Para se në trojet shqiptare të hynte kryqi a gjysmëhëna, njerëzit e këtyre maleve e prisnin kthimin e diellit me një festë të vetën. Ajo festë mbijetoi perandori, fe e regjime, dhe sot e kësaj dite mban emrin **Dita e Verës** — një nga ritet më të vjetra që kombi ka trashëguar, festuar çdo **14 mars** si vdekje e dimrit dhe ringjallje e natyrës. ## Perëndeshë e malit: Zana Rrënjët e Ditës së Verës janë parakristiane, deri në kohët **ilire**. Sipas legjendës, festa lidhet me tempullin e **Zanës së Malit** — hyjnesha e natyrës në besimin e lashtë shqiptar — që ngrihej pranë Elbasanit. Thuhej se Zana dilte nga tempulli i saj vetëm një ditë në vit, më 14 mars, dhe se pikërisht ajo ditë shënonte fillimin e verës. Në thelb, festa është një rit i thjeshtë e universal: gëzimi që dimri mbaroi, që dita zgjatet, që toka zgjohet përsëri. Por forma që mori te shqiptarët — me Zanën, me malin, me besimin popullor — është krejt e tyrja. ## Elbasani dhe ballokumja Zemra e festës mbetet **Elbasani** , ku Dita e Verës kthehet në një pelegrinazh të vërtetë: qyteti zbukurohet, dalin lodrat, muzika, tryezat në natyrë. Dhe asnjë tryezë nuk quhet e plotë pa **ballokumen** — ëmbëlsirën tradicionale të Elbasanit, e gatuar me miell misri, gjalpë e sheqer, e pjekur në tepsi mbi prush. Ballokumja është bërë sinonim i vetë festës; sot gatuhet e shpërndahet jo vetëm në Elbasan, por kudo ku ka shqiptarë, nga Prishtina te diaspora. ## Nga riti pagan te festa kombëtare Ajo që e bën Ditën e Verës të veçantë është vazhdimësia: ajo kaloi pa u thyer nëpër krishterim, islam e komunizëm, e ruajtur si zakon familjar e krahinor kur s'kishte asnjë status zyrtar. Më **2004** , shteti shqiptar e shpalli **festë zyrtare kombëtare** — një njohje e vonuar e diçkaje që populli s'e kishte harruar kurrë. Sot e festojnë shqiptarët kudo, si një ditë që i lidh me njëri-tjetrin dhe me një identitet më të vjetër se çdo fe a kufi. Sepse kjo është ç'ruan një festë e tillë: kujtesën se para se të ishim të ndarë me emra fesh a shtetesh, ishim një popull që i dilte përpara dimrit me një ëmbëlsirë në dorë dhe një perëndeshë malesh në zemër.

Para se në trojet shqiptare të hynte kryqi a gjysmëhëna, njerëzit e këtyre maleve e prisnin kthimin e diellit me një festë të vetën. Ajo festë mbijetoi perandori, fe e regjime, dhe sot e kësaj dite mban emrin **Dita e Verës** — një nga ritet më të vjetra që kombi ka trashëguar, festuar çdo **14 mars** si vdekje e dimrit dhe ringjallje e natyrës. ## Perëndeshë e malit: Zana Rrënjët e Ditës së Verës janë parakristiane, deri në kohët **ilire**. Sipas legjendës, festa lidhet me tempullin e **Zanës së Malit** — hyjnesha e natyrës në besimin e lashtë shqiptar — që ngrihej pranë Elbasanit. Thuhej se Zana dilte nga tempulli i saj vetëm një ditë në vit, më 14 mars, dhe se pikërisht ajo ditë shënonte fillimin e verës. Në thelb, festa është një rit i thjeshtë e universal: gëzimi që dimri mbaroi, që dita zgjatet, që toka zgjohet përsëri. Por forma që mori te shqiptarët — me Zanën, me malin, me besimin popullor — është krejt e tyrja. ## Elbasani dhe ballokumja Zemra e festës mbetet **Elbasani** , ku Dita e Verës kthehet në një pelegrinazh të vërtetë: qyteti zbukurohet, dalin lodrat, muzika, tryezat në natyrë. Dhe asnjë tryezë nuk quhet e plotë pa **ballokumen** — ëmbëlsirën tradicionale të Elbasanit, e gatuar me miell misri, gjalpë e sheqer, e pjekur në tepsi mbi prush. Ballokumja është bërë sinonim i vetë festës; sot gatuhet e shpërndahet jo vetëm në Elbasan, por kudo ku ka shqiptarë, nga Prishtina te diaspora. ## Nga riti pagan te festa kombëtare Ajo që e bën Ditën e Verës të veçantë është vazhdimësia: ajo kaloi pa u thyer nëpër krishterim, islam e komunizëm, e ruajtur si zakon familjar e krahinor kur s'kishte asnjë status zyrtar. Më **2004** , shteti shqiptar e shpalli **festë zyrtare kombëtare** — një njohje e vonuar e diçkaje që populli s'e kishte harruar kurrë. Sot e festojnë shqiptarët kudo, si një ditë që i lidh me njëri-tjetrin dhe me një identitet më të vjetër se çdo fe a kufi. Sepse kjo është ç'ruan një festë e tillë: kujtesën se para se të ishim të ndarë me emra fesh a shtetesh, ishim një popull që i dilte përpara dimrit me një ëmbëlsirë në dorë dhe një perëndeshë malesh në zemër.

MADRID — Julian Alvarez ka njoftuar se dëshiron të largohet nga Atletico Madrid këtë verë për të përmbushur ëndrën e bashkimit me Barcelonën, klubin që e admiroi që nga fëmijëria. Sulmuesi argjentinas 26-vjeçar, madje edhe me formë të shkëlqyre, është i frustruar me mungesën e titujve në Madridi gjatë dy sezoneve të fundit. Ringjallja e Barcelonës nën drejtimin e Hansi Flick si fitues i titujve ka tunduar Alvarezin. Stili agresiv sulmuese i Blaugranës — shumë larg nga mbrojtja taktike e Atleticos — dhe grupi i lojëtarëve të klasit botëror si Pedri, Frenkie de Jong, Fermin Lopez, Dani Olmo, Raphinha dhe Lamine Yamal, do ta ngrenë lojën e tij në një nivel më të lartë. Barcelona po mobilizet 150 milionë euro për këtë operacion. Alvarez është i emocionuar nga suporta e lojtarëve të Blaugranës, të cilët e presin të kenë ai në Camp Nou si bashkëlojtar për sezonin e ardhshëm, sipas raportimit të Mundo Deportivo. _Burim:_ Telegrafi _— Redaksia ZHURMA_

Lufta civile siriane, e cila kishte pushuar prej vitesh, është ringjallur së fundi pas nisjes së një ofensive të udhëhequr nga Hayat Tahrir al-Sham kundër forcave të presidentit Bashar al-Assad. Grupi, që është i shpallur organizatë terroriste nga SHBA-ja, më herët njihej me emrin Fronti Nusra.

Kreu i Partisë Demokratike Sali Berisha ka uruar besimtarët e krishterë për festën e Krishtlindjes. Në një prononcim për mediat nga Katedralja “Ringjallja e Krishtit” ai u shpreh “Uroj çdo shqiptar që këtë ditë ta festojë me besim dhe shpresë për Krishtlindje më të mira në vitin e ardhshëm. Gëzuar!”. © BalkanWeb Për t’u bërë pjesë e grupit "Balkanweb" mjafton të klikoni: Join Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet menjëherë. Grupi Balkanweb