef van Vuuren PBLUniversiteit Utrecht, in het verleden eveneens cohoofdauteur, wijst erop dat het IPCC bestaansrecht houdt zonder de VS, maar dat er wel een zorgwekkend signaal uitgaat van de laatste ontwikkelingen. Amerika speelt een hele grote rol in het klimaatonderzoek. Daardoor spelen ook Amerikaanse onderzoekers een belangrijke rol in het IPCC, dat dreigt nu weg te vallen.ppHet is echt belangrijk dat er wordt gezocht naar een manier waarop Calvin kan blijven functioneren, stelt de Nederlander. Als die pogingen stranden, moet er uiteindelijk bijvoorbeeld door Europa gezocht worden naar een manier om taken of financiering over te nemen, vindt hij.ppHet secretariaat van het IPCC in Genve zegt tegen de NOS bekend te zijn met de berichten over de Amerikaanse afwezigheid, maar wijst erop dat de informatie afkomstig is van anonieme bronnen. Daarom zullen we niet speculeren over of reageren op deze kwestie.ppEen soortgelijke reactie klinkt vanuit de Nederlandse delegatie in Hangzhou. De Nederlandse klimaatonderzoeker Bart van den Hurk, een van de covoorzitters van een andere werkgroep, laat weten niet te kunnen reageren zolang de vergadering aan de gang is en er geen officile mededeling is vanuit de VS. Ook andere betrokkenen zeggen dit tegen de NOS.ppToch lijkt hier en daar wat verhulde kritiek te klinken. De Chinese bestuurder Li Yanyi, die namens gastland China een van de sprekers was bij de opening van de vergadering, riep gisteren op tot samenwerking. Als je snel wil gaan, ga dan alleen, maar als je ver wil komen, ga dan samen, citeerde hij de Amerikaanse oudpresidentskandidaat en klimaatactivist Al Gore.ppHoewel oudcovoorzitter Metz ervan overtuigd is dat een permanent Amerikaans vertrek uit het IPCC uiteindelijk opgevangen kan worden, vreest hij wel de schade van een definitief afscheid: Dan ondergraaf je het sterke punt van het IPCC: dat het wereldwijd gesteund wordt en dat de bevindingen geaccepteerd worden als vaststaande feiten waar landen mee moeten dealen.ppDat zegt ook Van Vuuren: Het IPCC is ooit opgezet zodat we een onderscheid kunnen maken tussen politiek en wetenschap, zodat we onafhankelijk konden vaststellen wat de feiten zijn, los van politieke verschillen. Daar wordt nu aan getornd.p

Stoppen met windenergie en mr fossiele brandstoffen oppompen, uit het klimaatverdrag van Parijs stappen, en regels versoepelen voor olie en gasbedrijven. Het klimaatbeleid van de Verenigde Staten gaat ingrijpend veranderen. Als het aan Donald Trump ligt tenminste, die vandaag wordt bedigd als president.ppMaar ook de macht van een Amerikaanse president is niet onbeperkt. Bij het uitvoeren van zijn plannen krijgt Trump te maken met politieke tegenstand, de macht van de markt en praktische obstakels.ppHoeveel van zijn beloften kan hij waarmakenph2Belofte 1: We will frack, frack, frack, and drill, baby, drillh2p15 oktober 2024, campagnetoespraak in Atlanta, GeorgiappTrump verzon hem niet zelf, maar de slogan om meer olie en gas op te pompen was tijdens zijn verkiezingscampagne populair. Toch zijn experts sceptisch of de VS echt meer kan oppompen.ppOnder president Biden was de olieproductie al historisch hoog, blijkt uit cijfers van de Amerikaanse Energy Information Administration. Ik denk niet dat ze veel meer gaan produceren, zegt Jilles van den Beukel, energieanalist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.ppBedrijven willen zoveel mogelijk geld verdienen en dat staat vaak haaks op meer olie en gas oppompen. Als ze te veel produceren, gaat de olieprijs naar beneden. Dat hebben we in het verleden gezien en daar heeft de Amerikaanse olieindustrie van geleerd.ppEr zijn ook praktische problemen, zegt Van den Beukel. De beste gebieden zijn al aardig afgegraasd. Bij een hoge olieprijs voorziet hij nog wel een stijging van de productie, al heeft Trump de Amerikanen beloofd dat hij de energieprijzen zal halveren. ppIk vermoed dat de vraag naar olie niet gaat stijgen, zegt ook Heleen de Coninck, hoogleraar klimaatverandering aan de Technische Universiteit Eindhoven en de Radboud Universiteit.ppOliebedrijven kijken verder vooruit dan de vier jaar van een presidentstermijn. En ze houden er rekening mee dat beslissingen van de ene president weer ongedaan gemaakt kunnen worden door de volgende.ppToch zal Trumps beleid een negatief effect hebben op de strijd tegen klimaatverandering. Het geeft wel het signaal dat fossiele brandstoffen langer in de mix blijven, zegt De Coninck.ph2Belofte 2: We gaan proberen beleid te hebben waarbij geen windmolens worden gebouwdh2p7 januari 2025, toespraak vanuit MaraLago, FloridappDat Trump zich tegen windenergie keert, is geen verrassing. Al in zijn vorige termijn was hij daar fel over. Maar zijn mogelijkheden als president om de bouw van windturbines tegen te gaan, lijken beperkt. De ontwikkeling van duurzame energie, zoals wind en zon, komt zeker niet stil te liggen, zegt De Coninck.ppDe aanleg van windparken en zonnepanelen is inmiddels zo goedkoop dat het voor bedrijven commercieel aantrekkelijk is om ze te ontwikkelen. Klimaat speelt daarbij maar een beperkte rol. De typische olie en gasstaat Texas heeft de meeste stroom uit wind, zegt energieanalist Van den Beukel. En het merendeel van de windparken is gebouwd in dunbevolkte staten die stemden op Trump.ppWel kan Trump het bouwen op land van de overheid bemoeilijken, en het financieel onaantrekkelijker maken om windturbines neer te zetten. Maar uiteindelijk is het besluit aan bedrijven.ppHet zal in een iets langzamer tempo gaan, zegt Van den Beukel. Analisten verwachten dat er misschien 20 tot 30 procent minder zonne en windparken zullen worden gebouwd.ph2Belofte 3: Weg uit het klimaatverdrag van Parijs, het meest oneerlijke document dat je ooit hebt gezienh2pCampagnetoespraak op 13 september 2024 in Las Vegas, NevadappHet is vrijwel zeker dat de Verenigde Staten onder president Trump uit het klimaatverdrag van Parijs stappen. Hierin spraken landen af de opwarming van de aarde ruim onder 2 graden Celsius te houden, en het liefst onder de 1,5 graad.ppDat is schadelijk voor de internationale samenwerking, zegt klimaatexpert De Coninck. Het Parijsakkoord leunt op solidariteit. En als n van de grootste uitstoters en rijkste landen ter wereld eruit stapt, heeft dat invloed op de bereidheid van andere landen om bij te dragen.ppDit is geen goed nieuws voor de strijd tegen klimaatverandering, zegt ook energieanalist Van den Beukel. Op de korte termijn gaat de VS nog veel geld verdienen aan olie en gas. Toch verwacht hij dat het opstappen van de VS op de lange termijn alleen uitstel van de energietransitie zal betekenen. Uiteindelijk komt die energietransitie er, niemand wil 3 of 4 graden opwarming.ppTrumps beleid kan er volgens Van den Beukel wel toe leiden dat de achterstand op China, als het gaat om nieuwe energietechnologie, verder groeit.p

Eerste decreten voor schaffen beleid af, perken vrijheden in.