Arabische landen kijken als het om het aanhoudende geweld in de Gazastrook gaat met argusogen naar SaudiArabi. Deze regionale leider veroordeelt de aanvallen van Isral weliswaar in woorden, maar van diplomatieke druk is geen sprake.ppDeskundigen denken dat het bezoek van president Trump aan SaudiArabi, volgende maand, ertoe zal leiden dat Isral en SaudiArabi juist nieuwe toenadering zullen zoeken. Hij bezoekt Riyad met een wapenpakket van 100 miljard dollar onder zijn arm. Met zijn bezoek wil Trump SaudiArabi nog verder in het Amerikaanse kamp verankeren, en de Saudische eisen aan Isral nog verder afzwakken, zegt politicoloog en MiddenOostenkenner Peyman Jafari.ph27 oktober 2023h2pIsral en SaudiArabi onderhielden jarenlang geen diplomatieke betrekkingen, maar stonden ruim anderhalf jaar geleden op de drempel van een historisch akkoord.ppDie deal kwam tot stand onder Amerikaanse regie. SaudiArabi zou toegang krijgen tot moderne wapens en politieke steun van de VS, voor Isral was het een uitgelezen kans om sterker te staan in het MiddenOosten. De VS kon SaudiArabi op zijn beurt gebruiken om de macht van Iran te counteren en de olieprijzen laag te houden.ppNa de aanslagen van Hamas op 7 oktober 2023 stopten de onderhandelingen. Maar met het aantreden van Trump in de VS lijkt het erop dat de gesprekken snel worden hervat, bevestigen zowel Amerikaanse als Saudische betrokkenen. Begin dit jaar zei de Saudische ambassadeur in het Verenigd Koninkrijk tegen de BBC dat het land de normalisering wil hervatten na de oorlog in Gaza, maar hij bezwoer tegelijk dat dat niet ten koste zou gaan van de Palestijnen.ph2Woorden en dadenh2pHoewel SaudiArabi een belangrijk religieus leider is in de soennitische moslimwereld, en een economische grootmacht in de regio, blijft het politiek afhankelijk van steun van de VS, de grootste bondgenoot van Isral.ppDat is nogal een balanceeract, want de Saudische bevolking is uitgesproken proPalestijns en antiIsral. Een opiniepeiling in SaudiArabi laat zien dat zeker 95 procent van de bevolking tegen normalisering van de banden met Isral is. In 2022 was dat nog 69 procent.ppDoor deze ontwikkeling werd SaudiArabi gedwongen om het Isralische geweld in Gaza te veroordelen, zegt MiddenOostenkenner Jafari. Voor het eerst heeft SaudiArabi het Isralische geweld een obstakel voor vrede genoemd. Op persoonlijke titel sprak kroonprins Mohammed bin Salman van genocide.ppMaar druk uitoefenen op de VS om de oorlog in Gaza te stoppen, dat wil SaudiArabi niet, aldus Jafari. Hij wijst erop dat het land in theorie wel een drukmiddel heeft, namelijk de oliehandel. SaudiArabi heeft de mogelijkheid om de olieexport naar de Amerikaanse bondgenoten te verminderen, als het dat zou willen.ppHoewel de Saudische olieexport naar de VS de afgelopen tien jaar drastisch is afgenomen, speelt SaudiArabi nog altijd een belangrijke rol in het laag houden van de wereldwijde olieprijs. Het land zou, net als in 1973, een olieboycot kunnen inzetten. Het land had ook bondgenoten die diplomatieke banden hebben met Isral, zoals de Verenigde Arabische Emiraten, onder druk kunnen zetten.ppMaar dat doet de Saudische overheid dus niet. Ze willen dat de VS en Europese bondgenoten doorgaan met het verkopen van wapens aan SaudiArabi, en met het wegkijken van de grove mensenrechtenschendingen in SaudiArabi, denkt Jafari.ph2Soft powerh2pDe buitenlandpolitiek van SaudiArabi is een doorn in het oog van veel Saudirs die in ballingschap leven. Dat geldt bijvoorbeeld voor Abdullah Alaoudh, directeur bij het in de VS gevestigde Middle East Democracy Center. Hij zegt dat het beleid totaal niet rijmt met de breedgedragen steun voor de Palestijnse zaak onder de bevolking.ppVolgens Alaoudh brengt het beleid ook schade toe aan de positie van SaudiArabi in de Arabische wereld. Het oude SaudiArabi onderhield goede banden met de moslimwereld, en dat is ook politiek gezien heel strategisch. Andere landen zouden miljarden betalen om die soft power te hebben. Maar SaudiArabi hoeft dat niet eens te doen vanwege de islamitische geschiedenis van de profeet en de heilige steden die het land heeft.p

De olieexport van SaudiArabi is afgelopen maand met ongeveer 50 procent gedaald, nu Iran de doorgang door de Straat van Hormuz grotendeels heeft geblokkeerd. Dat meldt persbureauBloomberg.De daling zou nog groter zijn geweest als SaudiArabi geen olie had kunnen omleiden naar exporthavens in de Rode Zee.

Net als tijdens zijn eerste termijn als president gaat de eerste buitenlandse reis van Donald Trump ook nu naar SaudiArabi. Hij hoopt daar 1000 miljard dollar aan investeringen op te halen voor de Verenigde Staten. Amerikaanse bedrijven gaan ervan profiteren, zegt hij, maar Trump en zijn familie zelf waarschijnlijk ook.ppIn deze podcast schetst Victor Pak, Amerikadeskundige van magazine EW, hoe de persoonlijke band van Trump met SaudiArabi eruitziet en welke financile belangen er spelen. Die band dateert al van vr zijn eerste presidentschap, maar vooral sinds hij politiek actief is, is er vanuit SaudiArabi veel geld gevloeid naar de bedrijven van Trump en zijn familie. En die investeringen gaan door tot op de dag van vandaag.ppArabist Leo Kwarten vertelt over het Saudische perspectief. Die zakendeals zijn ook voor SaudiArabi belangrijk, zegt hij, maar veel belangrijker vindt dat land een aantal geopolitieke kwesties en stabiliteit in de regio. Dit bezoek is ook belangrijk voor de gesprekken over het beindigen van de oorlog in Gaza en de normalisering van de Saudische banden met Isral.ppReageren Mail dedagnos.nlppPresentatie en montage: Elisabeth SteinzppRedactie: Anouk KantelbergppDeze aflevering van De Dag kun je hier beluisteren. Bevalt het Vergeet je dan niet te abonnerenppOnze podcasts:ppDe Dag: elke werkdag 20 minuten verdieping bij n onderwerp uit het nieuws.ppLang verhaal kort: elke werkdag rond vijven n onderwerp, in 5 minuten. NOS op 3 vertelt je wat je moet weten over een actueel onderwerp om het nieuws erover beter te kunnen volgen.ppMet het Oog op Morgen: elke dag een overzicht van het nieuws, een blik in de ochtendkranten en het betere journalistieke interview.ppHet Beste uit het Oog: iedere zaterdag selecteert de redactie van Met het Oog op Morgen de mooiste gesprekken van de afgelopen week.ppDe Stemming van Vullings en De Rooy: elke vrijdag een nieuwe aflevering waarin de politieke week wordt doorgenomen. Gemaakt door NOS en EenVandaag.ppJeugdjournaalpodcast: Iedere week vindt het Jeugdjournaal antwoorden op vragen van kinderen bij het nieuws.p

Terwijl de gevechten tussen Oekrane en Rusland onverminderd doorgaan, draait de diplomatieke machine op volle toeren. Op meerdere fronten wordt deze week overlegd, zowel zichtbaar als onzichtbaar. Een overzicht.ph2SaudiArabi: Zelensky en Rubio op padh2pDe Oekraense president Zelensky is in SaudiArabi om te praten met de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman. Ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio is in het land. Hij spreekt met hooggeplaatste Oekraense ambtenaren, maar naar verwachting niet met Zelensky, meldt de BBC. Sinds de Amerikaanse toenadering tot Rusland en de ruzie tussen Zelensky en president Trump in het Witte Huis is de relatie tussen Oekrane en de VS ernstig verstoord.ph2Parijs: hoogste Europese legerleiders komen samenh2pDe hoogste Europese legerleiders zijn vandaag in Parijs. Zij praten over een troepenmacht die moet toezien op een toekomstig bestand in Oekrane. Bij het overleg is de pers niet welkom, maar mogelijk lekken er toch wat overlegpunten uit. De bijeenkomst wordt voorgezeten door het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk en ook de Nederlandse Commandant der Strijdkrachten Eichelsheim is aanwezig.ppHet VK en Frankrijk willen met een aantal landen een zogenoemde coalition of the willing vormen, landen die een alternatief gaan bedenken voor de Amerikaanse en Russische plannen om de oorlog in Oekrane te stoppen.ph2Nog meer Parijs: topoverleg Brits, Frans en Duits legerh2pMorgen is de Britse minister van Defensie Healey in Parijs. Hij spreekt met zijn collegas van de drie andere militaire grootmachten in Europa: Frankrijk, Duitsland en Itali. Ook Polen is aanwezig. Dat land is militair minder machtig dan de anderen, maar is als buurland van Oekrane zeer belangrijk en pompt de laatste jaren miljarden extra in defensie.ppZaterdag organiseert de Britse premier Starmer een online top over Oekrane, waarbij opnieuw wordt gesproken met landen die willen meedoen met de gelegenheidscoalitie.ph2Canada: overleg G7ministers over steunh2pOndertussen komen in het Canadese Charlevoix, in de buurt van de stad Quebec, de ministers van Buitenlandse Zaken van de G7landen morgen samen. Ze spreken twee dagen lang over een reeks onderwerpen. Op de agenda staat onder meer de voortdurende steun voor Oekrane in het licht van de Russische agressie.ph2Rutte, Zelensky en anderen naar Trumph2pEn dan zijn er nog onbevestigde berichten over mogelijk overleg tussen Trump en NAVOchef Rutte in de VS. En mogelijk gaan ook Macron, Starmer en Zelensky naar Washington om een eigen voorstel te presenteren voor een bestand in Oekrane. Een concrete datum is er echter nog niet.p

Een Amerikaanse delegatie is op weg naar SaudiArabi voor een gesprek met Russische onderhandelaars over vrede in Oekrane. Met Oekrane zelf worden aparte gesprekken gevoerd, zegt de MiddenOostengezant van president Trump, Steve Witkoff.ppWitkoff sprak twee weken geleden al in Moskou over een gevangenenruil. Hij zei bij Fox News te hopen op goede vooruitgang in de gesprekken over vrede in Oekrane.ppWitkoff reist samen met Mike Walz naar SaudiArabi. Walz is de belangrijkste veiligheidsadviseur van Trump.ppEerder zei Trump dat ook minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio bij de gesprekken over vrede in Oekrane zal aanschuiven. Het lijkt erop dat hij in een later stadium gaat meedoen. ph2Geen plek voor Europah2pEuropa wordt door de VS buitenspel gezet bij de onderhandelingen over de oorlog in Oekrane. Europese leiders houden daarom morgen een spoedtop in Parijs. Ook NAVOsecretarisgeneraal Mark Rutte is aanwezig, net als voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen en voorzitter van de Europese Raad Antnio Costa.ppHun besprekingen kunnen daarna in andere vormen worden voortgezet, met als doel alle partners die belang hebben bij vrede en veiligheid in Europa bijeen te brengen, zegt een woordvoerder van Von der Leyen.p

Vijf Arabische landen bespreken vandaag een voorstel voor de wederopbouw van Gaza. Ze willen een alternatief bieden voor het fel bekritiseerde idee van de Amerikaanse president Trump om het gebied op te schonen door de bijna twee miljoen Palestijnse inwoners permanent te verwijderen.ppVoor zover bekend voorziet het Arabische tegenvoorstel in een snelle wederopbouw en garandeert het de Palestijnen het recht om in Gaza te blijven. De voortrekkers ervan, Egypte en SaudiArabi, zouden omgerekend al 20 miljard euro op zak hebben om met de wederopbouw een begin te maken.ppDeze maand verwierpen de Arabische landen het voorstel van Trump. Hij had gezegd dat alle Palestijnen uit Gaza moesten vertrekken en dat de VS van het gebied een Rivira van het MiddenOosten wilde maken. Hij zette onder andere Jordani en Egypte onder druk om alle Gazanen permanent op te nemen.ppIn de Arabische regio en ook daarbuiten regende het kritiek. Trumps toekomstvisie voor Gaza zou een wilde fantasie zijn, maar ook een blauwdruk voor etnische zuivering en verdere destabilisatie van het MiddenOosten.ph2Arabische regio aan zeth2pHet tegenvoorstel is opgesteld door Egypte en wordt begin volgende maand in een Arabisch spoedberaad in Caro wereldkundig gemaakt. Volgens persbureau Reuters voorziet het in de wederopbouw van Gaza binnen drie jaar, uitgevoerd door tientallen bedrijven uit het MiddenOosten. De Verenigde Arabische Emiraten en Qatar zouden meebetalen aan een wederopbouwfonds.ppNa de wederopbouw zou Gaza worden bestuurd door een Palestijns nationaal comit zonder betrokkenheid van Hamas. Het is onduidelijk of het Arabische voorstel een bestuurlijke rol ziet voor de Palestijnse Autoriteit, die in delen van de door Isral bezette Westelijke Jordaanoever aan de macht is.ppNaar verluidt staan er in het Arabische plan garanties aan de Palestijnse bevolking dat ze in Gaza mogen blijven en dat ze zicht houden op een eigen onafhankelijke staat naast Isral.ppVolgens de anonieme Egyptische bronnen van Reuters houdt het voorstel in dat er in het zuiden van Gaza een fysieke barrire wordt gebouwd en een bufferzone wordt aangelegd, om te voorkomen dat er nieuwe tunnels worden gegraven tussen Egypte en Gaza.ppMet een wederopbouw waar Amerika niet voor hoeft op te draaien, zou het Arabische voorstel aantrekkelijk kunnen zijn voor Trump. En met een toekomstig Gaza zonder Hamas kan het plan mogelijk rekenen op bijval uit Isral. Maar MiddenOostendeskundige Bertus Hendriks waarschuwt voor naviteit.ppHeel misschien zal Hamas bereid zijn om de Palestijnse Autoriteit een rol te laten spelen in Gaza, zegt Hendriks. Maar Isral zal daar een stokje voor steken, want met n Palestijns bestuur over zowel Gaza als de Westoever komt het idee van de tweestatenoplossing weer in zicht. Isral wil voorkomen dat de Palestijnen een eigen staat krijgen.ppVolgens Hendriks is de stemming in Isral niet gunstig voor welk Gazawederopbouwplan dan ook. Hij stelt dat de regeringNetanyahu de oorlog wil hervatten. Momenteel is de gedachte in Isral dat het nu tijd is om door te pakken, want ze hebben Trump achter zich. Als de laatste gijzelaars door Hamas zijn overhandigd, staat Netanyahu te popelen om het karwei af te maken.ph2Riyad als ijsbrekerh2pDaarom is de rol van de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman zo belangrijk. Hij wordt gezien als de enige Arabische leider naar wie Trump luistert. Misschien kan hij de Amerikaanse president ertoe bewegen om Isral op andere gedachten te brengen.ppMBS, zoals hij vaak wordt genoemd, had warme banden met Trump tijdens diens vorige termijn in het Witte Huis. Dat Trump de kroonprins nog steeds veel gunt is duidelijk, gezien de belangrijke rol die Riyad mocht spelen als gastland van het AmerikaansRussisch overleg over de oorlog in Oekrane eerder deze week.ppToch zal het voor de Saudische leider niet makkelijk zijn om de Amerikaanse president van zijn Gazavisie af te brengen. En dat niet alleen, hij zal Trump ook zover moeten krijgen dat hij Isral onder druk zet om met een Arabisch alternatief voor Gaza in te stemmen. En dat is dezelfde Trump die in het verleden Isral ongekend tegemoet kwam door de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem te verhuizen en de Isralische annexatie van de Golanhoogten te erkennen.p

Oekrane is bereid om over te gaan op een bestand met Rusland. Dat is de uitkomst van de negen uur durende ontmoeting tussen afgevaardigden van Oekrane en de Verenigde Staten in Jeddah, in SaudiArabi. Oekrane en de VS laten nu in een gezamenlijk statement weten dat Oekrane bereid is om onmiddellijk over te gaan op een staakthetvuren van dertig dagen. Rusland moet nog instemmen.

Vorig jaar zijn er wereldwijd minstens 1508 mensen gexecuteerd. Dat meldt Amnesty International in zijn jaarlijkse rapport over het aantal voltrokken doodstraffen. Het aantal is fors gestegen ten opzichte van 2023, toen er 1153 executies waren.pp91 procent van de gevallen komt volgens Amnesty voor rekening van Iran, Irak en SaudiArabi. In Iran werden 972 mensen gexecuteerd en in SaudiArabi 345 mensen. In dat laatste land verdubbelde het aantal executies ten opzichte van 2023.ppIn Irak verdrievoudigde het aantal executies. Dat komt doordat daar meer mensen de doodstraf kregen voor zaken gerelateerd aan terrorisme, zegt Amnesty.pp40 procent van de executies wereldwijd werd uitgevoerd vanwege misdrijven die te maken hebben met drugs. Dat is in strijd met internationale mensenrechten. De doodstraf mag alleen worden opgelegd vanwege ernstige misdrijven, en daaronder valt officieel bijna alleen moord.ph2Aantal waarschijnlijk hogerh2pAmnesty erkent dat het rapport niet compleet is. De mensenrechtenorganisatie heeft alleen de executies in het rapport opgenomen die te verifiren waren. Executies in China, NoordKorea en Vietnam zijn niet meegenomen omdat de doodstrafcijfers in deze landen staatsgeheim zijn.ppAmnesty gaat ervan uit dat in deze landen vaak mensen worden gexecuteerd. Volgens de organisatie wordt aangenomen dat daar jaarlijks duizend mensen worden gexecuteerd. Daarmee zou China koploper zijn in het aantal executies.ppDaarnaast zegt de mensenrechtenorganisatie dat het niet kon vaststellen hoeveel mensen er in de Palestijnse gebieden en Syri zijn gexecuteerd vanwege de crises die daar in 2024 plaatsvonden.ppDe mensenrechtenorganisatie zegt dat veel leiders de doodstraf als wapen inzetten onder het mom van het verbeteren van de openbare veiligheid of om de bevolking angst aan te jagen.ppVolgens Amnesty hebben landen in het MiddenOosten de doodstraf gebruikt om mensenrechtenverdedigers, politieke tegenstanders, demonstranten en etnische minderheden het zwijgen op te leggen.ppSecretarisgeneraal van Amnesty, Agns Callamard, zegt dat vooral in Iran en SaudiArabi de doodstraf wordt gebruikt om dappere mensen die zich uitspreken de mond te snoeren.ppIn China, Iran, SaudiArabi, Singapore en waarschijnlijk Vietnam kregen mensen vaak de doodstraf voor druggerelateerde zaken, stelt Callamard. De doodstraf heeft geen bewezen effect op het verminderen van drugshandel.ph2Laagste aantal landenh2pOndanks de stijging in het aantal executies, is het aantal landen dat deze uitvaart gedaald naar vijftien. Voor het tweede jaar op rij het laagste aantal ooit. In 113 landen is de doodstraf helemaal afgeschaft en in 145 landen zijn executies in de wet of de praktijk afgeschaft.p

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, vindt het noodzakelijk dat zowel Oekrane als de Europeanen bij daadwerkelijke vredesonderhandelingen met Rusland worden betrokken. Als er echte onderhandelingen zijn daar zijn we nog niet , maar als die er komen, dan moet Oekrane betrokken worden omdat het binnengevallen is, zei Rubio tegen CBS.ppEen Amerikaanse delegatie is naar SaudiArabi gegaan voor een gesprek met Russische onderhandelaars over vrede in Oekrane. Bij die gesprekken zijn Oekrane en Europese landen niet welkom. Dat leidde tot grote verontwaardiging.ppToch moeten ook Europese landen uiteindelijk betrokken worden, zei Rubio. Omdat ook zij sancties hebben opgelegd aan Rusland, en omdat zij aan de oorlogsinspanningen hebben bijgedragen.ppRubio is in Isral. Hij reist vandaar naar SaudiArabi waar hij samen met de nationale veiligheidsadviseur Mike Waltz en speciaal gezant voor het MiddenOosten Steve Witkoff Russische vertegenwoordigers ontmoet.ppDe Oekraense president Zelensky zei eerder dat hij geen vredesoplossing zal aanvaarden waaraan zijn land niet heeft meegewerkt. Morgen is in Parijs topoverleg van Europese leiders en NAVOchef Mark Rutte over de Europese veiligheid en Oekrane.p

BERLIJN ANPDPA De Formule 1races in Bahrein en SaudiArabi zijn geannuleerd. Dat stelt de Duitse betaalzender Sky volgens DPA. De GPs stonden voor 12 en 19 april op de kalender, maar gaan vanwege de oorlog in het MiddenOosten niet door.

Terwijl een Oekraense delegatie vandaag in SaudiArabi met vertegenwoordigers van de Verenigde Staten onderhandelt over vrede met Rusland, verslechtert de situatie in de Russische grensregio Koersk, zon honderd kilometer van de Oekraense grens. De Russische troepen daar rukken op, Oekraense aanvoerlijnen zijn geblokkeerd en een omsingeling van het leger dreigt. De problemen voor Oekrane in Koersk zijn momenteel heel groot, zegt BNRs Oekranecorrespondent Chris Colijn.

Nel 2025 sono state 347, due in più che nel 2024, con continue violazioni dei diritti umani

Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat arbeidsmigranten de komende jaren in SaudiArabi zullen sterven als de arbeidsomstandigheden niet worden verbeterd. Volgens Human Rights Watch HRW en FairSquare zijn er al tientallen arbeidskrachten gestorven door ongevallen die voorkomen konden worden.ppSaudiArabi organiseert het WK voetbal in 2034. Voor de bouw van de stadions zet het WestAziatische land arbeiders in uit landen als Bangladesh, India en Nepal.ppDie arbeidsmigranten werken onder slechte omstandigheden, zeggen de mensenrechtenorganisaties. Zij beschuldigen de Saudische autoriteiten ervan sterfgevallen op de werkplaats niet op de juiste manier te melden of geen onderzoek te doen naar de doodsoorzaak. Nabestaanden weten daardoor niet hoe hun familielid is gestorven. Ook kunnen ze niet gecompenseerd worden.ph2Betere beschermingh2pZo werd een arbeidskracht uit Bangladesh gelektrocuteerd tijdens het werk. Zijn werkgever vertelde volgens HRW aan zijn familie dat ze alleen recht hebben op een compensatie als de omgekomen arbeider in SaudiArabi zelf begraven zou worden.ppDe organisaties roepen SaudiArabi en wereldvoetbalbond FIFA op om de rechten van arbeidsmigranten beter te beschermen.ppSaudiArabi wordt al langer door mensenrechtenorganisaties beschuldigd van uitbuiting van arbeidsmigranten bij de bouw van grote projecten in het land.ppEerder werd buurland Qatar ook beschuldigd van uitbuiting in aanloop naar het WK 2022. De Britse krant The Guardian meldde toen op basis van overheidsbronnen dat meer dan 6500 arbeidsmigranten waren gestorven bij werkzaamheden.p

Ministers en diplomaten uit het Westen en het MiddenOosten zijn in SaudiArabi bijeen om te praten over de toekomst van Syri. Het is de eerste internationale bijeenkomst over de kwestie sinds de val van president Assad.ppDe ministers van Buitenlandse Zaken uit onder meer Duitsland, Turkije, het Verenigd Koninkrijk, Qatar, Irak en Jordani zijn afgereisd naar Riyad. De Verenigde Staten hebben een speciaal gezant gestuurd. Vanuit de Europese Unie is buitenlandchef Kallas aanwezig. Zij zullen met de nieuwe Syrische minister van Buitenlandse Zaken spreken.ppOp de top hoopt Syri onder meer dat westerse landen de sancties tegen het land versoepelen. Die werden door de VS, de EU en sommige Arabische landen ingesteld tegen het regime van Assad na het neerslaan van de Syrische opstand in 2011.ppDuitsland, Itali en Frankrijk hebben er de afgelopen dagen bij de Europese Unie op aangedrongen om de sancties te versoepelen. Kallas zei namens de EU dat dat mogelijk is als de nieuwe Syrische regering de diversiteit van het land weerspiegelt.ph2Tien miljoen dollarh2pDoor de sancties is de economie in het land verlamd. Hulporganisaties zeggen dat extreme naleving ervan door financile instellingen hun werk belemmert. Daardoor kunnen zij moeilijk hulp leveren.ppDe Verenigde Staten kondigden deze week een sanctievrijstelling aan voor betalingen aan Syrische overheidsinstellingen. Op deze manier wil de VS de humanitaire hulp op gang laten brengen.ppOok is de beloning van tien miljoen dollar ingetrokken die ooit werd uitgeloofd voor de aanhouding van Ahmed alSharaa, de nieuwe Syrische leider.ppOp 27 januari komen EUministers samen om te praten over het schrappen van sancties tegen Syri.p

DEN HAAG ANPAFP Cristiano Ronaldo staat opnieuw bovenaan de Forbeslijst van voetballers die het meeste geld verdienen. De 40jarige Portugees is n van drie spelers uit de top 10 van grootverdieners die in het seizoen 20252026 in SaudiArabi onder contract staan.

De verkiezingsoverwinning van Donald Trump kan grote impact hebben op het MiddenOosten. Tijdens zijn campagne heeft de aankomende president van de VS beloofd om de oorlogen in Gaza en Libanon te stoppen, maar ook voor Iran en SaudiArabi kan het Amerikaanse beleid veranderen. Trump is onvoorspelbaar en je kunt meerdere kanten op met zijn uitspraken, zegt Paul Aarts, docent internationale betrekkingen aan de Universiteit van Amsterdam.ppZeker is dat Trump opschudding zal veroorzaken, ziet ook Noa Schonmann, docent internationale betrekkingen aan de universiteit Leiden. De verkiezingswinst van Trump kan leiden tot een reset in het MiddenOosten die in het voordeel gaat werken van de Amerikaanse bondgenoten.ppIn Isral is enthousiast gereageerd op de zege van Trump. In zijn eerste presidentstermijn erkende Trump Jeruzalem als de hoofdstad van Isral en verplaatste hij de Amerikaanse ambassade daarheen. Een omstreden maatregel, omdat OostJeruzalem onder internationaal recht geldt als bezet gebied.ppToch is de blijdschap in Isral ietwat voorbarig, zegt Aarts, Want Trump kan een kritischer positie innemen tegenover Isral dan soms wordt gedacht.ppIn het America Firstbeleid zijn de Amerikaanse economie en immigratie belangrijker dan de buitenlandpolitiek. Joost Hiltermann, programmadirecteur bij de denktank International Crisis Group, zegt dat Trump vooral tegen meer oorlogen is, zeker in het MiddenOosten.ph2Hoge prijsh2pTrump dringt er bij Netanyahu op aan om de oorlogen in Gaza en Libanon snel te beindigen, waardoor de spanning tussen hen kan oplopen. Aarts: Trump heeft tegen Netanyahu gezegd: je moet de klus afmaken, maar Netanyahu is daar bepaald geen voorstander van. Hij wil die oorlogen juist voortzetten zodat hij langer aan de macht kan blijven.ppOok is voor Trump de persoonlijke relatie met Netanyahu belangrijk, ziet Schonmann. Zo was hij verontwaardigd toen Netanyahu Biden feliciteerde met zijn verkiezingsoverwinning in 2020. Het persoonlijk maken van politiek zal Trump ook gebruiken bij een staakthetvuren, zodat hij met de eer kan strijken. Trump is een performer, zegt Schonmann.ppZe gelooft dat de Palestijnen hoe dan ook een hoge prijs zullen betalen, ook als er een staakthetvuren komt. Isral zal niet verdwijnen uit Gaza en Libanon, omdat de VS Isral steunt in de strijd tegen verzetsgroepen die worden gesteund door Iran, bijvoorbeeld door middel van invallen.ppIn zijn eerste termijn presenteerde Trump wat hij noemde de deal van de eeuw om het IsralischPalestijnse conflict te beindigen. Als hij dat plan nu doorzet, moeten de Palestijnen vrezen voor hun gebied. In het voorstel worden de Isralische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever erkend, hoewel ze in strijd zijn met het internationaal recht.ppTrump zal ook lof willen oogsten door de zogenoemde Abrahamakkoorden uit te breiden, wat ook nadelig kan zijn voor de positie van de Palestijnen. De Abrahamakkoorden zijn verdragen die in 2020 tussen vier Arabische landen en Isral zijn gesloten, met het doel om betrekkingen aan te gaan. Trump wil afmaken wat hij is begonnen, zegt Schonmann, en normalisatie tussen SaudiArabi en Isral is de belangrijkste stap.ppDe voorwaarde van SaudiArabi voor die normalisatie is een tweestatenoplossing. Aan de andere kant wil het land ook een defensiepact met de VS sluiten. Ik sluit beslist niet uit dat kroonprins Mohammed bin Salman over een tijd akkoord zal gaan met een of andere halfzachte formulering over een Palestijnse staat, zegt Aarts.ph2Harde lijn tegen Iranh2pHet uitbreiden van de Abrahamakkoorden moet leiden tot een sterke samenwerking tegen Iran. In zijn vorige termijn trok Trump de VS terug uit het nucleaire akkoord met dat land en voerde hij harde sancties in tegen Teheran.ppDe volledige isolatie van Iran, zowel diplomatiek als financieel, moet ervoor te zorgen dat het land geen bedreiging is voor de Amerikaanse bondgenoten en de militaire bases van de VS in de regio.ppTrumps harde optreden tegen Iran is ook persoonlijk. Verschillende media, waaronder persbureau AP, berichtten afgelopen week over een Iraans plan om Trump te doden, nadat hij in 2020 de liquidatie van de Iraanse generaal Qassem Soleimani had goedgekeurd.ppTrump kan de bondgenoten van de VS en Iran en zijn bondgenoten verder tegen elkaar opzetten. De verwachting is dat Trump het MiddenOosten gaat polariseren, zegt Hiltermann. En bij polarisatie ligt er escalatie op de loer, waarschuwt Aarts. Bij een misrekening kan de vlam in de pan slaan, maar het blijft onvoorspelbaar.p

ZRICH ANPRTR Wereldvoetbalbond FIFA heeft het zogenoemde bid van SaudiArabi voor de organisatie van het WK voetbal van 2034 een hoger cijfer gegeven dan het voorstel waarmee de Verenigde Staten, Canada en Mexico het WK van 2026 toegekend kregen. In het evaluatierapport komt SaudiArabi tot een gemiddelde score van 4,2 op 5, terwijl het land onder meer een aantal stadions nog moet bouwen.

De Tunesische president Saied heeft zijn minister van Religieuze Zaken ontslagen, omdat bij de jaarlijkse pelgrimstocht naar Mekka, de hadj, 49 Tunesirs zijn omgekomen. De minister zou nalatig zijn geweest bij het toezicht op de bedevaartgangers.ppDe meeste omgekomen Tunesirs waren niet als pelgrim, maar als toerist naar SaudiArabi gereisd. Ze konden daardoor geen gebruik maken van speciale voorzieningen, zoals gekoelde wachtruimtes. In SaudiArabi was het tijdens de hadj van vorige week vrijdag tot woensdag extreem heet. ppVolgens een telling van persbureau AFP bedraagt het totaal aantal doden tijdens de hadj meer dan 1100. In de voor moslims heilige plaatsen liep de temperatuur op tot boven de 50 graden. De autoriteiten in SaudiArabi wijzen alle verantwoordelijkheid voor de sterfgevallen van de hand. Dit gebeurde onder moeilijke weersomstandigheden en extreme omstandigheden, zei een Saudische functionaris tegen AFP.ppHet is bijna niet te voorkomen dat er mensen overlijden, zei Ismail Ait Takassit 39 uit Utrecht, die dit jaar de hadj volbracht:ppOm aan de hadj te kunnen meedoen is een speciale vergunning nodig. Vanwege de kosten reizen veel pelgrims op eigen kosten naar SaudiArabi om illegaal mee te doen. Dit jaar zouden dat er 400.000 zijn geweest. Zij konden geen gebruikmaken van gekoelde tenten of bussen, of slechts tegen de betaling van een torenhoog bedrag in steekpenningen.ppVoor veel van hen zat er daardoor niets anders op kilometers lang in de brandende zon naar de volgende bestemming te lopen, langs routes die pelgrims die wel zijn geregistreerd met de bus afleggen. Getuigen zagen mensen van uitputting instorten en omgekomen bedevaartgangers langs de kant van de weg liggen.ph2Onderzoekh2pEgypte is een onderzoek gestart naar de vele sterfgevallen tijdens deze hadj. Bedrijven die reizen voor nietgeregistreerde pelgrims aanboden, lopen de kans gestraft te worden. Zeker 530 Egyptenaren kwamen om, enkele tientallen worden vermist.ppDit jaar deden 1,8 miljoen moslims mee aan de hadj. 1,6 miljoen van hen kwamen uit het buitenland.p

Max Verstappen heeft ietwat verrassend poleposition veroverd in de Grote Prijs van SaudiArabi. De viervoudig wereldkampioen in de Formule 1 was op het circuit van Jeddah de snelste in de kwalificatie. Hij klokte in zijn Red Bull 1.27,294 en was exact n honderdste van een seconde sneller dan Oscar Piastri in zijn McLaren.

De Russische minister Lavrov van Buitenlandse Zaken is morgen in SaudiArabi bij de gesprekken met de Verenigde Staten. Het overleg gaat volgens het Kremlin onder meer over het herstel van de relatie tussen de VS en Rusland en over de oorlog in Oekrane.ppLavrov vliegt vandaag nog naar Riyad. Hij wordt vergezeld door president Poetins belangrijkste buitenlandadviseur, Joeri Oesjakov. Eerder werd al bekend dat de Amerikaanse delegatie zal bestaan uit onder anderen minister Rubio van Buitenlandse Zaken, MiddenOostengezant Witkoff en nationale veiligheidsadviseur Waltz.ppVolgens een woordvoerder van het Kremlin zal het overleg ook worden gebruikt om een ontmoeting te organiseren tussen de presidenten Poetin en Trump. Hij weigerde in te gaan op de vraag of zon ontmoeting al snel kan plaatsvinden, wat Trump onlangs suggereerde.ph2Voor het eerst in jarenh2pHet is voor het eerst sinds de Russische invasie in Oekrane dat zulke hoge vertegenwoordigers van Rusland en de VS elkaar ontmoeten. Het overleg volgt op een telefoongesprek dat Trump en Poetin onlangs hadden. Ook de ministers Rubio en Lavrov hadden dit weekend nog telefonisch contact.ppGisteren zei Rubio dat het overleg in Riyad nog geen echte vredesonderhandelingen zijn en dat daarom Oekrane en de EU ook niet zijn uitgenodigd. De Oekraense president Zelensky is wel in de regio, maar zal dus niet aanwezig zijn. Hij zei eerder dat hij geen vredesoplossing zal aanvaarden waaraan Oekrane niet heeft meegewerkt.ph2Andere partijen overleggen in Parijsh2pVandaag komt de oorlog in Oekrane ook aan de orde in Parijs, waar Europese regeringsleiders bijeenzijn voor een spoedoverleg. Ook NAVOsecretarisgeneraal Rutte is daarbij.ppEr wordt niet verwacht dat in Parijs vandaag knopen worden doorgehakt. De deelnemers willen met het spoedoverleg vooral laten zien dat Europa als eenheid sterk staat.p

Voetballer Neymar vertrekt per direct bij AlHilal uit SaudiArabi. De 32jarige Braziliaanse aanvaller is met de club overeengekomen om het contract te ontbinden, zo meldt AlHilal in een korte verklaring op X.

Door de 02nederlaag van Bahrein in het thuisduel met SaudiArabi is Indonesi zeker van plaatsing voor de vierde ronde van de Aziatische WKkwalificatiereeks. De ploeg van bondscoach Patrick Kluivert won eerder op de dag met 10 van China en eindigt in groep C als nummer 3 of 4.