De nieuwe coalitie wil veel van Brussel, maar zal weinig krijgen
Een optout op asiel en uitzonderingen voor natuur en stikstof. In het nieuwe regeerakkoord willen de vier partijen op allerlei terreinen onderhandelen met Brussel, met de Europese Unie. Maar hoe realistisch is dat Van verschillende kanten wordt in Europa kritisch en afwijzend gereageerd op het coalitieakkoord.ppEen optout is een uitzondering. Het betekent dat die lidstaat op een specifiek terrein van het EUbeleid niet hoeft mee te doen. Zon optout kun je als land alleen regelen als dat er binnen de EU wordt onderhandeld over een nieuw EUverdrag. Er zijn nu drie landen die zon optout hebben: Denemarken, Polen en Ierland.ppIn het regeerakkoord staat dat Nederland zo snel mogelijk een optout voor het Europese asiel en migratiebeleid bij de Europese Commissie indient. Maar zo werkt het procedureel niet. Je kan je niet onttrekken aan EUwetgeving, zegt een woordvoerder van de Europese Commissie. In het verleden, toen de EUverdragen tot stand kwamen, hebben bepaalde landen optouts bedongen. Maar wij werken hier op basis van bestaande verdragen en wetgeving.ph2Migranten over de grens kieperenh2pGerbenJan Gerbrandy, oudEuroparlementarir en momenteel kandidaat voor D66, ziet een optout op asiel als kansloos. Het is gebaseerd op drijfzand. Er wordt dan verlekkerd gekeken naar Denemarken dat een optout bedong, maar dat was in een context die nu totaal niet opgaat. Wat Wilders en de andere partijen voorstellen is: migranten over onze grens kieperen. Dat gaan landen als Belgi en Duitsland natuurlijk niet slikken.ppOok binnen de Europese Commissie is er kritiek. Wat is er in Nederland aan de hand, zegt een ambtenaar die alleen anoniem wil reageren. Waarom worden er dingen beloofd die bij voorbaat kansloos zijn Dat is schadelijk voor het aanzien van de politiek.ppDe verbazing wordt breed gedeeld in Brussel. Ook Wilders lijkt te beseffen dat een optout niet haalbaar is. De PVVleider zei tegen het Franse persbureau AFP dat het jaren kan duren voor een optout realiteit is, als het er al van komt.ph2Uitzondering of derogatieh2pOver veel andere onderwerpen willen de vier partijen een uitzonderingspositie regelen. Zon derogatie is anders dan een optout. Met een derogatie geeft de Europese Commissie een land meer tijd en ruimte om aan Europese wet en regelgeving te voldoen.ppNu heeft Nederland op het gebied van stikstof een derogatie: daardoor mag er mr stikstof per hectare worden uitgestoten dan in andere EUlanden. Deze uitzonderingspositie wordt afgebouwd en zal vanaf 2026 helemaal verdwijnen.ppDe vier coalitiepartijen willen dit terugdraaien. Ook op het gebied van visserij en wonen willen ze uitzonderingen op Europese regelgeving.ppHet lijkt mij uitgesloten dat ze hun zin krijgen, zegt Gerbrandy. De plannen getuigen niet van een standvastige koers. Ze keren de EU de rug toe. Dat ondermijnt de Europese Unie. Het toont aan hoe gevaarlijk radicaalrechts is voor de toekomst van de EU, waarin we juist standvastiger moeten worden en meer moeten samenwerken.ppWaarnemers in Brussel waarschuwen dat Nederland met dit coalitieakkoord binnen de EU als lastpak wordt gezien en invloed verliest.ph2Repercussies voor de VVDh2pVoor de VVD in Brussel leidt de samenwerking met de PVV mogelijk tot repercussies. De VVD hoort in het Europees Parlement bij de Europese liberale fractie Renew, waarin ook D66 zit. Eerder liep VVDeurofractieleider Malik Azmani het fractievoorzitterschap van deze groep mis vanwege de voorgenomen samenwerking met de PVV.ppValrie Hayer, de fractievoorzitter van Renew, reageert fel op het Nederlandse coalitieakkoord. Achter de schermen klinkt woede en teleurstelling bij Renew, dat in de peilingen op verlies staat. Dat de VVD op nationaal niveau in zee gaat met de PVV is extra pijnlijk door de timing.ppOver drie weken zijn de verkiezingen voor het Europees Parlement. Voor de Franse Renewaanvoerder Hayer is het moeilijk uit te leggen dat zij er alles aan doet om in haar eigen land Rassemblement National, de Franse zusterpartij van de PVV, zoveel mogelijk te bestrijden, terwijl VVDer Malik Azmani met de PVV in een regering gaat zitten.ppOok bij GroenLinksPvdA klinkt kritiek. Juist in een tijd van conflicten en onzekerheden in de wereld om ons heen is Europese samenwerking essentieel om als land sterk te staan. De minder Europaagenda van Wilders wordt realiteit en de VVD laat dit gebeuren. Met zondebokpolitiek tasten ze de rechtsstaat aan, bezuinigen ze op de EU en zetten ze de hakken in het zand tegen Europese samenwerking, aldus Bas Eickhout, GroenLinksPvdAlijsttrekker bij de Europese verkiezingen.p