A captura de mais de 400 exemplares de peixe-leão (Pterois volitans) no litoral de Porto Seguro (BA) nas últimas semanas, e a confirmação de registros em Abrolhos aceleraram a implantação, desde agost...

A rápida proliferação do peixe-leão (Pterois volitans) no litoral sul da Bahia mobilizou autoridades e pesquisadores em um esforço de...

**Nakon** Župe dubrovačke**i** Visa **eto i novog susreta s invazivnom ribom s Hvara.** Čitatelj Dalmacije Danas tijekom nekoliko ronjenja na području **Malog i Velog Zaraća** uočio je najmanje četiri jedinke ribe lav, odnosno vatrenjače (_Pterois miles_), jedne od najproblematičnijih invazivnih vrsta koje se posljednjih godina ubrzano šire Jadranom. Tri primjerka uspio je uloviti podvodnom puškom, a sada će ih predati na znanstvenu analizu. Primjerke namjerava poslati u laboratorij u **Starom Gradu** , gdje će biti uključeni u daljnje analize. U projektu sudjeluju Pharos International Institute sa Hvara i Boz Life Science Research and Teaching Institute iz San Diega, a među voditeljima istraživanja je **dr. Goran Božinović** , stručnjak za genomiku, razvojnu i evolucijsku biologiju. Projekt uključuje mapiranje nalaza, katalogizaciju primjeraka te **genotipizaciju i filogenetske analize** pet prioritetnih invazivnih vrsta, među kojima je i riba lav. Cilj je, među ostalim, bolje razumjeti genetsku raznolikost pronađenih jedinki i njihove populacijske veze. Jedan od prvih dokumentiranih hrvatskih nalaza zabilježen je u kolovozu 2021. kod rta Stupišće nedaleko od Komiže na Visu. Od tada se u svega nekoliko godina ova invazivna vrsta i više neko proširila. J.T.

A incidência do peixe-leão (Pterois volitans) no litoral brasileiro está preocupando ambientalistas. Em cerca de um mês, quase 500 exemplares foram capturados em Porto Seguro, na Bahia. Além de ser uma espécie invasora, o animal pode causar impactos ao ecossistema e representar riscos para as pessoas.

Um navio afundado durante a Segunda Guerra Mundial se tornou um ponto de encontro para animais muito diferentes entre si. Na baía de Vlora, na Albânia, o Po abriga uma comunidade diversificada de animais marinhos, que inclui uma rara foca-monge-do-mediterrâneo (Monachus monachus) e peixes-leão (Pterois miles), uma espécie invasora cuja presença no Mediterrâneo tem avançado com o aumento das temperaturas do mar. Os registros resultam de uma investigação realizada no local entre 2022 e 2024. Durante o trabalho, os cientistas identificaram 28 espécies de peixes no entorno do navio, além de agrupamentos de ovos de lulas e outros organismos que colonizaram os destroços. Os resultados foram descritos em um estudo publicado em julho na revista Frontiers in Ocean Sustainability. Veja imagens: Galerias Relacionadas De navio-hospital a abrigo subaquático O Po foi atingido por um torpedo lançado por um avião britânico Fairey Swordfish e afundou em 1941, durante a Guerra Greco-Italiana. Hoje, seus destroços desempenham um papel bem diferente daquele para o qual o navio foi construído. Mais de 80% de sua superfície está coberta por vida marinha. A explicação está na própria estrutura do naufrágio: metais, cavidades e outras irregularidades criam áreas onde algas e pequenos organismos conseguem se fixar. Essas comunidades, por sua vez, atraem animais em busca de alimento e proteção. O processo é conhecido como formação de um recife artificial. O termo descreve estruturas submersas que acabam funcionando como novos habitats, oferecendo abrigo e criando condições para a instalação de uma comunidade marinha. No caso do Po, os pesquisadores conseguiram reunir informações que até então não estavam disponíveis especificamente para o naufrágio. Embora a baía de Vlora já tivesse sido estudada, faltavam dados detalhados sobre a fauna associada aos destroços e sobre a influência deles no ambiente ao redor. Avanço do peixe-leão Entre os animais encontrados, um chama atenção por sua origem. O peixe-leão é nativo do mar Vermelho e de áreas do oceano Índico Ocidental, mas vem ampliando sua distribuição no Mediterrâneo. Os cientistas registraram até sete exemplares simultaneamente nas proximidades do Po. De acordo com os autores do estudo, o naufrágio pode atuar como uma espécie de ponto de apoio para esses animais, oferecendo abrigo enquanto eles ocupam novas áreas. O achado está entre os registros mais setentrionais da espécie já feitos no mar Adriático e se insere em um fenômeno mais amplo: a entrada de organismos tropicais no Mediterrâneo pelo Canal de Suez e sua expansão favorecida pelo aquecimento das águas. “Infelizmente, não posso chamar isso de uma verdadeira surpresa científica, porque os efeitos das mudanças climáticas já são, infelizmente, bem conhecidos e previsíveis”, afirma Simone Modugno, mergulhadora científica da Universidade de Ferrara, na Itália, e primeira autora do estudo, em entrevista ao portal Live Science. Segundo ela, o aspecto mais preocupante é “a velocidade com que essas mudanças climáticas estão ocorrendo”, impulsionando a chegada de espécies tropicais e exóticas. A pesquisadora também citou temperaturas excepcionalmente elevadas e alterações na salinidade como fatores que ajudam a explicar esse avanço. Ela prevê que o peixe-fogo-diabo poderá se tornar um problema sério na região nos próximos dez anos. Foca reaparece depois de quase três décadas Enquanto o peixe invasor representa um novo desafio ambiental, outra descoberta no naufrágio teve significado oposto. Em agosto de 2023, uma foca-monge-do-mediterrâneo foi registrada descansando entre as cavidades do Po. A observação é especialmente relevante porque a espécie não era confirmada na baía de Vlora desde 1996. A presença do animal sugere que os destroços podem oferecer um refúgio alternativo em uma região onde os habitats naturais estão sob pressão. As focas-monge costumam usar cavernas marinhas protegidas, principalmente em áreas costeiras mais isoladas. Com o avanço do turismo e de outras atividades humanas, porém, esses espaços se tornaram mais restritos. A espécie também enfrenta riscos como o emaranhamento em equipamentos de pesca. Nesse cenário, as cavidades do naufrágio podem representar um local seguro para descanso. O registro não significa que o Po substitua o habitat natural da espécie, mas indica que estruturas artificiais podem ganhar importância quando o ambiente original se torna cada vez mais fragmentado.

Quase 500 peixes-leão (Pterois volitans) foram retirados do litoral de Porto Seguro, no extremo sul da Bahia, ao longo de cerca de um mês. A captura faz parte das ações adotadas no município para tentar conter o avanço da espécie invasora, considerada uma ameaça aos ecossistemas marinhos.

**Ronilački klub Puntar uspješno je završio terenski dio projekta „Di si, lave? – Praćenje i edukacija o ribi paun – vatrenjači (lionfish) na otoku Korčuli“, financiranog kroz Javni poziv Rotary Kluba Split 305 za dodjelu financijske potpore projektima od opće dobrobiti i poboljšanju kvalitete života na dalmatinskim otocima u 2026. godini.** Cilj projekta bio je pratiti prisutnost i rasprostranjenost ribe paun (Pterois miles), invazivne vrste koja se posljednjih godina širi Sredozemnim morem, a od 2021. godine bilježi se i u Jadranu. Podrijetlom je iz područja Indijskog oceana, a u Jadran je dospjela različitim putevima, među ostalim ispuštanjem jedinki iz akvarija i balastnim vodama brodova. S porastom prosječne temperature mora stvorili su se povoljniji uvjeti za njezino preživljavanje, razmnožavanje i širenje. Vatrenjača je prepoznatljiva po velikim lepezastim perajama i dugim otrovnim bodljama, zbog čega je pri susretu s njom potreban poseban oprez. Istodobno je vrlo učinkovit predator koji se hrani različitim vrstama riba i rakova. Njezino brzo širenje može utjecati na brojnost autohtonih vrsta i sastav lokalnih morskih zajednica, a iskustva iz drugih mora pokazuju da može imati posljedice i za lokalno ribarstvo. Zato su rano bilježenje pojave, praćenje širenja i edukacija lokalne zajednice važni za razumijevanje njezina utjecaja na Jadran. Foto: RK Puntar ### Vatrenjača zabilježena na svim lokacijama Terenski dio projekta proveden je u suradnji s Ronilačkim centrom Tri Porte te uz podršku Prirodoslovnog muzeja u Splitu. Povezivanjem iskustva lokalnih ronilaca, terenskog rada i stručnog znanja omogućeno je sustavno prikupljanje podataka o prisutnosti vatrenjače na istraživanom području. Tijekom istraživanja vatrenjača je zabilježena na gotovo svim istraživanim lokacijama, a na jednoj su pronađena dva primjerka neposredno jedan uz drugi. Takav nalaz značajan je za daljnje praćenje jer može ukazivati na područje s izrazito povoljnim uvjetima za opstanak, rast i razmnožavanje vrste. Istraživanje predstavlja jedno od prvih sustavnih istraživanja prisutnosti i rasprostranjenosti ove vrste na području otoka Korčule, čime su prikupljeni prvi strukturirani podaci o njezinoj prisutnosti na istraživanom području. Rezultati će biti vrijedan temelj za buduće praćenje promjena u rasprostranjenosti vrste. Važan dio projekta bila je i edukacija lokalnih ronilaca i zajednice o prepoznavanju vrste, njezin utjecaj na morski ekosustav te o sigurnom postupanju pri susretu s njom. Edukacija je obuhvatila i mogućnosti korištenja vatrenjače u prehrani, uz naglasak na sigurno rukovanje i uklanjanje otrovnih bodlji. Osim vatrenjače, tijekom istraživanja zabilježeni su i živi primjerci periske (Pinna rudis), što predstavlja vrijedan podatak o biološkoj raznolikosti istraživanog područja. Zabilježene su i veće količine sluzavih organskih naslaga (mucillagine), čija se učestalost i intenzitet posljednjih godina povezuju s povišenjem prosječne temperature mora te mogu negativno utjecati na bentoske zajednice i cjelokupni ekosustav podmorja. Po završetku projekta bit će izrađen završni izvještaj s kartografskim prikazima istraživanih lokacija i lokacija na kojima je zabilježena vatrenjača. Prikupljeni podaci bit će objedinjeni u prostornu analizu koja će omogućiti lakše praćenje daljnjeg širenja vrste i uspoređivanje budućih nalaza te poslužiti kao temelj za nastavak istraživanja i edukativnih aktivnosti na području otoka Korčule. J.T.

It looks like a living piece of art, but the Lionfish is one of the most destructive forces in the ocean. This video explores the lethal anatomy of Pterois v...

ISO 400, f/13, 1/250sec., 24.0 mm, Canon EOS R5m2 @adam.am815, @aquafanaticsmv, @anantaradhigu, @naladhumaldives

ISO 400, f/20, 1/250sec., 35.0 mm, Canon EOS R5m2 @adam.am815, @aquafanaticsmv, @anantaradhigu, @naladhumaldives

ISO 400, f/7.1, 1/250sec., 70.0 mm, Canon EOS R5m2 @adam.am815, @aquafanaticsmv, @anantaradhigu, @naladhumaldives

**Na manje od deset metara dubine, odmah do poznate nautičke atrakcije u uvali Stiniva, uočen je opasni invazivni predator,_Pterois miles_ riba lav ili vatrenjača. ** Vatrenjača predstavlja veliku opasnost jer posjeduje iznimno otrovne leđne, podrepne i trbušne bodlje čiji ubod kod ljudi uzrokuje trenutnu i nepodnošljivu bol, jako oticanje, a u težim slučajevima i respiratorne probleme. Lokacija pronalaska Njezin je otrov termolabilan, pa prva pomoć zahtijeva hitno uranjanje ubodenog mjesta u toplu vodu temperature do 45 °C te obavezan odlazak liječniku. Osim opasnosti za ljude, ova je vrsta uzročnik prave ekološke katastrofe u Jadranskom i Sredozemnom moru jer je izrazito agresivan i proždrljiv grabežljivac koji ubrzano uništava populacije autohtonih riba i rakova. Lokalni morski organizmi ne prepoznaju je kao prijetnju pa lako postaju njezin plijen, dok s druge strane vatrenjača u našem moru nema prirodnih neprijatelja koji bi kontrolirali njezin broj. Budući da se razmnožava nevjerojatnom brzinom tijekom cijele godine, ona intenzivno potiskuje domaće vrste i ozbiljno ugrožava bioraznolikost, zbog čega stručnjaci neprestano upozoravaju javnost i potiču ronioce na njezin pojačani izlov. D.G.