De partijleider kondigde in september aan dat hij tijdelijk een stap terug deed.

Het lichaam van de paus Franciscus wordt naar de SintPieter gebracht. Zijn lichaam lag de afgelopen dagen opgebaard in het Casa Santa Marta in het Vaticaan, waar hij woonde en maandag is overleden.ppVanaf de kapel van Casa Santa Marta vertrok iets na 09.00 uur een lange stoet naar het SintPietersplein. De kist wordt overgebracht in een processie.ppVanochtend vroeg verzamelden de eerste mensen zich al op het SintPietersplein:ppVanaf 11.00 uur mag iedereen die wil langs de kist in de SintPieter lopen om afscheid de paus te nemen. Hij ligt daar tot en met vrijdag. De verwachting is dat het de komende dagen erg druk zal worden.ppVandaag mogen mensen tot 00.00 uur langs de kist lopen. Morgen is dat van 07.00 uur tot 00.00 uur en vrijdag van 07.00 uur tot 19.00 uur. Daarna beginnen de voorbereidingen voor de uitvaart en moet de kist worden gesloten.ppOp deze plek in de SintPieter komt het lichaam van de paus te liggen:ppFranciscus wordt zaterdag begraven in de basiliek van Santa Maria Maggiore.ppMaandag overleed de 88jarige paus Franciscus na een beroerte. Op Eerste Paasdag verscheen hij voor het laatst in het openbaar.ph2Koningsdagh2pDoor de uitvaart van de paus begint het officile gedeelte van Koningsdag in Doetinchem een uur later. De koninklijke familie is wel aanwezig bij de feestelijkheden. Premier Schoof en minister Veldkamp van Buitenlandse Zaken gaan naar de begrafenis in Rome.ppPaus Franciscus leidde de katholieke kerk 12 jaar. Hoe machtig is het hoofd van het Vaticaan Daarover zie je meer in de onderstaande video van NOS op 3:p

Wereldwijd zijn de ogen vanaf vandaag gericht op Vaticaanstad. Om precies te zijn op een schoorsteen die de buitenwereld zal vertellen of er een opvolger is voor paus Franciscus. Later vandaag begint het conclaaf, de verkiezing van de nieuwe paus. De term komt van het Latijnse cum clave met sleutel en verwijst naar een gebeurtenis achter gesloten deuren. Dat is het conclaaf zeker: alles is geheim.ph2Wat kunnen we vandaag verwachtenh2pDe dag begint met een mis in de SintPieter, die wordt geleid door de 91jarige kardinaal Giovanni Battista Re die eind vorige maand ook de uitvaartmis van Franciscus leidde. De inhoud van zijn preek is heel belangrijk, omdat hij zal beschrijven wat voor soort leider de kerk moet krijgen.ppVervolgens gaan de kardinalen naar de Cappella Paolina in het Apostolisch Paleis. Daar zingen ze het lied Veni Creator Spiritus, waarmee de Heilige Geest wordt aanroepen om hen te helpen bij de keuze. Daarna betreedt de groep de Sixtijnse Kapel.ppAlle kardinalen leggen dan een voor een een eed af. Vervolgens luisteren ze naar een meditatie die uitgesproken wordt door de 90jarige kardinaal Raniero Cantalamessa. Na afloop klinkt het Extra Omnes en moet iedereen die niet mag stemmen de kapel verlaten. Daarna volgt de eerste stemronde.pps Avonds rond 19.00 uur komt er voor het eerst rook uit de schoorsteen. Wit Dan is er een nieuwe paus gekozen. Zwart betekent dat er een nieuwe stemronde komt. De verwachting is dat de rook vanavond zwart is.ph2Hoe verloopt het conclaafh2pAan het conclaaf doen 133 kardinalen mee uit 71 landen. Zij hebben stemrecht omdat ze jonger zijn dan 80. De kardinalen verblijven in het gastenverblijf Casa Santa Marta en in een kleine dependance, omdat er in het hoofdverblijf niet genoeg beschikbare kamers waren.ppVier keer per dag stemmen ze: twee keer s ochtends en twee keer s middags. Ze schrijven de naam van hun favoriet op een briefje en leveren die in. De stemmen worden geteld en de uitkomst wordt dagelijks twee keer gedeeld met de buitenwereld: rond het middaguur en s avonds rond 19.00 uur. Het rookmoment kan ook eerder zijn, als ze er sneller uit zijn.ppOverigens zijn de dagen voor het conclaaf ook van groot belang. Na het overlijden van een paus komen kardinalen van over de hele wereld naar Rome. Niet alleen voor de uitvaart, ook om zich voor te bereiden op die pausverkiezing. Ze voeren campagne, praten met elkaar en er zijn vergaderingen.ph2Waarom is het conclaaf zo geheimh2pBuitenstaanders speculeren volop wie de nieuwe paus kan worden, maar het conclaaf zelf is n groot mysterie. De dag voor het begin van de verkiezing nemen kardinalen hun intrek in Casa Santa Marta. Iedere dag worden ze in busjes naar de Sixtijnse Kapel gebracht en weer opgehaald, om eventueel contact met de buitenwereld te voorkomen.ppNiet alleen de kardinalen hebben geheimhoudingsplicht, ook alle personeelsleden die bij de pausverkiezing betrokken zijn. Van artsen tot bestuurders van de busjes en van leden van het Korps van de Pauselijke Zwitserse Garde tot liftbedienden: iedereen legt een eed af en ondertekent die.ppHet conclaaf is om meerdere redenen zo geheim. Allereerst om benvloeding van buitenaf te voorkomen, bijvoorbeeld van regeringen of machtige personen. De pausverkiezing wordt gezien als een heilig proces waarin de Heilige Geest de kardinalen leidt naar de juiste keuze. Daarnaast moet kerkelijke eenheid worden behouden: eventuele meningsverschillen tijdens het conclaaf mogen niet worden bekendgemaakt.ppKijk ook deze video over hoe het conclaaf werkt:ph2Hoe snel is er een nieuwe paush2pEr is een nieuwe paus als een kardinaal minimaal twee derde van de stemmen heeft gekregen. In dit geval zijn dat 89 stemmen of meer. De laatste keren 2013 en 2005 was er binnen twee dagen een nieuwe paus.ppBij een nieuwe paus luiden de klokken van de SintPieter en komt er witte rook uit het schoorsteentje op het dak van de Sixtijnse Kapel. De krant van het Vaticaan, de Osservatore Romano komt dan meteen met een speciale editie. De kardinalen zingen samen het Te Deum Laudamus om God te danken.ppDe ogen en cameras zijn vervolgens gericht op de balkon van de SintPieter, waar de kardinaalprotodiaken eerst de nieuwe paus aankondigt. Dat gebeurt in het Latijn, met als eerste woorden: Annuntio vobis gaudium magnum, habemus papam. Oftewel: ik verkondig u heugelijk nieuws, we hebben een paus. De kardinaalprotodiaken zegt de naam en achternaam van de nieuwe leider, en tot slot de naam die hij als paus aanneemt.ppDaarna is het wachten tot de nieuwe paus het balkon betreedt. In die tijd kleedt hij zich om en wordt er gebeden. Vorige keer zat er tien minuten tussen de aankondiging op het balkon en het eerste balkonmoment voor de paus. Franciscus wilde eerst nog even bellen met emerituspaus Benedictus XVI.ph2Wie zijn de kanshebbersh2pBij eerdere pausverkiezingen waren de grote kanshebbers duidelijk. Toch was de verkiezing van Franciscus een verrassing. Dat kan nu ook gebeuren, zeker omdat er geen kandidaten zijn die er echt bovenuit steken. Franciscus heeft een kerkhervorming in gang gezet en veel nieuwe kardinalen benoemd. Er zitten nu meer kardinalen in het college uit Azi ook uit het MiddenOosten en Afrika. Een Aziatische paus is niet ondenkbaar.ppVaticaancorrespondent Andrea Vreede zette eerder deze week de kardinalen op een rijtje die de meeste kans lijken te maken:ppHet katholieke geloof groeit het hardst in Afrika en Azi. Inmiddels komt een op de vijf katholieken van het Afrikaanse continent. Zulke trends kunnen ook van invloed zijn bij het conclaaf.ppIn de special hieronder zie je meer cijfers en trends rond het katholieke geloof:p

Wanneer paus Franciscus op kerstavond de Heilige Deur van de SintPieter opent, is dat het startsein voor de komst van een recordaantal bezoekers naar Rome in 2025. Behalve massas gewone toeristen zijn dat ook gelovige katholieken die tot 6 januari 2026 hun pelgrimstocht ter gelegenheid van het Heilig Jaar kunnen maken. Over het aantal bezoekers woedt nu al een cijferoorlog: de schattingen lopen uiteen van 30 tot 35 miljoen mensen.ppDe traditie van Heilige Jaren komt voort uit een idee uit het Oude Testament om elke 50 jaar schulden te laten kwijtschelden en zich met elkaar te verzoenen. In 1300 werd door de katholieke kerk het eerste Heilig Jaar in Rome gehouden.ppIn de loop der tijd werd besloten om iedere 25 jaar een gewoon Heilig Jaar of Jubeljaar te organiseren. Zo zou elke generatie ten minste n keer een pelgrimstocht naar Rome kunnen maken. De laatste keer was in 2000. Op eigen initiatief kunnen pausen ook bijzondere Heilige Jaren inlassen. Paus Franciscus deed dat in november 2015, met zijn Heilig Jaar van Barmhartigheid.ph2Spirituele schone leih2pEen pelgrimstocht naar Rome is voor veel katholieken een moment om hun geloof te verdiepen, de pauselijke basilieken te bezoeken en de Eeuwige Stad te bewonderen. Maar er is voor velen ook een spirituele reden: de mogelijkheid om een volledige aflaat te verkrijgen.ppDat is de kwijtschelding van de boete die een gelovige door een priester krijgt opgelegd nadat hem of haar in de biecht vergeving is geschonken. Een soort spirituele schone lei, met de biecht als voorwaarde.ppTerwijl vroeger de pelgrims langs alle vier de pauselijke basilieken trokken om elke Heilige Deur door te gaan, heeft paus Franciscus de regels versoepeld. In Rome hoef je maar door n Heilige Deur en een gelovige kan ook een ander bedevaartsoord bezoeken of zelfs gewoon thuisblijven. Door werken van liefdadigheid te verrichten en boete te doen, te biechten en ter communie te gaan, en te bidden zoals de paus dat voorschrijft, is men van een aflaat verzekerd.ppAan dit Heilig Jaar is door paus Franciscus een thema verbonden: Pelgrims van Hoop. Sinds het Jubeljaar 2000 is de wereld ingrijpend veranderd. Terrorisme, oorlogen, de coronapandemie en de gevolgen van klimaatverandering leiden tot angst en onzekerheid.ppDe paus roept mensen op zich in te zetten voor vrede en broederschap. Aan alle katholieken, andere gelovigen en gewoon nieuwsgierigen die Rome bezoeken wil hij hoop bieden, en stof tot nadenken.ph2Eerste heilige millennial h2pQua organisatie is het Heilig Jaar een geoliede machine. Vanaf eind januari vinden tientallen door het Vaticaan georganiseerde evenementen plaats. Jubelmomenten voor speciale groepen of categorien, die gezamenlijk hun pelgrimage kunnen houden. Zo is er het Jubelmoment van de journalisten, de sportmensen, de gezinnen, de ondernemers, de geestelijken en zelfs van de fanfares.ppEind april is er een groot evenement voor tieners. Dan wordt Rome overspoeld met jongeren die de heiligverklaring van de 15jarige Italiaan Carlo Acutis, de eerste heilige millennial, gaan bijwonen.ppTussen de officile evenementen door is er ook ruimte voor talloze op lokaal niveau georganiseerde pelgrimages. Zoals de voor 6 september geplande speciale dag voor lhbtiqapelgrims, hun ouders en hulpverleners. Een absolute primeur.ppIn het belangrijke Heilig Jaar 2000 werd door het Vaticaan nog fel geprotesteerd tegen het houden van de World Pride in Rome. Volgens de stichting die deze dag organiseert is er ook nu de nodige weerstand binnen het Vaticaan, maar paus Franciscus zou zich persoonlijk achter het initiatief hebben geschaard.ph2Drones en AIh2pOm ellenlange rijen te voorkomen heeft het Vaticaan niet stilgezeten. Iedere pelgrim wordt opgeroepen zich te registreren en een gratis pelgrimscard aan te vragen. Daarmee kun je je inschrijven voor evenementen en korting krijgen in het openbaar vervoer en in de horeca. Op de officile meertalige website van het Heilig Jaar is alle informatie te vinden en zullen ook de wachttijden voor de Heilige Deuren worden vermeld.ppVoor wie liever thuisblijft en vanuit de leunstoel de SintPieter wil bekijken is ook iets bedacht. Een met gebruik van drones en AI door Microsoft ontwikkelde website voor het Vaticaan, waarmee je tot in alle uithoeken van de basiliek kunt komen. Om je toch even een pelgrim in het Vaticaan te kunnen wanen.p