Nabestaanden houden orgaandonaties regelmatig tegen, ook als de overledene geen bezwaar maakt tegen orgaandonatie. De donorwet, die in 2020 in werking trad, heeft daardoor maar voor een beperkt aantal extra orgaandonoren gezorgd.

Slechts 41 van de 100 personen met een automatische donorstatus staan daadwerkelijk organen af, omdat emotionele nabestaanden de procedure in ruim de helft van de gevallen blokkeren.

Leiden, vrijdag, 18 september 2026. Sinds 2020 vallen niet-registreerders onder ‘geen bezwaar’. Toch blokkeren nabestaanden in ruim de helft van …

Is de donorwet mislukt of niet? Donatie-intervist Jelle Epker vindt van wel, zegt hij donderdagochtend in De Volkskrant. Cyril Moers, transplantatiechirurg bij het UMCG, kijkt hier anders naar. 'We gaan daar geen ruzie over maken, ook al staan we misschien wettelijk in ons recht. Anders krijg je hele nare situaties en dat wil niemand.'

'Geen bezwaar op orgaandonatie', dat komt in het donorregister te staan als je niks invult. Bij overlijden ben je dus automatisch donor. Maar uit onderzoek blijkt nu dat familie die transplantatie vaak tegenhoudt. "Alleen registeren is niet genoeg."

De nieuwe donorwet, die regelt dat je in principe instemt met orgaandonatie als je er niet expliciet bezwaar tegen maakt, heeft sinds de invoering in 2020 maar voor een heel beperkte toename van organen geleid. Dat komt omdat familieleden in ruim de helft van de gevallen protesteren tegen donatie wanneer een overledene geen keuze heeft gemaakt.

De nieuwe donorwet, die regelt dat je in principe instemt met orgaandonatie als je er niet expliciet bezwaar tegen maakt, heeft sinds de invoering in 2020 maar voor een heel beperkte toename van organen geleid. Dat komt omdat familieleden in ruim de helft van de gevallen protesteren tegen donatie wanneer een overledene geen keuze heeft gemaakt.

De nieuwe donorwet, die regelt dat je in principe instemt met orgaandonatie als je er niet expliciet bezwaar tegen maakt, heeft sinds de invoering in 2020 maar voor een heel beperkte toename van organ...

Donatie-intensivist Jelle Epker werkt ruim twintig jaar op de grootste intensive care van Nederland, in het Erasmus MC. Hij ervaart elke dag hoe het nieuwe donorsysteem in zijn ogen faalt. ‘Ik wil als...

Nieuws uit de Volkskrant van vandaag: de nieuwe donorwet levert maar beperkt extra donoren op. Mensen die geen bezwaar hebben gemaakt, kunnen na hun overlijden in principe organen doneren. Maar in de praktijk houdt de familie dat regelmatig tegen. In die gevallen vindt slechts in 41 procent van de gevallen orgaandonatie plaats. Bij mensen die zelf ‘ja’ hebben ingevuld, is dat 85 procent. Jaarlijks zijn er nu zo’n 300 orgaandonoren, terwijl ongeveer 1600 Nederlanders op een wachtlijst staan voor bijvoorbeeld een hart, long of nier.

De toename is grotendeels te verklaren uit de Donorwet uit 2021 en medische innovaties.

Tot 2021 was er bij de meerderheid van de Nederlanders onduidelijkheid over hun wensen met betrekking tot orgaandonatie na overlijden. Sinds de invoering van de nieuwe donorwet in 2021, die stelt dat iedereen die geen keuze heeft gemaakt automatisch geregistreerd wordt als 'geen bezwaar tegen orgaandonatie', is het aantal extra orgaandonaties beperkt gebleven. In 59 procent van de gevallen waarbij iemand 'geen bezwaar' heeft geregistreerd, wordt er na overlijden geen orgaandonatie uitgevoerd. De familie kan namelijk bezwaar maken, zelfs bij een 'geen bezwaar' of een 'ja' registratie. Dit kan gebeuren om redenen zoals psychische instabiliteit van de overledene of psychisch lijden van naasten...

De invoering van de donorwet in de zomer van 2020 heeft geleid tot een beperkte toename van orgaandonaties. Vóór de wetswijziging moesten mensen zelf actief aangeven donor te willen worden. Sinds de invoering is het aantal orgaandonaties gestegen van ongeveer 250 per jaar naar rond de 300 per jaar. In 2024 was er een uitschieter met 360 orgaandonaties. Vorig jaar, 2025, kwam het totaal aantal orgaandonaties iets boven de 300 uit. Ondanks de wetswijziging wordt bij meer dan de helft van de overledenen die geen bezwaar hebben gemaakt in het donorregister, donatie alsnog tegengehouden door nabestaanden. Dit kan gebeuren als nabestaanden kunnen aantonen dat de overledene niet wilde doneren, of...

De donorwet die nu ruim vijf jaar geldt heeft geresulteerd in meer orgaandonaties, al is de toename beperkt. Bij meer dan de helft van de overledenen die in het donorregister geen bezwaar hebben gemaa...

Zelfs als iemand expliciet toestemt met orgaandonatie na overlijden, kan de familie nog bezwaar maken.

Nieuws uit de Volkskrant van vandaag: de nieuwe donorwet levert maar beperkt extra donoren op. Mensen die geen bezwaar hebben gemaakt, kunnen na hun overlijden in principe organen doneren. Maar in de praktijk houdt de familie dat regelmatig tegen. In die gevallen vindt slechts in 41 procent van de gevallen orgaandonatie plaats. Bij mensen die zelf ‘ja’ hebben ingevuld, is dat 85 procent. Jaarlijks zijn er nu zo’n 300 orgaandonoren, terwijl ongeveer 1600 Nederlanders op een wachtlijst staan voor bijvoorbeeld een hart, long of nier.

Donatie-intensivist Jelle Epker werkt ruim twintig jaar op de grootste intensive care van Nederland, in het Erasmus MC. Hij ervaart elke dag hoe het nieuwe donorsysteem in zijn ogen faalt. ‘Ik wil als...

Donatie-intensivist Jelle Epker werkt ruim twintig jaar op de grootste intensive care van Nederland, in het Erasmus MC. Hij ervaart elke dag hoe het nieuwe donorsysteem in zijn ogen faalt. ‘Ik wil als...

Bij meer dan de helft van de overledenen die onder de nieuwe categorie ‘geen bezwaar tegen orgaandonatie’ staan geregistreerd, stemmen de naasten alsnog niet in met donatie. Dit is in de ruim vijf jaa...

Het systeem waarbij in principe iedereen donor is, kennen ze al in Spanje. En daar is het een succes. In geen ander land in Europa zijn zoveel organen beschikbaar.