Dilan Temiz dtemiz@evrensel.net 19 Mart’tan bu yana süren toplumsal tepkide önemli bir rol oynayan gençliğin eylemleri; farklı taleplerle, farklı mekanlarda varlığını sürdürüyor. 19 Mart’ta yükselen ‘genel grev’ sesi ile yaklaşan 1 Mayıs, gençlik hareketinin işçi sınıfının talepleri ve hareketiyle yan yana gelmesi sorusunu da ortaya atıyor. Daha öncesinde tarih sahnesi, Türkiye’de farklı dinamikleri olan bu iki hareketin yan yana gelebildiği dönemlere şahit oldu. Böylesi dönemlerin karakterlerini, taleplerini, eylem biçimlerini Prof. Dr. Gamze Yücesan ile konuştuk. 1960’lar ve 1970’lerin işçi ve gençlik hareketleri üzerinden sorularımızı yanıtlayan Yücesan; ortaklaşa mücadelenin o dönemde emperyalizme karşı bağımsızlık, sosyal adalet ve özgürlük talepleri etrafında birleştiğini anlattı. Türkiye’de işçi ve gençlik hareketleri hangi dönemlerde yan yana gelebildi? Bu dönemlerde talepler ortaklaştı mı, ortaklaşılan zemin neydi? Türkiye’de işçi ve gençlik hareketlerinin birlikte yürüdüğü yıllar kuşkusuz 1960’lar ve 1970’lerdir. Bu yıllarda Türkiye’de, toplumsal uyanış dalgasına önderlik edecek bir gençlik mücadelesi tarih sahnesine çıktı. Gençlik hareketi, buzkıran rolü üstlendi. ’60’lı yıllarda gençlik, üniversite özerkliği ve eğitim için boykotlar başlattı. Eğitim sistemindeki bozukluğun emperyalizme bağımlılıktan kaynaklandığı düşüncesi yaygınlaştı. Özgür ve demokratik üniversite mücadelesi, antiemperyalist ve bağımsızlıkçı bir mücadele hattıyla genişledi, mücadeleyi şekillendiren “bağımsız bir Türkiye” fikriydi. "Sınıf temelli bir ortaklık, mücadeleyi büyüttü" Devrimci gençliğin antiemperyalist mücadelesi emekçi halk kesimlerinin direnişiyle birleştiğindeyse toplumsal muhalefet doruk noktasına ulaştı. Köylülerin başlattığı toprak işgallerine, karaborsaya karşı mücadeleye, köy yolları için yürüyüşlere gençliğin katılımı büyük oldu. Gençlik hareketi, işçi sınıfıyla da buluştu. Bu yıllarda Kavel, Singer, Paşabahçe grevleriyle başlayan süreç 15-16 Haziran eylemleriyle yükseldi. “Gençliğin yolu, işçi sınıfının yoludur!” diyen ve sınıfı savunan gençlik tüm bu eylemlerde yer aldı. ’70’ler Türkiye’sinde de benzer bir şekilde toplumsal uyanışın başını öğrenciler ve gençler çekti. 12 Mart darbesi sonrası gençlik hareketi bir fırtınaya dönüştü. Bu dönemde gençlik, antifaşist mücadeleyi örgütledi ve faşizme karşı halk mücadelesinin de öncüsü haline geldi. Bu süreçte gençlik yükselen işçi hareketinin ve sendikal hareketin de parçası oldu. Bu dönemlerde gençleri işçi sınıfını yan yana gelmeye zorlayan koşullar nelerdi? Hangi taleplerde mücadeleyi ortak hale getirdi ve geliştirdi? ’60’lı ve ’70’li yıllara baktığımızda dört başlık üzerinde düşünebiliriz: Siyasallaşmanın özneleri, siyasallaşmanın örgütlenmesi, siyasal talepler ve ufuk, siyasal eylemlilikler. Bu yıllarda siyasallaşmanın özneleri işçi sınıfı ve işçi sınıfının yanında yer alan gençlerdi. Yan yana geliş, sınıf temelli bir ortaklık üzerinden büyüdü. Gençler ve işçi sınıfı, bir emekçiler ulusu olarak kendini kurmaya yöneldi. Örgütlenmede sendikalar, gençlik örgütleri, emekçilerin öz örgütlülükleri oldukça güçlüydü. "Bir kader birliği oluştu" Siyasal talepler ise antikapitalist ve antiemperyalist taleplerdi. Siyasal eylemlilikte geniş katılımlı, kitlesel eylemler belirleyici oldu. Büyük grevler, mitingler ve kampanyalar işçilerin ve gençlerin hem yan yana gelmesini hem de söz ve siyasetlerini kamuoyuna duyurmasını mümkün kıldı. Gençler ve işçiler daha iyi bir ülke özleminde ortaklaştı. Bu bağlamda temel taleplerden önde geleni ekonomik ve siyasal alanda emperyalizm karşıtlığıdır. Bu bağımsız bir ülke talebinde kendini gösterir. Bir diğeri ise sosyal adalettir. Bu talep, sosyal demokrasiden sosyalizme kadar genişleyen toplumsal eşitlikçi siyasal tahayyülleri ortaya çıkarmıştır. Bir diğer temel talep de antifaşizmdir. Bu, Soğuk Savaş koşullarında halka karşı girişilen her türlü saldırıya karşı öz savunmayı gündeme getirmiştir. Son olarak bahsedebileceğimiz talep ise, öz yönetim ve doğrudan demokrasidir. O yıllarda özellikle iş yerlerinde işçilerin üretimde ve aynı zamanda yönetimde yer almasını mümkün kılan somut pratikler ortaya çıkmıştır. Tüm bu süreçte işçiler ve öğrenci gençlik arasında bir kader birliği fikrihakim hale geldi. Bu da o dönem için bir sınıf kapasitesi yaratmayı başardı. Sınıf kapasitesi sınıfın sözünü, eylemliliğini ve toplumsal gücünü karşı sınıfa dönük oluşturabilme gücünü işaret eder. Bugün de ortak mücadele çabalarını aslında sınıf kapasitesini yeniden hayata geçirebilme arayışları olarak değerlendirebiliriz. "Sınıf birliğinin kurulabilmesi hayati önemde" Bugün açısından 19 Mart’tan bu yana son dönemlerde görmediğimiz kadar kitlesel bir gençlik hareketi söz konusu. Bugünün koşullarının farklılıkları benzerlikleri neler? Bugüne kadar gençlere ve işçilere bu iktisadi, siyasal ve ideolojik koşulları reva gördüler. Hem gençlerin hem de işçi sınıfının direnme kararlılığını çalmaya çabaladılar. Ama olmadı. Bir kez daha hayat, asfaltın içinden fırlayan çiçekler gibi iktidarın planlarına sığmadı. Gençlik deviniyor ve yarını kurmak için hareketleniyor. Bugün sokaklarda yükselen, gençlerin gelecek talebidir. Diğer yandan işçi sınıfı da hareketli. 2000’li yılların tümüne yayılan sendikal direnişler ve çoğunlukla örgütsüz, iş yeri tabanlı gerçekleşen işçi eylemleri ülkenin her yanında çoban ateşleri gibi yanıyor. Bugün gençlik ve işçi hareketinde, aralarındaki uzaklaşmalara ve yan yana olamayışa inat, müthiş bir ortaklaşma filizleniyor: Ülkenin kurtuluşu ve yeniden kuruluşu için taleplerde ortaklaşma. Gençlik hareketi ve işçi sınıfı hareketi arasındaki bağ, yeni bir ülke özleminde birleşiyor. Gençlik ve işçi hareketinin bir sınıf hareketine dönüşmesi önümüzdeki günlerde belirleyici olacak. Bu topraklarda geçmişten bugüne gençlik ve işçi hareketi, “emekten yana, tam bağımsız bir ülke” hayaline sadece sahip olduğunu değil, aynı zamanda bunu gerçekleştirmeye gücü olduğunu da gösterdi. Yarını, gençliğin ve işçi sınıfının hayali ve bu hayali gerçekleştirme gücü belirleyecek.

Yıllardır 8 Martlarda, Pridelarda meydanları terk etmeyen kadınlar ve LGBTİ+’lar için alanlarda gözle görülür bir değişim mevcut. Alandaki homofobik şakalar, kadınları küçümseyen küfürler

Topluma anlatacak hikayesi kalmayan Saray rejimi, mezhepçi, ümmetçi ve kimlikçi politikalarla siyaseti dizayn etmeye çalışıyor. Prof. Dr. Cangül Örnek, “Muhalefet, eşit yurttaşlık temelinde ortaklaşma...

Alınteri ile KöZ’ün devrimci odak inşası doğrultusunda attığı ortak adım rejim krizi, solun paralize ve devrimci hareketin dağınıklığı karşısında sınıf içinde eylemli, devrimci bir hatta birleşme irad...

Ezilenlerle kurulabilecek salt duygu yüklü bir ortaklaşma problemlere yönelik geliştirilebilecek tepkileri doğru değerlendirmede sorun yaratabilir. Her ezilen toplumsal hareket zorunlu olarak ilerici ...

Yeni yasama yılında Meclis'in gündemleri ve partisinin hazırlıklarını değerlendiren DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli, Kürt meselesinin bir müzakere meselesi olduğuna dikkat çekerek, "Meclis, ...

“1 Mayıs meydanlarında, yurttaşlar nezdinde açığa çıkan bu ortaklaşma iradesini, kalıcı ve örgütlü bir siyasal güce dönüştürebilecek miyiz?” sorusu eğer ciddiye alınır ve dar hesaplar yerine geniş bir...

Araştırmacı yazar Bekir Ağırdır Gazete Oksijen için yazdı:

YouTube video by MEDYA TV CANLI YAYIN

Bakırhan, toplumsal barışın inşası için demokratik adımların bir an önce atılması gerektiğini belirtti, “Türkiye’de barışa yönelik büyük bir toplumsal ortaklaşma sağlandı. Şimdi sıra iktidarda. Demokr...

Bugün Kıbrıs Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP) Genel Başkanı Zeki Çeler, yaklaşan Cumhurbaşkanlığı seçimleriyle ilgili yaptığı değerlendirmede, Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) ile TDP’nin birbirinden a...

Yaklaşık 13 yıldır çalıştığım okulumda 800 öğrenci 80 öğretmen, 5 memur ve yardımcı personel görev yapıyor. Eğitim emekçisi arkadaşların 45’i sendika üyesi. Konuştuğumuzda ekonomik talepli hak arama mücadeleleri konusunda ortaklaşma, bir şekilde sağlanabilirken, “siyaset ve demokrasi” konuları açıldığında genellikle arkadaşlarımız sessiz kalıyor ve fikirlerini beyan etme konusunda çekingen davranıyorlar. Bu durum son yıllarda daha da fazla belirginleşti. Aynı eğitim ortamını paylaşmamıza rağmen arkadaşlarımızın büyük çoğunluğu hangi sendikaya üye olduğunu bile söylemekten kaçınıyor. Çeşitli zamanlarda yaptığımız sohbetlerde aldığım yanıtları şöyle topladım: Sendikalara bakışınız nasıl, okulunuzda ya da genel olarak sendikaları nasıl görüyorsunuz? “Temel görevleri, eğitimcilerin/çalışanların özlük haklarını korumak, iyileştirmek olmalıyken siyasi görüşlerin farklılaşması sebebiyle asıl işlevlerini çok fazla yerine getiremediklerini düşünüyorum.” “Sendikaların memurların hayatında hiçbir şeyi değiştirmediğini düşünüyorum. Hatta ayrılıklar nedeniyle zarar verdiğini bile düşünüyorum.” “Sendikaların olumsuz bir imajı var, ayrımlarının çok olduğu ve ortaklaşamayacaklarını düşünüyorum.” Sendikaların ortaklaşması sizin için ne ifade ediyor? “Fikirler görüşler ne olursa olsun aklın yolu birdir. Doğru olan bir şeyi -A sendikası ya da B sendikası fark etmez- hangisi ortaya koymuşsa diğerlerinin de (diğer sendika ya da diğer sendika üyeleri) onlara destek olması lazım ki bu şekilde çalışanların hakları daha etkili savunulabilsin.” “Öğretmenlerin siyasi görüşlerine göre ayrışmalarını hiçbir zaman onaylamayacağım. Sendikaların ortaklaşması siyasilerin de işlerini bozacaktır.” Sendikal haklarımızı biliyor musunuz? Sendikalardan talepleriniz var mı? “Çoğu haklarımın farkında değilim. Bazı hakların okul idarelerince hak değilmişçesine değerlendirilmesi (bana göre bu da bir mobbingdir) ve bizleri sindirmeye çalışmaları okuldaki olumsuzluklardan bir tanesi.” “Gündemi takip edemeyenler için mevzuat maddelerinin güncellenmesi, atamalarla ilgili sorunların giderilmesi (mülakat vb), okullardaki ödül disiplin yönetmeliğinin değiştirilmesine yönelik çalışmalar, öğretmenlerin saygınlığının tekrar kazanılması için yapılan bütün çalışmalar...” “Sendika ile çok alakam yok. Haklarımızı da iyi bilmiyorum. Herhangi bir talebim yok.” “Sendikalardan öğrencilerin beslenmesi ve güvenliği için de taleplerde bulunmalıyız.” Bu arada grev ya da iş bırakma ile ilgili herhangi bir talep hiçbir öğretmen arkadaşım tarafından dile getirilmedi. Ben MEB’in iş bırakan öğretmenlere yaptıkları tehdidin de etkili olduğunu düşünüyorum. Bir sendikaya üye olma ya da olmama nedenleriniz nelerdir? “Eğer etliye sütlüye karışmıyorsak sendikasızlık da bir seçenek olabilir, belki de en güzeli. Ancak yanlışlıklara ve haksızlıklara ses çıkarmak istiyorsak o zaman sendikalı olmak gerektiğini düşünüyorum.” “Sendikaya üye olma sebebim haklardan faydalanmaktı ama şu an bu sebep de ortadan kalkmış görünüyor. Çünkü aidat alınıyor. Eğitim Sen’in haksızlıklara karşı en çok sesini çıkaran sendika olduğunu düşündüğüm için buraya üye oldum.” “Eskiden sendikalıydım, okul ortamında ayrışma, beni temsil etmemesi, çekince gibi gerekçelerle sendikalara üye olmayacağım, bu zamana kadar hiçbir avantajını görmedim.” Nasıl bir sendika istiyorsunuz? “Etik davranan bir sendika istiyorum. Doğruyu yanlışı, haklıyı haksızı ayıran. MEB’in uyguladığı olumsuz durumları fark eden ve bu duruma karşı yapılması gerekenleri yapan bir sendika olmalı. Sendikam yanlış bir tutum ve tavır aldığında da kendileri açısından olumsuz sonuçlarına katlanmalı ve kabullenip hesap vermelidir.” “Tüm öğretmenleri kapsayan ideolojik ve siyasi söylemlerden olabildiğince arınmış bir sendika isterim.” “Üyelerini de zor durumda bırakacak keskin söylemlerden kaçınmalılar. Yaptıkları onlarca doğu işi sert bir siyasi söylem çöpe atmakta.” Bizim iş yerinde eğitim emekçilerinin sendikalara, hak meselesine bakışı bu. İş kolunda onlarca sendika var ve üye sayıları kabarık olan sendikaların üyeleri dahil, sendikalarını sorunlarının çözüm odağı olarak görmüyor. Eğitim emekçileri en fazla bölünmüşlükten, özelikle de siyasete göre bölünmüşlük görüntüsünden rahatsız. Bu haliyle çok dillendirilmese de kamu emekçileri sendikaları derin bir problemin içinde. Eğitim emekçileri sendikaları hep kendi dışında bir sorun gibi tartışsa da çözüm ancak emekçilerin ellerinde.

I. Beşevler’de bir cami sorunundan fazlası 1. Bölüm: Ankara, Cumhuriyet, hukuk devleti ve açık siyasi ortaklaşma | soL haber

I. Beşevler’de bir cami sorunundan fazlası 1. Bölüm: Ankara, Cumhuriyet, hukuk devleti ve açık siyasi ortaklaşma | soL haber

YENİ Parti’nin seçim sürecinde uygulayacağı ittifak modeline yönelik çalışmada sona gelindi. Partileri, “Birbirlerine görünmez bir zincirle bağlayacak ittifak modeli” yerine, ittifak arayışının mahalle meclislerinde, “Hak temelli ortaklaşma” temelinde kurulacağı, “İttifakın mahallelerden sandığa taşınacağı” belirtildi.